વોટ્સએપ પર વધી રહ્યો છે ફ્રોડનો ખતરો, આ 5 સેટિંગ્સ આજે જ ઓન કરો.
આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન આપણા જીવનનો સૌથી મહત્વનો હિસ્સો બની ગયો છે, અને તેમાં પણ ‘WhatsApp’ એક એવી એપ છે જેના વગર આપણો દિવસ શરૂ નથી થતો. સવારના ‘ગુડ મોર્નિંગ’ થી લઈને ઓફિસના જરૂરી કામ અને આપ્તજનો સાથે વાતચીત, બધું જ આ પ્લેટફોર્મ પર થાય છે. પરંતુ આપણી આ જ નિર્ભરતાનો ફાયદો હવે સાયબર ઠગ (Cyber Scammers) ઉઠાવવા લાગ્યા છે.
ક્યારેક કોઈ લોટરીના નામે મેસેજ મોકલે છે, તો ક્યારેક કોઈ અજાણ્યા વિદેશી નંબર પરથી વીડિયો કોલ કરીને ડરાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ ઠગોનો એક જ મકસદ હોય છે—તમારી પાસેથી ઓટીપી (OTP), બેંકિંગ વિગતો કે કોઈ પર્સનલ ડેટા મેળવવો.
વધતા જતા જોખમોને જોતા WhatsAppએ કેટલાક એવા અદ્ભુત સેફ્ટી ફીચર્સ (Safety Features) રજૂ કર્યા છે, જે તમારા એકાઉન્ટને એક મજબૂત કિલ્લામાં બદલી શકે છે. ચાલો જાણીએ આ 5 દમદાર ફીચર્સ વિશે, જે તમને ઓનલાઈન છેતરપિંડીથી સુરક્ષિત રાખશે.
1. Silence Unknown Callers: અજાણ્યા અને શંકાસ્પદ કોલ્સનો ખેલ ખતમ
ઘણીવાર આપણને અજાણ્યા નંબરો પરથી, ખાસ કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય કોડ્સ (+92, +84 વગેરે) વાળા નંબરો પરથી વારંવાર કોલ્સ આવે છે. આ સ્કેમર્સ અવારનવાર આવા કોલ્સ કરીને યુઝર્સના મનમાં ગભરાટ પેદા કરે છે.
WhatsAppનું ‘Silence Unknown Callers’ ફીચર આ સમસ્યાનો સૌથી સચોટ ઈલાજ છે. જ્યારે તમે આ ફીચર ઓન કરો છો, ત્યારે એવા કોઈપણ નંબર પરથી આવતો કોલ, જે તમારી કોન્ટેક્ટ લિસ્ટમાં સેવ નથી, તે આપમેળે સાઈલેન્ટ થઈ જાય છે.
-
ફાયદો: ફોનની રિંગ નહીં વાગે, જેનાથી તમે કોઈ માનસિક દબાણ કે ઉતાવળમાં કોલ ઉપાડવાથી બચી જશો. જો કે, આ કોલ તમારા ‘Calls Tab’ અને નોટિફિકેશનમાં દેખાશે, જેથી તમે પછીથી શાંતિથી ચેક કરી શકો કે કોલ જરૂરી હતો કે કોઈ ફ્રોડનો.
2. Context Cards: અજાણ્યા નંબરની કુંડળી એક નજરમાં
જ્યારે પણ કોઈ અજાણ્યા નંબર પરથી પહેલીવાર કોઈ મેસેજ આવે છે, ત્યારે આપણે મૂંઝવણમાં પડી જઈએ છીએ કે આ કોણ હોઈ શકે. આ જ મૂંઝવણને દૂર કરવા માટે WhatsApp ‘Context Cards’ ફીચર લાવ્યું છે.
હવે જ્યારે પણ કોઈ નવો નંબર તમને મેસેજ કરશે, ત્યારે ચેટ સ્ક્રીન પર જ તમને એક નાની માહિતી વાળી વિન્ડો (કાર્ડ) દેખાશે. તેમાં સ્પષ્ટપણે લખેલું હશે કે:
-
સામેની વ્યક્તિ તમારી કોન્ટેક્ટ લિસ્ટમાં છે કે નહીં.
-
શું તમે બંને કોઈ કોમન ગ્રુપ (Common Group) ના મેમ્બર છો.
-
તે નંબર કયા દેશનો છે અને તે WhatsApp એકાઉન્ટ જૂનું છે કે તાજેતરમાં જ નવું બનાવવામાં આવ્યું છે.
સ્માર્ટ ટિપ: જો તમને કોન્ટેક્સ્ટ કાર્ડમાં દેખાય કે એકાઉન્ટ બિલકુલ નવું છે અને કોઈ બીજા દેશના નંબર પરથી છે, તો સહેજ પણ વિલંબ કર્યા વિના તે નંબરને તરત જ Block અને Report કરી દો.
3. Screen Share Warning: તમારી ખાનગી માહિતી પર કડક પહેરો
આજકાલ સાયબર ગુનેગારો એક નવો દાવ રમી રહ્યા છે. તેઓ કોઈને કોઈ બહાને તમને વોટ્સએપ વીડિયો કોલ કરે છે અને પછી ટેકનિકલ મદદ કે અન્ય કોઈ કારણનું બહાનું ધરીને તમને તમારા મોબાઈલની સ્ક્રીન શેર (Screen Share) કરવા માટે કહે છે. જેવા તમે સ્ક્રીન શેર કરો છો, કે તરત જ તેમને તમારા ફોનમાં આવતા બેંકના ઓટીપી, પાસવર્ડ અને બેંકિંગ એપ્સની સ્ક્રીન સાફ દેખાવા લાગે છે.
આ મોટા જોખમથી બચાવવા માટે WhatsApp હવે ‘Screen Share Warning’ બતાવે છે. જ્યારે પણ તમે કોઈ એવી વ્યક્તિ સાથે સ્ક્રીન શેર કરવાનો પ્રયાસ કરશો જે તમારી કોન્ટેક્ટ લિસ્ટમાં નથી, ત્યારે સ્ક્રીન પર એક મોટું એલર્ટ (ચેતવણી) પોપ-અપ થશે. આ એલર્ટ તમને સચેત કરશે કે તમારી સ્ક્રીન સામેવાળી વ્યક્તિ જોઈ શકે છે. આ નાનું એલર્ટ તમને ફરીથી વિચારવાની અને મોટી નાણાકીય છેતરપિંડીથી બચવાની તક આપે છે.
4. Device Linking Alerts: એકાઉન્ટ હેકિંગ પર તરત જ રોક
સ્કેમર્સની એક રીત એવી પણ હોય છે કે તેઓ ગમે તે રીતે તમારા WhatsApp એકાઉન્ટને પોતાના કમ્પ્યુટર કે બીજા ડિવાઈસ પર લિંક (WhatsApp Web દ્વારા) કરવાની પેરવીમાં રહે છે, જેથી તેઓ તમારી ચેટ્સ પર નજર રાખી શકે.
હવે WhatsAppએ આ સુરક્ષાને ખૂબ જ કડક બનાવી દીધી છે. જ્યારે પણ તમારા એકાઉન્ટને કોઈ અન્ય ડિવાઈસ પર લિંક કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે, ત્યારે તમારા ફોન પર તરત જ એક ‘Device Linking Alert’ આવશે. આ નોટિફિકેશનમાં એ પણ જણાવવામાં આવશે કે આ લિંકિંગ રિક્વેસ્ટ કઈ જગ્યાએથી (લોકેશન) અથવા કયા ડિવાઈસમાંથી આવી છે. જો આ રિક્વેસ્ટ તમે નથી મોકલી, તો તમે તેને તરત જ ત્યાંથી જ રિજેક્ટ (રદ) કરી શકો છો, જેનાથી તમારું એકાઉન્ટ હેક થતું બચી જશે.
5. Two-Step Verification: સુરક્ષાનું ડબલ લેયર
સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતો માને છે કે આ ફીચર તમારા WhatsApp એકાઉન્ટ માટે સૌથી અચૂક સુરક્ષા કવચ છે. Two-Step Verification ને એક્ટિવ કર્યા પછી, તમારે 6 અંકોનો એક કસ્ટમાઈઝ્ડ પિન (PIN) સેટ કરવાનો હોય છે.
-
આ કેવી રીતે કામ કરે છે? ધારો કે કોઈ શાતિર સ્કેમરે ગમે તેમ કરીને છેતરપિંડીથી તમારો મોબાઈલ ફોન મેળવી લીધો અથવા તમારું સિમ ક્લોન કરીને તમારો વોટ્સએપ એક્ટિવેશન ઓટીપી મેળવી પણ લીધો, તો પણ તે તમારા એકાઉન્ટમાં લોગિન નહીં કરી શકે. જેવો તે લોગિન કરવાનો પ્રયાસ કરશે, કે તરત જ WhatsApp તેની પાસે 6 અંકોનો ગુપ્ત પિન માંગશે, જે માત્ર તમને જ ખબર છે. આના વિના એકાઉન્ટ ખોલવું અશક્ય છે.
ટેકનોલોજી ભલે ગમે તેટલી એડવાન્સ થઈ જાય, સૌથી મોટી સુરક્ષા આપણી પોતાની જાગૃતિ છે. સાયબર ગુનેગારો હંમેશા આપણી ‘ઉતાવળ’ અને ‘ડર’ નો ફાયદો ઉઠાવે છે. તેઓ તમને ડરાવશે કે “તમારું બેંક એકાઉન્ટ બંધ થવાનું છે” અથવા “વીજળી કપાઈ જવાની છે”.
આવી સ્થિતિમાં ક્યારેય ગભરાશો નહીં. WhatsAppના આ સેફ્ટી ફીચર્સને આજે જ તમારી એપના ‘Settings’ માં જઈને ઈનેબલ (ઓન) કરો. પોતે પણ સુરક્ષિત રહો અને તમારા પરિવારના વડીલો તથા બાળકોને પણ આ ફીચર્સ વિશે ચોક્કસ જણાવો, કારણ કે ડિજિટલ સુરક્ષા એ જ સમજદારી છે!
