શું તમારો પંખો પણ આખો દિવસ ચાલુ રહે છે? જાણો 24 કલાકમાં કેટલી વીજળી વાપરે છે 50Wનો સીલિંગ ફેન

જૂના પંખા છે બિલ વધારવાનું અસલી કારણ! જાણો 50W પંખો મહિનામાં કેટલા યુનિટ વાપરે છે

જ્યારે આપણે વીજળીના બિલની વાત કરીએ છીએ, ત્યારે બધી રમત ‘યુનિટ’ પર આધારિત હોય છે. પરંતુ આ યુનિટ કેવી રીતે બને છે, તે સમજવું ખૂબ જ જરૂરી છે.

વૉટ (Watt) થી યુનિટ સુધીની સફર: ગણિત સમજો

વીજળી વિભાગ તમારા વપરાશને kWh (કિલોવૉટ અવર) માં માપે છે, જેને આપણે સામાન્ય ભાષામાં ‘યુનિટ’ કહીએ છીએ.

• નિયમ એવો છે કે: 1000 વૉટ નું કોઈ પણ ઉપકરણ જો સતત 1 કલાક ચાલે, તો તે 1 યુનિટ વીજળી વાપરે છે.

હવે માની લો કે તમારી પાસે 50 વૉટ નો એક મોર્ડન સીલિંગ ફેન છે.

• 1 કલાકમાં વપરાશ = 50 વૉટ

• 24 કલાકમાં વપરાશ = $50 \times 24 = 1200$ વૉટ

જેમ કે 1000 વૉટ બરાબર 1 યુનિટ થાય છે, તો:

• 24 કલાકનો કુલ વપરાશ = 1.2 યુનિટ

મહિનાભરનો ખર્ચ: તમારા ખિસ્સા પર કેટલી અસર?

જો ગરમી વધારે હોય અને તમારો પંખો મહિનાના 30 દિવસ સતત (24×7) ચાલતો હોય, તો ગણતરી કંઈક આવી હશે:

1. મહિનાના કુલ યુનિટ: 1.2 \text{ યુનિટ} \times 30 \text{ દિવસ} = 36 \text{ યુનિટ}

2. વીજળીનો દર: ભારતના અલગ-અલગ રાજ્યોમાં વીજળીના દર અલગ-અલગ હોય છે. જો આપણે સરેરાશ 7 રૂપિયા પ્રતિ યુનિટ ગણીએ તો:

3. કુલ ખર્ચ: 36 \times 7 = 252 રૂપિયા

એટલે કે, માત્ર એક 50 વૉટનો પંખો જો આખો મહિનો રોકાયા વગર ચાલે, તો તે તમારા વીજળીના બિલમાં આશરે 250 રૂપિયા નો વધારો કરી દેશે. જો તમારા ઘરમાં આવા 3-4 પંખા હોય, તો આ આંકડો 1000 રૂપિયાની આસપાસ પહોંચી શકે છે.

શું બધા પંખા એકસરખી વીજળી વાપરે છે?

બિલકુલ નહીં! પંખાની ટેકનોલોજી અને તેની ઉંમર વપરાશમાં મોટો તફાવત પેદા કરે છે:

• જૂના મોડલના પંખા (Induction Fans): જૂના જમાનાના ભારે પંખાઓ અવારનવાર 70 વૉટ થી 80 વૉટ સુધી વીજળી લેતા હોય છે. તેમનો મહિનાનો ખર્ચ આશરે 400 રૂપિયા (પ્રતિ પંખા) સુધી જઈ શકે છે.

• સ્ટાન્ડર્ડ પંખા: આજકાલ બજારમાં મળતા મોટાભાગના પંખા 50 થી 55 વૉટ ના હોય છે, જેની ગણતરી આપણે ઉપર જોઈ.

• BLDC પંખા (Brushless DC Fans): આ પંખાની દુનિયાની સૌથી આધુનિક ટેકનોલોજી છે. એક BLDC પંખો માત્ર 28 થી 35 વૉટ વીજળી વાપરે છે. જો તમે 24 કલાક તેને ચલાવો છો, તો તે મહિનામાં માંડ 120-150 રૂપિયાની વીજળી વાપરશે. એટલે કે જૂના પંખાની સરખામણીએ સીધી 50% થી વધુની બચત!

વીજળીનું બિલ ઘટાડવાની ‘સ્માર્ટ’ રીતો

પંખાની હવા પણ જોઈએ અને બિલ પણ ઓછું કરવું હોય તો આ ટિપ્સ અપનાવો:

1. જરૂર ન હોય ત્યારે સ્વીચ ઓફ કરો: અવારનવાર આપણે રૂમની બહાર જતી વખતે પંખો ચાલુ છોડી દઈએ છીએ. પંખો રૂમને ઠંડો નથી કરતો, પરંતુ હવાના પ્રવાહથી આપણા શરીરને ઠંડકનો અહેસાસ કરાવે છે. ખાલી રૂમમાં પંખો ચલાવવો એ વીજળીનો સીધો બગાડ છે.

2. રેગ્યુલેટરનો સાચો ઉપયોગ: જૂના જમાનાના જે મોટા રેગ્યુલેટર હતા, તે પંખાની સ્પીડ ઓછી કરવા પર પણ એટલી જ વીજળી વાપરતા હતા. તેની જગ્યાએ ઈલેક્ટ્રોનિક રેગ્યુલેટરનો ઉપયોગ કરો, જે ઓછી સ્પીડ પર વીજળીની બચત કરે છે.

3. પંખાની સફાઈ: પંખાના પાંખિયા પર જો ધૂળ જામી જાય, તો તે ભારે થઈ જાય છે અને હવા કાપવા માટે મોટર પર વધુ દબાણ આવે છે. પંખાને સાફ રાખવાથી તે સ્મૂધ ચાલે છે અને હવા પણ સારી આપે છે.

4. BLDC ફેનમાં રોકાણ: જો તમારો પંખો જૂનો થઈ ગયો હોય અને અવાજ કરતો હોય, તો તેને ઠીક કરાવવાને બદલે BLDC પંખો ખરીદી લો. તે શરૂઆતમાં થોડો મોંઘો લાગી શકે છે (2500-3500 રૂપિયા), પરંતુ એકાદ વર્ષમાં જ તે પોતાની કિંમત વીજળીની બચત દ્વારા વસૂલ કરી લે છે.

છેલ્લી ગણતરી શું કહે છે?

એક 50 વૉટનો સીલિંગ ફેન 24 કલાક ચાલવા પર 1.2 યુનિટ વીજળી લે છે. મહિનાભરનો વપરાશ 36 યુનિટ થાય છે.

જો તમે વીજળી બચાવવા માંગતા હોવ, તો ટેકનોલોજી અપડેટ કરવી એ સૌથી શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. 50 વૉટથી 28 વૉટ પર શિફ્ટ થવું એ તમારી બચત માટે એક મોટું પગલું હોઈ શકે છે. બીજી વાર જ્યારે પંખો ચલાવો ત્યારે યાદ રાખજો કે દરેક યુનિટ કિંમતી છે!