પ્લે સ્ટોર પરથી હટી ગયેલી ‘ડેડ એપ્સ’ હવે ફોનમાં છુપાઈ નહીં શકે, યુઝર્સને મળશે સીધું એલર્ટ!

એન્ડ્રોઇડ યુઝર્સ સાવધાન! તમારા ફોનમાંથી ગાયબ થઈ જશે આ એપ્સ, ગૂગલ લાવી રહ્યું છે નવું ફીચર

સ્માર્ટફોન આજે આપણી જિંદગીનો સૌથી મહત્વનો ભાગ બની ચૂક્યો છે. આપણે આપણી જરૂરિયાત મુજબ બેંકિંગથી લઈને સોશિયલ મીડિયા અને ગેમિંગ સુધીની ન જાણે કેટલીય એપ્સ ફોનમાં ડાઉનલોડ કરી લઈએ છીએ. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તમારા ફોનમાં એવી કેટલીક એપ્સ પણ છુપાયેલી હોઈ શકે છે જે હવે સંપૂર્ણપણે ‘મરી’ ચૂકી છે એટલે કે પ્લે સ્ટોર પરથી હટાવી દેવામાં આવી છે? આવી એપ્સ તમારા ફોનની સિક્યોરિટી માટે એક બહુ મોટો ખતરો સાબિત થાય છે.

એન્ડ્રોઇડ યુઝર્સની આ જ ચિંતાને દૂર કરવા માટે ગૂગલ (Google) ટૂંક સમયમાં જ એક ખુબ જ ઉપયોગી સિક્યોરિટી ફીચર લઈને આવી રહ્યું છે. આ નવું ફીચર તમારા ફોનમાં રહેલી એવી ‘ડેડ એપ્સ’ (Dead Apps)ને શોધી કાઢશે જે હવે ગૂગલ પ્લે સ્ટોર પર ઉપલબ્ધ નથી. ચાલો જાણીએ કે આ ફીચર કેવી રીતે કામ કરશે અને તેનાથી તમને શું ફાયદો થશે.

શું હોય છે ‘ડેડ એપ્સ’ અને કેમ છે તે ખતરનાક?

અત્યાર સુધી ગૂગલ પ્લે સ્ટોરનું સુરક્ષા તંત્ર એટલે કે ‘ગૂગલ પ્લે પ્રોટેક્ટ’ માત્ર એવી જ એપ્સ માટે એલર્ટ મોકલે છે જે સીધી રીતે ખતરનાક, વાયરસથી સંક્રમિત કે સસ્પેન્ડ થયેલી હોય છે. પરંતુ આ સિવાય પણ એક ત્રીજી કેટેગરી હોય છે, જેને આપણે ‘ડેડ એપ્સ’ કહી શકીએ.

આ એવી એપ્સ હોય છે જેને:

• અથવા તો પોતે ડેવલપરે કોઈ કારણસર પ્લે સ્ટોર પરથી હટાવી લીધી હોય.

• અથવા તો ગૂગલની પોલિસી (નિયમો) નું ઉલ્લંઘન કરવાને કારણે પ્લે સ્ટોર પરથી ડિલીસ્ટ (Delist) કરી દેવામાં આવી હોય.

• અથવા લાંબા સમય સુધી અપડેટ ન કરવાને કારણે તે પ્લે સ્ટોર પરથી ગાયબ થઈ ગઈ હોય.

ચિંતાની વાત એ છે કે જ્યારે કોઈ એપ પ્લે સ્ટોર પરથી હટી જાય છે, ત્યારે પણ તમારા ફોનમાં તે કોઈ પણ અડચણ વગર ચાલતી રહે છે. તમને ક્યારેય ખબર જ નથી પડતી કે આ એપનું અસ્તિત્વ હવે પ્લે સ્ટોર પર ખતમ થઈ ગયું છે. આ એપ્સને ભવિષ્યમાં કોઈ નવું સિક્યોરિટી અપડેટ મળતું નથી, તેથી હેકર્સ માટે આ એપ્સ દ્વારા તમારો ડેટા ચોરવો અત્યંત સરળ બની જાય છે.

નવી નોટિફિકેશન સિસ્ટમમાં શું હશે ખાસ?

‘એન્ડ્રોઇડ ઓથોરિટી’ ના એક તાજા અહેવાલ મુજબ, ગૂગલ પ્લે સ્ટોરના લેટેસ્ટ વર્ઝન (51.4.19) ના કોડમાં કેટલાક ખાસ સંકેતો મળ્યા છે. આ કોડ્સ દર્શાવે છે કે ગૂગલ એક નવી નોટિફિકેશન સિસ્ટમ તૈયાર કરી રહ્યું છે.

જ્યારે આ ફીચર રોલઆઉટ થશે, ત્યારે તે સીધું તમારા સ્ક્રીન પર એક પોપ-અપ અથવા નોટિફિકેશન મોકલશે. તે તમને સ્પષ્ટપણે ચેતવણી આપશે કે તમારા ફોનમાં ઇન્સ્ટોલ થયેલી ફલાણી એપ હવે પ્લે સ્ટોર પર ઉપલબ્ધ નથી અને તેને આગળ કોઈ અપડેટ મળશે નહીં.

જો તમારા ફોનમાં આવી એકથી વધુ એપ્સ હશે, તો નોટિફિકેશનનો મેસેજ પણ તે જ રીતે બદલાઈ જશે અને તમને આખી લિસ્ટ બતાવી દેવામાં આવશે જેથી તમે તેને તરત જ ડિલીટ (Uninstall) કરી શકો. હાલમાં ગૂગલે આની સત્તાવાર લોન્ચિંગ ડેટ જાહેર કરી નથી, પરંતુ માનવામાં આવે છે કે તેને ટૂંક સમયમાં જ તમામ યુઝર્સ માટે જાહેર કરી દેવામાં આવશે.

બહારથી એપ ડાઉનલોડ કરવી બનશે ખુબ મુશ્કેલ! અનવેરિફાઇડ ડેવલપર્સ પર કડક કાર્યવાહી

ગૂગલ માત્ર પ્લે સ્ટોરને જ નથી સુધારી રહ્યું, પરંતુ તે તમારા ફોનની ઓવરઓલ સિક્યોરિટીને આયર્ન-મેન જેવી સુરક્ષા આપવાની તૈયારીમાં છે. અવારનવાર લોકો પ્લે સ્ટોર પર એપ ન મળવાને કારણે ઇન્ટરનેટ પરથી સીધી એપીકે (APK) ફાઇલ ડાઉનલોડ કરીને ઇન્સ્ટોલ કરી લે છે. આ પ્રક્રિયાને ‘સાઇડલોડિંગ’ કહેવામાં આવે છે. પરંતુ હવે એવું કરવું લોઢાના ચણા ચાવવા જેવું સાબિત થશે.

રિપોર્ટ્સનું માનીએ તો ગૂગલ અનવેરિફાઇડ (અજ્ઞાત) ડેવલપર્સની APK ફાઇલોને ઇન્સ્ટોલ કરવાની પ્રક્રિયાને ખૂબ જ મુશ્કેલ અને જટિલ બનાવવા જઈ રહ્યું છે.

નવો નિયમ કંઈક આ પ્રકારનો હોઈ શકે છે:

1. ડેવલપર મોડ: સૌથી પહેલા યુઝરે પોતાના ફોનની સેટિંગ્સમાં જઈને ડેવલપર મોડ ઓન કરવો પડશે.

2. ડિવાઇસ રીસ્ટાર્ટ: આ પછી ફોનને ફરજિયાતપણે રીસ્ટાર્ત કરવો પડશે.

3. 24 કલાકનો કુલડાઉન પિરિયડ: રીસ્ટાર્ટ થયા પછી તમને તરત જ એપ ઇન્સ્ટોલ કરવાની મંજૂરી નહીં મળે. તમારે પૂરા 24 કલાકની રાહ (Cooldown Period) જોવી પડશે.

4. બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન: જ્યારે 24 કલાક પૂરા થઈ જશે, ત્યારે તમારે તમારા ફિંગરપ્રિન્ટ અથવા પિન દ્વારા પરમિશન આપવી પડશે, ત્યારપછી જ તે અનવેરિફાઇડ એપ ઇન્સ્ટોલ થઈ શકશે.

ચોર-રસ્તાઓને બંધ કરી રહ્યું છે ગૂગલ

ગૂગલનું આ કડક પગલું એવા નકલી અને ખતરનાક એપ્સ પર લગામ લગાવવા માટે છે જે લોકોને લાલચ આપીને કે ડરાવીને તેમના ફોનમાં ઇન્સ્ટોલ કરાવી દેવામાં આવે છે અને પછી તેમનો પર્સનલ તેમજ બેંકિંગ ડેટા ચોરી લે છે.

પ્લે સ્ટોર પરથી હટી ગયેલી ‘ડેડ એપ્સ’ ની ઓળખ કરવાની વાત હોય કે બહારથી ડાઉનલોડ થતી અસુરક્ષિત એપ્સ પર કડક પહેરો બેસાડવાની—ગૂગલના આ નવા ફીચર્સ આવ્યા પછી એન્ડ્રોઇડ યુઝર્સનો ડિવાઇસ અને તેમનો કીમતી ડેટા પહેલા કરતાં વધુ સુરક્ષિત થઈ જશે. તો જેવું આ ફીચર આવે, તમારા ફોનની સફાઈ જરૂર કરી લેજો!