IPO માં રોકાણ કરવાના નામે ₹૧૧ કરોડની છેતરપિંડી! જાણો આ સાયબર ફ્રોડથી કેવી રીતે બચવું
આજના ડિજિટલ યુગમાં પૈસા કમાવવાની લાલચમાં લોકો કેટલી ઝડપથી પોતાની આખી જમાપૂંજી ગુમાવી શકે છે, તેનું તાજું ઉદાહરણ મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાનમાં બનેલી એક ઘટના છે. સાયબર ઠગોએ IPO અને શેરબજારમાં રોકાણના નામે એક વ્યક્તિ પાસેથી ₹11.13 કરોડ જેવી તોતિંગ રકમ પડાવી લીધી છે. 61 વર્ષીય પ્રહલાદ હાગે નામના વ્યક્તિએ જ્યારે પોલીસ ફરિયાદ કરી, ત્યારે આ આંતરરાજ્ય કૌભાંડનો પર્દાફાશ થયો. નવેમ્બર 2025 થી જાન્યુઆરી 2026 વચ્ચે, આ પીડિતે 52 અલગ-અલગ ટ્રાન્ઝેક્શન દ્વારા પોતાનું લાખોનું ભંડોળ ઠગોના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કર્યું હતું. આ ઘટના માત્ર એક છેતરપિંડી નથી, પરંતુ સાયબર અપરાધીઓની કામ કરવાની પદ્ધતિ કેવી રીતે બદલાઈ રહી છે, તે સમજવા માટે એક મોટી ચેતવણી છે.
ઠગાઈનું મોડસ ઓપરેન્ડી: કેવી રીતે ફસાવે છે આ ગેંગ?
સાયબર અપરાધીઓ રોકાણના નામે લોકોને ફસાવવા માટે ખૂબ જ વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓ અપનાવે છે. તેઓ શરૂઆતમાં પીડિતને વિશ્વાસમાં લેવા માટે નાની રકમ પર થોડું રિટર્ન (નફો) આપે છે. એકવાર રોકાણકારને લાગે કે આ ખરેખર નફાકારક છે, ત્યારે તે પોતાની મોટી મૂડી રોકાણ કરવા પ્રેરાય છે. પ્રહલાદ હાગેના કિસ્સામાં પણ ઠગોએ તેમને ‘ફિક્સ્ડ રિટર્ન’ (નિયત વળતર) આપવાની લાલચ આપી હતી. જ્યારે રોકાણકાર પોતાની રકમ પરત માંગે અથવા નફાની આશા રાખે, ત્યારે આ ઠગો ટેક્સ, પ્રોસેસિંગ ફી કે અન્ય ચાર્જિસના નામે ફરીથી પૈસા માંગવાનું શરૂ કરે છે.
આ ગેંગ આંતરરાજ્ય સ્તરે કામ કરે છે. મહારાષ્ટ્રના કોલ્હાપુર, વાઘોલી, લોહેગાંવ, દહિસરથી લઈને રાજસ્થાન સુધી આ નેટવર્ક ફેલાયેલું હતું. પોલીસ તપાસમાં અત્યાર સુધીમાં 8 આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, જેમાં અભય પાટીલ, શિવતેજ પોટે, મહેશ ઉડચાને જેવા વ્યક્તિઓનો સમાવેશ થાય છે. આ લોકોનું નેટવર્ક એટલું મજબૂત હતું કે તેઓ સામાન્ય રોકાણકારોને શેરબજારના જાણકાર તરીકે મળીને તેમનો વિશ્વાસ જીતી લેતા હતા.
શેરબજાર અને IPO કૌભાંડથી બચવા માટેના ઉપાયો
શેરબજારમાં રોકાણ કરવું એ લાંબા ગાળે સંપત્તિ બનાવવાનો સારો માર્ગ છે, પરંતુ તે સત્તાવાર પ્લેટફોર્મ દ્વારા જ થવું જોઈએ. આ પ્રકારના ફ્રોડથી બચવા માટે નીચે મુજબના પગલાં લેવા અત્યંત આવશ્યક છે:
-
અજાણી લિંક્સથી દૂર રહો: સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવામાં આવતી લિંક્સ કે ‘ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ગ્રુપ’ (WhatsApp/Telegram) માં જોડાવાનું ટાળો. કોઈ પણ જાણીતા કે અજાણ્યા વ્યક્તિ દ્વારા શેર કરવામાં આવતી ‘સીક્રેટ ટિપ્સ’ કે ‘ગેરંટીડ રિટર્ન’ પર ક્યારેય વિશ્વાસ ન કરો.
-
સેબી (SEBI) દ્વારા નોંધાયેલા બ્રોકર: હંમેશા SEBI-નોંધણી ધરાવતા બ્રોકર્સ અને એપ્સનો જ ઉપયોગ કરો. કોઈ પણ રોકાણ કરતા પહેલા તે કંપનીનું લાયસન્સ ચેક કરવું જરૂરી છે.
-
ব্যક્તિગત ખાતામાં ટ્રાન્સફર ન કરો: સૌથી મોટી ભૂલ ત્યાં થાય છે જ્યાં રોકાણકારો પોતાના પૈસા કોઈ વ્યક્તિગત બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરે છે. હંમેશા તમારા પોતાના ટ્રેડિંગ એકાઉન્ટ (Demat Account) દ્વારા જ શેર ખરીદો. કંપની કે વ્યક્તિના ખાનગી ખાતામાં રોકાણના નામે પૈસા ટ્રાન્સફર કરવા એ સીધો છેતરપિંડીનો સંકેત છે.
-
લાલચથી બચો: શેરબજારમાં ‘ગેરંટીડ રિટર્ન’ જેવું કંઈ હોતું નથી. જો કોઈ તમને રાતોરાત પૈસા ડબલ કરવાની કે ફિક્સ્ડ રિટર્ન આપવાની વાત કરે, તો સમજી લેવું કે તે ચોક્કસપણે ફ્રોડ છે.
પોલીસ અને સાયબર વિભાગની સક્રિયતા
આ કૌભાંડના ખુલાસા પછી સાયબર પોલીસ વધુ સક્રિય બની છે. તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આ ગેંગ ફેક એપ્લિકેશન્સનો ઉપયોગ કરતી હતી જે અસલી સ્ટોક માર્કેટ એપ જેવી જ દેખાતી હતી. પીડિતે રોકાણ કર્યું ત્યારે તેને એપ પર નફો દેખાતો હતો, જે હકીકતમાં માત્ર એક ડિજિટલ આંકડો હતો. જ્યારે તેણે પૈસા ઉપાડવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે તે અશક્ય હતું.
માત્ર મહારાષ્ટ્ર કે રાજસ્થાન જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દેશમાં આવા કેસો વધી રહ્યા છે. સાયબર ગુનેગારો અત્યારે ટેકનોલોજી અને લોકોની મનોવૈજ્ઞાનિક નબળાઈનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. લોકોએ સમજવું પડશે કે રોકાણ એ લાંબા ગાળાની પ્રક્રિયા છે અને તેમાં કોઈ પણ શોર્ટકટ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. જો તમે ક્યાંય પણ આવી શંકાસ્પદ ઓફર જુઓ, તો તરત જ www.cybercrime.gov.in પર રિપોર્ટ કરો અથવા સ્થાનિક સાયબર પોલીસનો સંપર્ક કરો.
