શું તમે ખરીદવા માંગો છો BSNLનો સેટેલાઈટ ફોન? જાણો કેમ સામાન્ય લોકો માટે નથી આ ફોન
આજના ડિજિટલ યુગમાં જ્યારે આપણે 5Gની ઝડપી ગતિનો આનંદ માણી રહ્યા છીએ, ત્યારે પણ દુનિયામાં એવી ઘણી જગ્યાઓ છે જ્યાં મોબાઈલ નેટવર્કનું નામોનિશાન નથી. ગાઢ જંગલો, ઉંચા પહાડો, સમુદ્રની વચ્ચેનો ભાગ અથવા આપત્તિગ્રસ્ત વિસ્તારો—આવી જગ્યાઓ પર સંચાર માટે માત્ર એક જ વિકલ્પ બાકી રહે છે: ‘સેટેલાઈટ ફોન’. તાજેતરમાં ભારતની સરકારી ટેલિકોમ કંપની BSNLએ પોતાનો એક નવો સેટેલાઈટ ફોન લોન્ચ કર્યો છે, જે ચર્ચામાં છે. 1.34 લાખ રૂપિયાની કિંમતના આ ફોન વિશે દરેક વ્યક્તિ જાણવા માંગે છે, પરંતુ સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે તેને ખરીદવો દરેક વ્યક્તિના બસની વાત નથી અને ન તો દરેક વ્યક્તિ તેને રાખી શકે છે.
BSNLનો આ સેટેલાઈટ ફોન શું છે?
BSNLએ આ હેન્ડસેટને ગ્લોબલ સેટેલાઈટ નેટવર્ક પ્રોવાઈડર ‘ઈનમારસેટ’ (Inmarsat) સાથે ભાગીદારીમાં વિકસાવ્યો છે. આ ફોન પરંપરાગત મોબાઈલ ટાવર્સ પર નિર્ભર નથી રહેતો, પરંતુ સીધો અવકાશમાં રહેલા સેટેલાઈટમાંથી સિગ્નલ લે છે અને મોકલે છે. આ જ કારણ છે કે તે એવા દૂરના વિસ્તારોમાં પણ કામ કરે છે જ્યાં સાધારણ ફોન ‘નો સર્વિસ’ બતાવે છે.
તેના ફીચર્સ અને બનાવટ
આ ફોન દેખાવમાં સાધારણ સ્માર્ટફોન જેવો નથી. તેની ડિઝાઈન ‘રગ્ડ’ (Rugged) અને અત્યંત મજબૂત રાખવામાં આવી છે, જેથી તે મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં પણ ખરાબ ન થાય. તેની કેટલીક મુખ્ય વિશેષતાઓ નીચે મુજબ છે:
-
વોઈસ ક્લેરિટી: સેટેલાઈટ સાથે જોડાયેલ હોવા છતાં, તે એકદમ સ્પષ્ટ અવાજમાં કોલ કરવાની સુવિધા આપે છે.
-
ઈમરજન્સી સપોર્ટ: તેમાં કટોકટીની સ્થિતિ માટે વિશેષ સપોર્ટ સિસ્ટમ આપવામાં આવી છે.
-
બેટરી લાઈફ: રિમોટ વિસ્તારોમાં લાંબા સમય સુધી ચાલવા માટે તેની બેટરી લાઈફને ઘણી બહેતર બનાવવામાં આવી છે.
-
ઉપયોગ: તે ખાસ કરીને ડિફેન્સ (સેના), દરિયાઈ વેપાર, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન (ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ), માઈનિંગ અને એડવેન્ચર ટ્રાવેલ કરતા પ્રોફેશનલ્સ માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.
સામાન્ય માણસ માટે તેને ખરીદવો કેમ મુશ્કેલ છે?
BSNLએ આ ફોનની કિંમત 1,34,166 રૂપિયા નક્કી કરી છે. આટલી મોટી કિંમત ઉપરાંત સૌથી મોટો અવરોધ તેની કાનૂની પ્રક્રિયા છે. ભારતમાં સેટેલાઈટ ફોન રાખવો સામાન્ય નાગરિકો માટે ગેરકાનૂની માનવામાં આવે છે.
જો તમે તેને ખરીદવા માંગતા હોવ, તો તમારે ‘ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટેલિકોમ્યુનિકેશન’ (DoT) પાસેથી લેખિત મંજૂરી લેવી પડશે. આ મંજૂરી વિના તેને રાખવો રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો માનવામાં આવી શકે છે અને તેના માટે તમારે કાનૂની કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડી શકે છે. તેથી કંપની તેને સામાન્ય ગ્રાહકોને બદલે માત્ર સરકારી સંસ્થાઓ, સુરક્ષા દળો અને વિશિષ્ટ ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોને ધ્યાનમાં રાખીને વેચી રહી છે.
સેટેલાઈટ ફોન કેવી રીતે કામ કરે છે?
સાધારણ ફોન જમીન પર લાગેલા મોબાઈલ ટાવર્સથી રેડિયો તરંગો દ્વારા જોડાય છે. જ્યારે સેટેલાઈટ ફોન અવકાશમાં પૃથ્વીની ભ્રમણકક્ષામાં ફરી રહેલા સેટેલાઈટ્સ સાથે સીધો સંપર્ક સ્થાપિત કરે છે. જ્યારે તમે કોલ કરો છો, ત્યારે તમારો ફોન સેટેલાઈટને સિગ્નલ મોકલે છે, જે તે સિગ્નલને નીચે અર્થ સ્ટેશન સુધી પહોંચાડે છે અને પછી કોલ કનેક્ટ થાય છે. આ જ ટેકનોલોજી તેને દુનિયામાં ગમે ત્યાં, નેટવર્ક વગર પણ કામ કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.
આ ફોન હજુ પણ મુખ્ય પ્રવાહમાં કેમ નથી?
જોકે ટેકનોલોજી સાંભળવામાં ઘણી પ્રભાવશાળી લાગે છે, પરંતુ કેટલાક વ્યવહારુ કારણોસર સેટેલાઈટ ફોન હજુ પણ સામાન્ય લોકો વચ્ચે લોકપ્રિય નથી થઈ શક્યા:
-
કોલ લેગ (Call Lag): સેટેલાઈટનું અંતર વધુ હોવાને કારણે, તમારા બોલવા અને બીજા વ્યક્તિ સુધી અવાજ પહોંચવા વચ્ચે એક નાનો સમયગાળો (Delay) હોય છે, જેનાથી વાતચીત થોડી અસુવિધાજનક બની જાય છે.
-
અતિશય ખર્ચ: માત્ર ફોનની ખરીદી જ મોંઘી નથી, પરંતુ તેની કોલિંગ દર પણ સામાન્ય માણસના ખિસ્સાની બહાર છે. એક મિનિટના કોલ માટે તમારે 100 રૂપિયાથી પણ વધુ ચૂકવણી કરવી પડી શકે છે.
-
આકાર અને વજન: આ ફોન ઘણા મોટા અને ભારે હોય છે, જેને રોજિંદા જીવનમાં સાથે રાખવા ઘણા મુશ્કેલ હોય છે.
BSNLનો આ સેટેલાઈટ ફોન એવા લોકો માટે એક વરદાન છે જે એવી જગ્યાએ કામ કરે છે જ્યાં દુનિયા સાથે સંપર્ક તૂટી જાય છે. સુરક્ષા દળો અને આપત્તિ રાહત કર્મચારીઓ માટે આ સંચારનું સૌથી ભરોસાપાત્ર માધ્યમ છે. જોકે, એક સામાન્ય નાગરિક તરીકે આપણે એ સમજવું જરૂરી છે કે આ ફોન માત્ર એક ગેજેટ નથી, પરંતુ એક અત્યંત નિયંત્રિત ઉપકરણ છે. જો તમે આવી કોઈ ખાસ કાર્ય શ્રેણીમાં નથી જ્યાં તેની સખત જરૂર છે, તો સામાન્ય મોબાઈલ નેટવર્ક જ સૌથી શ્રેષ્ઠ અને કિફાયતી વિકલ્પ છે.
જો તમારે ભવિષ્યમાં એવી કોઈ સ્થિતિનો સામનો કરવો પડે જ્યાં તમને તેની જરૂર હોય, તો સૌથી પહેલા સરકારી દિશાનિર્દેશો વાંચો અને સંબંધિત વિભાગ પાસેથી મંજૂરી લેવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરો. સુરક્ષા અને કાયદાનું પાલન કરવું હંમેશા પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ.
