ઘરે બનાવો માર્કેટ જેવા જ ક્રિસ્પી સમોસા, પણ એક હેલ્ધી ટ્વિસ્ટ સાથે!
ભારતમાં સાંજની ચાનો સમય માત્ર ચા પીવાનો નથી, પરંતુ પરિવાર સાથે બેસીને કંઈક ચટપટું અને કુરકુરું ખાવાનો હોય છે. જ્યારે નાસ્તાની વાત આવે, ત્યારે સમોસા સૌથી પહેલા યાદ આવે છે. પરંતુ સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃત લોકો અવારનવાર મેંદામાંથી બનેલા સમોસા ખાવાનું ટાળતા હોય છે.
આવા સમયે ચોખાના લોટના સમોસા એક શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે. આ સમોસા મેંદાની સરખામણીએ પચવામાં હળવા હોય છે અને વધુ કુરકુરા (Crispy) બને છે. જે લોકો ગ્લુટેન-ફ્રી ડાયટ પસંદ કરે છે, તેમના માટે આ રેસીપી આશીર્વાદ સમાન છે. ચાલો જાણીએ ઘરે તેને બનાવવાની સૌથી સરળ રીત.
સમોસા બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)
ચોખાના લોટના સમોસા બનાવવા માટે તમારે ખૂબ જ સામાન્ય સામગ્રીની જરૂર પડશે:
બહારના પડ (Outer Crust) માટે:
-
ચોખાનો લોટ: 1 કપ
-
મીઠું: સ્વાદ મુજબ
-
તેલ: 1 નાની ચમચી (મોણ માટે)
-
ગરમ પાણી: જરૂર મુજબ (લોટ બાંધવા માટે)
ચટપટા સ્ટફિંગ (Filling) માટે:
-
બાફેલા બટાકા: 2 મધ્યમ કદના (મેશ કરેલા)
-
લીલા વટાણા: ½ કપ (બાફેલા)
-
લીલા મરચાં: 1-2 (ઝીણા સમારેલા)
-
આદુ: 1 નાની ચમચી (છીણેલું)
-
જીરું: ½ નાની ચમચી
-
ધાણાજીરું પાવડર: ½ નાની ચમચી
-
ગરમ મસાલો: ¼ નાની ચમચી
-
આમચૂર પાવડર: ½ નાની ચમચી
-
મીઠું: સ્વાદ મુજબ
-
લીલા ધાણા: ઝીણા સમારેલા
-
તેલ: તળવા માટે
સમોસા તૈયાર કરવાની વિગતવાર રીત (Step-by-Step Recipe)
સમોસા બનાવવાની પ્રક્રિયાને આપણે ત્રણ મુખ્ય તબક્કામાં પૂરી કરીશું:
સ્ટેપ 1: ચોખાનો લોટ તૈયાર કરવો
સમોસાના બહારના પડને ક્રિસ્પી બનાવવા માટે લોટ યોગ્ય રીતે બાંધવો જરૂરી છે. એક વાસણમાં ચોખાનો લોટ ગાળી લો. તેમાં મીઠું અને એક ચમચી તેલ નાખો. હવે તેમાં ધીમે-ધીમે ગરમ પાણી ઉમેરો. ગરમ પાણીથી ચોખાનો લોટ સારી રીતે બંધાય છે અને વણતી વખતે ફાટતો નથી. એક મુલાયમ લોટ (Dough) તૈયાર કરો અને તેને 10 મિનિટ માટે ઢાંકીને રાખી દો.
સ્ટેપ 2: ચટપટું સ્ટફિંગ તૈયાર કરવું
એક કઢાઈમાં થોડું તેલ ગરમ કરો. તેમાં જીરું નાખો, ત્યારબાદ છીણેલું આદુ અને લીલા મરચાં ઉમેરો. હવે તેમાં બાફેલા મેશ કરેલા બટાકા અને વટાણા નાખો. ઉપરથી ધાણાજીરું, ગરમ મસાલો, આમચૂર અને મીઠું નાખીને 2-3 મિનિટ સુધી બરાબર સાંતળો. અંતે સમારેલા લીલા ધાણા ઉમેરો અને મિશ્રણને ઠંડુ થવા દો.
સ્ટેપ 3: સમોસાને આકાર આપવો અને તળવા
લોટના નાના-નાના લુઆ બનાવો. ચોખાનો લોટ થોડો નાજુક હોય છે, તેથી તેને હળવા હાથે પાતળી પૂરીની જેમ વણો. હવે તેને વચ્ચેથી કાપીને બે ભાગ કરો. એક ભાગને ત્રિકોણ (Cone) આકાર આપો, તેમાં તૈયાર કરેલું સ્ટફિંગ ભરો અને કિનારીઓ પર થોડું પાણી લગાવીને તેને બરાબર પેક (Seal) કરી દો.
કઢાઈમાં તેલ ગરમ કરો. જ્યારે તેલ મધ્યમ ગરમ થાય, ત્યારે તેમાં સમોસા નાખો. સમોસાને ધીમી આંચ પર સુવર્ણ બદામી રંગના થાય ત્યાં સુધી તળો. ધીમી આંચ પર તળવાથી ચોખાના સમોસા લાંબા સમય સુધી કુરકુરા રહે છે.
ખાસ ટિપ્સ: શ્રેષ્ઠ સ્વાદ માટે
-
પાણીનું તાપમાન: લોટ બાંધવા માટે હંમેશા ઉકળતા અથવા ખૂબ ગરમ પાણીનો જ ઉપયોગ કરો, આનાથી સમોસાનું પડ ફાટશે નહીં.
-
વણવાની ટેકનિક: જો લોટ વણતી વખતે ચોંટતો હોય, તો થોડો કોરો ચોખાનો લોટ અથવા તેલ લગાવી શકાય છે.
-
સ્ટફિંગમાં ફેરફાર: તમે ઈચ્છો તો બટાકાની જગ્યાએ પનીર અથવા અન્ય ઝીણી સમારેલી શાકભાજીનું સ્ટફિંગ પણ કરી શકો છો.
નિષ્કર્ષ
ચોખાના લોટના આ સમોસા માત્ર સ્વાસ્થ્યવર્ધક નથી પણ સ્વાદમાં પણ લાજવાબ છે. તેને તમે ફૂદીનાની તીખી ચટણી અથવા આમલીની ખાટી-મીઠી ચટણી સાથે પીરસી શકો છો. આ નવા વર્ષે મહેમાનોને મેંદાના સમોસાને બદલે આ ‘હેલ્ધી વર્ઝન’ ખવડાવો અને પ્રશંસા મેળવો.
