પેટ્રોલની ઝંઝટનો અંત: મારુતિએ લોન્ચ કરી ભારતની પ્રથમ ફ્લેક્સ ફ્યુલ ‘વેગન-આર’
પેટ્રોલના સતત વધતા ભાવ અને પ્રદૂષણની સમસ્યા વચ્ચે ભારતીય ઓટોમોબાઇલ ક્ષેત્રમાં એક ક્રાંતિકારી બદલાવ આવ્યો છે. મારુતિ સુઝુકીએ ભારતની પ્રથમ ‘ફ્લેક્સ ફ્યુલ’ (Flex Fuel) કાર – વેગન-આર ફ્લેક્સ ફ્યુલ લોન્ચ કરી છે. આ કાર માત્ર સામાન્ય પેટ્રોલ પર જ નહીં, પરંતુ 85% ઇથેનોલ અને 15% પેટ્રોલના મિશ્રણ (E85) પર પણ દોડવા માટે સક્ષમ છે. પર્યાવરણ અને ગ્રાહકોના ખિસ્સા બંનેને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવેલી આ કાર ભવિષ્યના ‘સ્વચ્છ ઇંધણ’ના યુગની એક મોટી શરૂઆત છે.
ફ્લેક્સ ફ્યુલ એટલે શું?
ફ્લેક્સ ફ્યુલ એટલે એવી ટેકનોલોજી જેમાં વાહન એક કરતા વધારે પ્રકારના ઇંધણ કે તેના મિશ્રણ પર ચાલી શકે છે. નવી વેગન-આર E85 ફ્યુલ પર ચાલી શકે છે. અત્યારે સામાન્ય કારોમાં 10% થી 20% ઇથેનોલનું મિશ્રણ વપરાય છે, પરંતુ આ નવી ટેકનોલોજી તેને 85% સુધી લઈ જાય છે. ભવિષ્યમાં આ એન્જિનમાં થોડા વધુ ફેરફારો કરીને તેને 100% ઇથેનોલ પર પણ ચલાવી શકાય તેમ છે, જે તેને પર્યાવરણ માટે અત્યંત અનુકૂળ બનાવે છે.
ટેકનોલોજીમાં કરવામાં આવેલા ખાસ ફેરફારો
સામાન્ય વેગન-આર અને આ નવી ફ્લેક્સ ફ્યુલ વેગન-આર વચ્ચે મુખ્ય તફાવત તેના એન્જિનની કાર્યક્ષમતામાં છે. ઇથેનોલ પેટ્રોલ કરતા અલગ ગુણધર્મો ધરાવે છે, તેથી મારુતિએ તેમાં કેટલાક મહત્વના ફેરફારો કર્યા છે:
એડવાન્સ ફ્યુલ ડિલિવરી સિસ્ટમ: ઇથેનોલના કારણે એન્જિનમાં કોઈ કાટ ન લાગે અથવા નુકસાન ન થાય તે માટે ખાસ મટીરિયલનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
નવું એન્જિન કેલિબ્રેશન: આ કારમાં એવું સોફ્ટવેર અને એન્જિન સેટિંગ્સ આપવામાં આવ્યું છે જે સતત ઇંધણની ગુણવત્તા તપાસતું રહે છે.
સ્માર્ટ પાવરટ્રેન મેનેજમેન્ટ: આ કારની સૌથી મોટી ખાસિયત તેનું ‘સ્માર્ટ સિસ્ટમ’ છે. તે આપોઆપ જાણી લે છે કે ટાંકીમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ કેટલું છે અને તે મુજબ એન્જિનના ફ્યુલ ઇન્જેક્શનને રિયલ-ટાઇમમાં એડજસ્ટ કરે છે. આનાથી કારની માઇલેજ અને પરફોર્મન્સ જળવાઈ રહે છે.
ભારત માટે શા માટે આટલી મહત્વની છે?
ભારત અત્યારે પોતાની જરૂરિયાતના મોટાભાગના ક્રૂડ ઓઈલની આયાત કરે છે. જો આપણે ઇથેનોલ (જે શેરડી અને કૃષિ કચરામાંથી બને છે) નો ઉપયોગ વધારીએ, તો પેટ્રોલ પરની નિર્ભરતા ઘટશે અને વિદેશી મુદ્રાની બચત થશે. કેન્દ્રીય મંત્રી નિતિન ગડકરી અને હરદીપ સિંહ પુરીની હાજરીમાં આ કારનું લોન્ચિંગ એ દર્શાવે છે કે સરકાર ઇથેનોલ ઇકોનોમીને પ્રોત્સાહન આપવામાં ગંભીર છે. આનાથી માત્ર ઉર્જા સુરક્ષા જ નહીં, પરંતુ ખેડૂતોની આવકમાં પણ વધારો થઈ શકે છે, કારણ કે ઇથેનોલ બનાવવાની પ્રક્રિયા કૃષિ આધારિત છે.
પર્યાવરણ પર સકારાત્મક અસર
વાહનોમાંથી નીકળતો ધુમાડો હવાનું પ્રદૂષણ ફેલાવવામાં મોટો ભાગ ભજવે છે. ઇથેનોલ એક ‘ગ્રીન ફ્યુલ’ છે. તે જ્યારે બળે છે ત્યારે કાર્બન ઉત્સર્જન ઓછું થાય છે, જે ગ્લોબલ વોર્મિંગ સામે લડવામાં મદદરૂપ છે. વેગન-આર જેવા માસ-માર્કેટ મોડેલમાં આ ટેકનોલોજી લાવવાનો મતલબ એ છે કે હવે સામાન્ય મધ્યમવર્ગીય પરિવાર પણ પર્યાવરણને બચાવવામાં પોતાનો ફાળો આપી શકશે.
વેગન-આર જ કેમ?
મારુતિ સુઝુકીએ આ પ્રયોગ માટે વેગન-આરને પસંદ કરી છે, કારણ કે તે દાયકાઓથી ભારતીય રસ્તાઓની શાન રહી છે. તેની લોકપ્રિયતાનું કારણ તેની કિફાયતી કિંમત, ઓછું મેન્ટેનન્સ અને ભરોસાપાત્ર એન્જિન છે. જ્યારે કોઈ નવી ટેકનોલોજીને સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચાડવી હોય, ત્યારે વેગન-આર જેવું મોડેલ સૌથી શ્રેષ્ઠ પસંદગી ગણાય છે. તે મધ્યમ વર્ગ માટે સ્વપ્ન સમાન એવી ‘બજેટ કાર’ છે, જે હવે આધુનિક ટેકનોલોજીથી સજ્જ થઈ છે.
આવનારા સમયમાં કેવું હશે ભવિષ્ય?
આ માત્ર એક કારનું લોન્ચિંગ નથી, પણ ભારતની ગ્રીન એનર્જી તરફની સફરનું એક માઈલસ્ટોન છે. મારુતિ સુઝુકીનો ઈરાદો સ્પષ્ટ છે: ટેકનોલોજીને માત્ર પ્રીમિયમ કારો સુધી સીમિત ન રાખતા, તેને દરેકના હાથ સુધી પહોંચાડવી. જેમ જેમ દેશભરમાં ઇથેનોલ પંપોનું નેટવર્ક વધશે, તેમ તેમ આ કાર વધુ લોકપ્રિય બનશે. આગામી વર્ષોમાં આપણે જોશું કે મારુતિના અન્ય મોડેલોમાં પણ આવી ફ્લેક્સ ફ્યુલ ટેકનોલોજી જોવા મળશે.
