દરરોજ, અઠવાડિયે કે મહિને? ક્યારે કરવો જોઈએ ફોન રીસ્ટાર્ટ? જાણો તેના આશ્ચર્યજનક ફાયદા

સ્લો ફોનથી છો પરેશાન? અઠવાડિયામાં માત્ર એક વાર કરો આ કામ, ફોન ચાલશે સુપરફાસ્ટ

આપણે માણસોની જેમ મશીનોને પણ ક્યારેક ‘શ્વાસ’ લેવાની જરૂર હોય છે. આપણો સ્માર્ટફોન દિવસના 24 કલાક અને અઠવાડિયાના સાતેય દિવસ ઓન રહે છે. આપણે સૂઈ જઈએ છીએ, પણ આપણો ફોન જાગતો રહે છે—ક્યારેક નોટિફિકેશન મેળવે છે, તો ક્યારેક બેકગ્રાઉન્ડમાં એપ્સ અપડેટ કરે છે. એવામાં શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે છેલ્લે તમે તમારો ફોન ક્યારે બંધ કર્યો હતો?

ટેક એક્સપર્ટ્સ અને Apple તથા Samsung જેવી મોટી સ્માર્ટફોન કંપનીઓ હંમેશા એક વાત કહે છે: “જ્યારે કંઈ કામ ન કરે, ત્યારે રીસ્ટાર્ટ કરીને જુઓ.” આ એક નાનકડું પગલું તમારા મોંઘા ફોનનું આયુષ્ય વધારી શકે છે અને તમને ઘણી ટેકનિકલ સમસ્યાઓથી બચાવી શકે છે. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે આખરે ફોન રીસ્ટાર્ટ કરવો કેમ આટલો જરૂરી છે અને તમારે તે ક્યારે ક્યારે કરવું જોઈએ.

આખરે રીસ્ટાર્ટ કરવાથી ફોનની અંદર શું થાય છે?

જ્યારે તમે તમારા ફોનને રીસ્ટાર્ટ કરો છો, ત્યારે તે માત્ર સ્ક્રીન બંધ થઈને ચાલુ થવા જેવું નથી. તેની પાછળ એક આખી સફાઈ પ્રક્રિયા (Cleaning Process) ચાલે છે:

• રેમ (RAM) ની સફાઈ: ફોનમાં ચાલતી દરેક એપનો થોડો ડેટા ‘રેન્ડમ એક્સેસ મેમરી’ (RAM) માં જમા થતો રહે છે. ઘણીવાર એપ બંધ કર્યા પછી પણ તેનો થોડો ભાગ રેમમાં ફસાયેલો રહે છે. રીસ્ટાર્ટ કરવાથી રેમ સંપૂર્ણપણે ખાલી થઈ જાય છે, જેનાથી ફોનને નવી શરૂઆત મળે છે.

• બેકગ્રાઉન્ડ પ્રોસેસનો અંત: ઘણીવાર કેટલીક એપ્સ બેકગ્રાઉન્ડમાં ચાલતી રહે છે અને આપણને ખબર પણ નથી પડતી. આ એપ્સ બેટરી વાપરે છે અને પ્રોસેસરને ધીમું કરે છે. રીસ્ટાર્ટ કરવાથી આવી બિનજરૂરી પ્રક્રિયાઓ બંધ થઈ જાય છે.

• સોફ્ટવેર ગ્લિચનું સમાધાન: જો તમારું વાઈ-ફાઈ વારંવાર ડિસ્કનેક્ટ થતું હોય, કીબોર્ડ લેગ (Lag) થતું હોય કે કોઈ એપ ક્રેશ થતી હોય, તો રીસ્ટાર્ટ કરવાથી ઓપરેટિંગ સિસ્ટમની નાની-મોટી ખામીઓ આપમેળે ઠીક થઈ જાય છે.

• મેમરી લીકથી બચાવ: કેટલીક ખરાબ કોડિંગવાળી એપ્સ ફોનની મેમરીનો ઉપયોગ તો કરે છે પણ કામ પૂરું થયા પછી તેને છોડતી નથી. આને ‘મેમરી લીક’ કહેવાય છે. રીસ્ટાર્ટ આ સમસ્યાનો સૌથી સરળ ઈલાજ છે.

iPhone યુઝર્સે કેટલી વાર રીસ્ટાર્ટ કરવો જોઈએ?

Apple ના iPhones તેના સ્મૂધ પરફોર્મન્સ માટે જાણીતા છે, પરંતુ તે પણ મશીન જ છે. Apple પોતે સલાહ આપે છે કે જો કોઈ એપ બરાબર કામ ન કરે અથવા ફોન થોડો ધીમો લાગે, તો તેને રીસ્ટાર્ટ કરવો એ પહેલું પગલું હોવું જોઈએ.

• કેટલી વાર? આઈફોન માટે કોઈ કડક નિયમ નથી, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછી એક વાર તમારા આઈફોનને રીસ્ટાર્ટ કરવો એ એક ઉત્તમ આદત છે. આનાથી સિસ્ટમની કેશે (Cache) ફાઈલો સાફ થતી રહે છે અને ફોન વર્ષો સુધી નવા જેવો ચાલે છે.

• કેવી રીતે કરવું? આજના નવા મોડલ્સ (જેમ કે iPhone 12, 13, 14, 15) માં તમારે સાઈડ બટન અને કોઈપણ એક વોલ્યુમ બટનને ત્યાં સુધી દબાવી રાખવા પડે છે જ્યાં સુધી ‘સ્લાઈડ ટુ પાવર ઓફ’ નો વિકલ્પ ન આવે. જૂના મોડલ્સમાં માત્ર પાવર બટનથી કામ ચાલી જાય છે.

Android યુઝર્સ માટે સાચો સમય કયો?

એન્ડ્રોઈડની દુનિયા ખૂબ મોટી છે. અહીં Google ના Pixel થી લઈને Samsung ના Galaxy અને Xiaomi ના ફોન સામેલ છે. એન્ડ્રોઈડ ફોનમાં કસ્ટમાઈઝેશન વધુ હોવાથી તેમાં ‘મેમરી મેનેજમેન્ટ’ ની જરૂર પણ વધુ પડે છે.

• Google નો અભિપ્રાય: ગૂગલ કહે છે કે ફોનમાં આવતી નાની-મોટી સમસ્યાઓનું 90% સમાધાન માત્ર એક રીસ્ટાર્ટ છે. જોકે ગૂગલે કોઈ સમય મર્યાદા નક્કી કરી નથી, પણ તેઓ સમયાંતરે આવું કરવાની સલાહ આપે છે.

• Samsung ની ખાસ સલાહ: સેમસંગ આ બાબતમાં સૌથી આગળ છે. સેમસંગ સ્પષ્ટપણે કહે છે કે તમારા ગેલેક્સી ફોનને નિયમિતપણે રીસ્ટાર્ટ કરવો જોઈએ. આનાથી ફોન ‘ફ્રીઝ’ નથી થતો અને બેટરી ડ્રેઈન (ઉતરી જવી) ની સમસ્યા ઓછી રહે છે.

• Auto Restart નો જાદુ: સારી વાત એ છે કે સેમસંગ અને અન્ય ઘણા એન્ડ્રોઈડ ફોન્સમાં હવે ‘Auto Restart’ નું ફીચર મળે છે. તમે સેટિંગ્સમાં જઈને એક સમય (જેમ કે રાત્રે 3 વાગ્યે) નક્કી કરી શકો છો, જ્યારે તમારો ફોન આપમેળે રીસ્ટાર્ટ થઈ જશે. આનાથી તમારે યાદ રાખવાની જરૂર પણ નહીં પડે.

શું દરરોજ રીસ્ટાર્ટ કરવું ફાયદાકારક છે?

કેટલાક લોકો દરરોજ રાત્રે પોતાનો ફોન બંધ કરીને સૂઈ જાય છે. શું તે જરૂરી છે? ખરેખર દરરોજ રીસ્ટાર્ટ કરવું ખોટું નથી, પરંતુ તેની જરૂર બહુ ઓછી પડે છે. આધુનિક સ્માર્ટફોનનું હાર્ડવેર ઘણું પાવરફુલ હોય છે. જો તમે ખૂબ હેવી ગેમિંગ કરતા હોવ અથવા આખો દિવસ ફોનનો ઉપયોગ ખૂબ વધારે હોય, તો દરરોજ રીસ્ટાર્ટ કરવું ફાયદાકારક હોઈ શકે છે. બાકી, અઠવાડિયામાં એક કે બે વાર પૂરતું છે.

એક નાની આદત, મોટો ફાયદો

આપણે અવારનવાર નવા અપડેટ્સ (Software Updates) ની રાહ જોઈએ છીએ કારણ કે તે સમયે ફોન ઓટો-રીસ્ટાર્ટ થાય છે અને થોડો ઝડપી ચાલવા લાગે છે. પરંતુ અપડેટ્સ તો મહિનામાં એકવાર આવે છે. તેથી જાતે જ ફોનને રીસ્ટાર્ટ કરવો જરૂરી છે.

યાદ રાખો:

1. અઠવાડિયામાં એક વાર: ફોનની સારી તબિયત માટે.

2. ફોન ગરમ થવા પર: જો ફોન વગર કારણે ગરમ થઈ રહ્યો હોય, તો તેને તરત જ રીસ્ટાર્ટ કરો.

3. એપ ક્રેશ થવા પર: જો કોઈ ખાસ એપ વારંવાર બંધ થઈ રહી હોય.

તમારા ફોનને માત્ર એક ડબ્બો ન સમજો, તે તમારા ડિજિટલ જીવનનો સાથી છે. તેને અઠવાડિયામાં માત્ર 2 મિનિટનો બ્રેક આપો, અને બદલામાં તે તમને એક ઝડપી અને સ્મૂધ અનુભવ આપશે.