ફ્રિજનું વીજળી બિલ વધી રહ્યું છે અને કુલિંગ ઓછું? આજે જ ચેક કરો આ 8 મહત્વની બાબતો
ભીષણ ગરમીની સિઝન હોય અને ફ્રિજ પાણી ઠંડુ કરવાનું બંધ કરી દે, તો ઘરમાં આફત આવી જાય છે. અવારનવાર આપણે વિચારવા લાગીએ છીએ કે કદાચ ફ્રિજ જૂનું થઈ ગયું છે અથવા તેનું કોમ્પ્રેસર ખરાબ થઈ ગયું છે, અને ઉતાવળમાં નવું ફ્રિજ ખરીદવાનું મન બનાવી લઈએ છીએ. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તમારા ફ્રિજનું કુલિંગ ઓછું થવા પાછળ ગેસ ખતમ થવો એ જ એકમાત્ર કારણ નથી હોતું?
ઘણીવાર નાની-નાની બેદરકારી અને જાળવણીના અભાવે ફ્રિજ ‘ઠંડક’ આપવાનું ઓછું કરી દે છે. જો તમારું ફ્રિજ પણ પહેલા જેવી ઠંડક નથી આપતું, તો ગભરાશો નહીં. મેકેનિક પર હજારો રૂપિયા ખર્ચતા પહેલા આ 8 આસાન ટિપ્સ અજમાવો, તમારું જૂનું ફ્રિજ પણ બિલકુલ નવા જેવું કામ કરવા લાગશે.
1. દરવાજાની સીલ (Gasket) તપાસો
ફ્રિજનું કુલિંગ ઓછું થવાનું સૌથી સામાન્ય કારણ દરવાજાની ખરાબ સીલ હોય છે. જો ફ્રિજના દરવાજા પર લાગેલી રબર (સીલ) ઢીલી થઈ જાય કે તેમાં તિરાડ પડી જાય, તો અંદરની ઠંડી હવા બહાર નીકળવા લાગે છે અને બહારની ગરમ હવા અંદર જતી રહે છે.
-
કેવી રીતે ચેક કરવું? એક કાગળનો ટુકડો લો અને તેને દરવાજાની વચ્ચે ફસાવીને દરવાજો બંધ કરો. જો કાગળ આસાનીથી બહાર નીકળી આવે, તો સમજી લેજો કે સીલ ખરાબ છે. તેને ગરમ પાણીથી સાફ કરીને ઠીક કરવાનો પ્રયાસ કરો અથવા બદલાવી લો.
2. કન્ડેન્સર કોઇલ્સની સફાઈ છે જરૂરી
ફ્રિજની પાછળ અથવા નીચે કાળા રંગની જાળી જેવી કોઇલ્સ હોય છે. તેનું કામ ફ્રિજની ગરમીને બહાર કાઢવાનું હોય છે. સમય જતાં આ કોઇલ્સ પર ધૂળ, માટી અને પાળેલા પ્રાણીઓના વાળ જામી જાય છે. જ્યારે આ કોઇલ્સ ગંદી હોય છે, ત્યારે કોમ્પ્રેસરને વધુ મહેનત કરવી પડે છે અને કુલિંગ ઘટી જાય છે.
-
શું કરવું? વર્ષમાં બે વાર ફ્રિજનો પ્લગ કાઢીને વેક્યૂમ ક્લીનર અથવા બ્રશથી આ કોઇલ્સને સાફ કરો. આનાથી ફ્રિજનું આયુષ્ય પણ વધે છે અને વીજળીનું બિલ પણ ઓછું આવે છે.
3. હવાની અવરજવર (Airflow) ન રોકો
ઘણા લોકો ફ્રિજને ઉપર સુધી ખીચોખીચ ભરી દે છે. ફ્રિજની અંદર ઠંડી હવાને ફરવા માટે જગ્યા જોઈએ. જો તમે ઘણો વધારે સામાન રાખશો, તો એર વેન્ટ્સ (હવા આવવાના રસ્તા) બંધ થઈ જશે.
-
શું કરવું? ફ્રિજને તેની ક્ષમતાના માત્ર 70-80% જ ભરો. સાથે જ, સામાનને દીવાલ સાથે અડકાવીને ન રાખો જેથી હવા ચારે બાજુ આસાનીથી ફરી શકે.
4. ફ્રિજ રાખવાની જગ્યાની સાચી પસંદગી
ફ્રિજને તમે ઘરમાં ક્યાં રાખ્યું છે, તેની અસર તેના કુલિંગ પર ઘણી પડે છે. જો તમારું ફ્રિજ સીધા સૂર્યપ્રકાશમાં છે અથવા રસોડામાં ગેસ સ્ટવ (ચૂલા)ની બિલકુલ નજીક રાખેલું છે, તો તેને ઠંડુ રહેવા માટે ઘણી વધુ મથામણ કરવી પડશે.
-
શું કરવું? ફ્રિજને હંમેશા ઠંડી અને હવાની અવરજવર વાળી જગ્યાએ રાખો. ફ્રિજ અને દીવાલ વચ્ચે ઓછામાં ઓછું 2-3 ઈંચનું અંતર જરૂર રાખો જેથી પાછળથી નીકળતી ગરમ હવાને બહાર નીકળવાનો રસ્તો મળે.
5. ગરમ ખોરાક રાખવાની ભૂલ ન કરો
આપણે અવારનવાર ઉતાવળમાં વધેલું ગરમ ભોજન કે ઉકળતું દૂધ ફ્રિજમાં મૂકી દઈએ છીએ. આ ફ્રિજ માટે ‘થર્મલ શોક’ જેવું હોય છે. ગરમ ખોરાક અંદરનું તાપમાન ઝડપથી વધારી દે છે, જેનાથી ફ્રિજમાં પહેલેથી રાખેલો સામાન પણ ખરાબ થવાનો ડર રહે છે.
-
શું કરવું? ખોરાકને પહેલા ઓરડાના તાપમાને પૂરેપૂરો ઠંડો થવા દો, ત્યારબાદ જ ફ્રિજમાં મૂકો.
6. તાપમાનનું સાચું સેટિંગ (Thermostat)
હવામાન મુજબ ફ્રિજનું તાપમાન સેટ કરવું ખૂબ જરૂરી છે. શિયાળાવાળું સેટિંગ જો ઉનાળામાં રહેશે, તો પાણી ક્યારેય ઠંડુ નહીં થાય.
-
સાચું તાપમાન: ફ્રિજના મુખ્ય ભાગનું આદર્શ તાપમાન 3°C થી 5°C ની વચ્ચે હોવું જોઈએ. જ્યારે ફ્રીઝરનું તાપમાન -18°C ની આસપાસ રાખો. ગરમી વધવા પર તેને એક પોઈન્ટ વધારી દો.
7. સામાનને સાચી રીતે ગોઠવો (Organize)
ફ્રિજના દરેક ભાગનું તાપમાન અલગ હોય છે. દરવાજાવાળો ભાગ સૌથી ગરમ હોય છે કારણ કે તે વારંવાર ખુલે છે.
-
ટિપ: દૂધ, ઈંડા કે માંસ જેવી જલ્દી ખરાબ થઈ જતી વસ્તુઓને દરવાજામાં ન રાખો. તેને ફ્રિજના સૌથી ઠંડા ભાગમાં (ઉપરના કે વચ્ચેના શેલ્ફમાં) અંદરની તરફ રાખો. દરવાજામાં માત્ર પાણીની બોટલ, જામ કે સોસ જેવી વસ્તુઓ જ રાખો.
8. દરવાજાને વારંવાર ખોલવાનું ટાળો
શું તમને પણ ફ્રિજનો દરવાજો ખોલીને ઊભા રહીને વિચારવાની આદત છે કે શું ખાવું છે? જેટલી વાર દરવાજો ખુલ્લો રહે છે, તેટલી જ ઠંડી હવા બહાર નીકળી જાય છે. આનાથી ફ્રિજનું તાપમાન બગડી જાય છે અને કોમ્પ્રેસરને ફરીથી કુલિંગ કરવા માટે ઘણી વીજળી બાળવી પડે છે.
-
શું કરવું? ફ્રિજ ખોલતા પહેલા જ નક્કી કરી લો કે તમારે શું કાઢવાનું છે. કામ પત્યા પછી તરત જ દરવાજો મજબૂતીથી બંધ કરો.
તમારું ફ્રિજ એક મશીન છે અને કોઈ પણ મશીનને વધુ સારી રીતે ચલાવવા માટે થોડી સંભાળની જરૂર હોય છે. જો તમે આ 8 નાની વાતોનું ધ્યાન રાખશો, તો ન માત્ર તમારું ફ્રિજ સારું કુલિંગ આપશે, પરંતુ તમારી વીજળીની પણ બચત થશે અને ફ્રિજ વર્ષો સુધી સાથ નિભાવશે.
