શું તમે પણ લોકલ ચાર્જર વાપરો છો? ચેતી જજો, મોંઘા સ્માર્ટફોનની બેટરીને થઈ રહ્યું છે મોટું નુકસાન
આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન આપણા શરીરનો એક મહત્વનો ભાગ બની ગયો છે. સવારે ઉઠવાના સમયથી લઈને રાત્રે સૂવા સુધી, આપણે દરેક નાના-મોટા કામ માટે આપણા ફોન પર નિર્ભર છીએ. પરંતુ શું તમારી સાથે પણ એવું થઈ રહ્યું છે કે થોડા જ મહિનાઓમાં તમારા નવા નકોર સ્માર્ટફોનની બેટરી ખૂબ જ ઝડપથી ડિસ્ચાર્જ થવા લાગી છે? જો હા, તો આના માટે માત્ર ફોન બનાવતી કંપની કે તેની જૂની થઈ રહેલી બેટરી જવાબદાર નથી, પરંતુ તેની પાછળ તમારી રોજિંદી કેટલીક ખોટી આદતો પણ હોઈ શકે છે.
ફોનને ચાર્જ કરવાથી લઈને તેનો ઉપયોગ કરવાની રીત સુધી, આપણે અજાણતામાં ઘણી એવી નાની-નાની ભૂલો કરી બેસીએ છીએ જે બેટરી લાઈફને ઝડપથી ઘટાડી દે છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ કે આપણી કઈ આદતો સ્માર્ટફોનની બેટરીની દુશ્મન બનેલી છે અને આપણે તેને કેવી રીતે સુધારી શકીએ.
1. દર વખતે ફોનને 100% ફૂલ ચાર્જ કરવો
આપણામાંથી મોટાભાગના લોકોની આદત હોય છે કે જેવી ફોનની બેટરી થોડી ઓછી થાય એટલે આપણે તેને ચાર્જર પર લગાવી દઈએ છીએ અને જ્યાં સુધી સ્ક્રીન પર ‘100%’ ન લખાઈ આવે ત્યાં સુધી તેને કાઢતા નથી.
-
શું છે વૈજ્ઞાનિક કારણ: આજકાલના લગભગ તમામ સ્માર્ટફોન્સમાં લિથિયમ-આયન (Lithium-Ion) બેટરીનો ઉપયોગ થાય છે. એક્સપર્ટ્સના મતે, આ પ્રકારની બેટરીઓ પર ત્યારે સૌથી વધુ દબાણ (Stress) પડે છે જ્યારે તે સંપૂર્ણ રીતે ફૂલ (100%) ચાર્જ થાય છે અથવા તો બિલકુલ ખાલી (0%) થઈને બંધ થવાના આરે પહોંચે છે.
-
શું કરવું: બેટરીની લાંબી આયુ અને સારી હેલ્થ જાળવી રાખવા માટે ફોનને હંમેશા 20% થી 80% ની વચ્ચે જ ચાર્જ રાખવો સૌથી બેસ્ટ માનવામાં આવે છે. જ્યારે બેટરી 20% પર પહોંચે ત્યારે ચાર્જ પર લગાવો અને 80% થી 85% થતાં જ ચાર્જર હટાવી લો.
2. રાતભર ફોનને ચાર્જિંગ પર લગાવીને છોડી દેવો
દિવસભરની દોડધામ પછી રાત્રે સૂતા પહેલા ફોનને ચાર્જિંગ પર લગાવી દેવો ખૂબ જ અનુકૂળ લાગે છે. આપણે વિચારીએ છીએ કે સવારે ઉઠતી વખતે ફોન 100% ચાર્જ મળશે, જેથી આખો દિવસ આરામથી નીકળી જશે.
-
બેટરી પર પડે છે દબાણ: જો કે આજના આધુનિક સ્માર્ટફોન્સ ખૂબ જ સ્માર્ટ થઈ ગયા છે અને તેમાં ઓવરચાર્જિંગ પ્રોટેક્શન (Overcharging Protection) હોય છે, જે બેટરી ફૂલ થતાં જ કરંટ સપ્લાય રોકી દે છે. પરંતુ તેમ છતાં, આખી રાત ફોન પ્લગ-ઇન રહેવાથી બેટરી લાંબા સમય સુધી હાઈ-વોલ્ટેજના દબાણ હેઠળ રહે છે. આનાથી ફોનનું તાપમાન પણ થોડું વધી જાય છે, જે લાંબા ગાળે બેટરીની ચાર્જ હોલ્ડ કરવાની ક્ષમતાને (Capacity) નબળી પાડી દે છે.
3. ફોનના વધુ ગરમ થવાને (Overheating) નજરઅંદાજ કરવું
સ્માર્ટફોનની બેટરીનો સૌથી મોટો અને અસલી દુશ્મન ‘હીટ’ એટલે કે અતિશય ગરમીને માનવામાં આવે છે.
-
કેમિકલ્સ પર પડે છે ખરાબ અસર: જ્યારે આપણે ફોન પર સતત ભારે ગેમિંગ કરીએ છીએ, વીડિયો એડિટિંગ કરીએ છીએ, અથવા તો કડક તડકામાં સીધો ફોનનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, ત્યારે ડિવાઈસનું તાપમાન ઝડપથી વધવા લાગે છે. જો તમારો ફોન વારંવાર ઓવરહીટ થઈ રહ્યો હોય, તો બેટરીની અંદર રહેલા સંવેદનશીલ કેમિકલ્સ ધીમે-ધીમે પોતાની કાર્યક્ષમતા ગુમાવવા લાગે છે. આના કારણે બેટરી માત્ર ઝડપથી ડ્રેન જ નથી થતી, પરંતુ તેના ફૂલી જવા કે ખરાબ થવાનું જોખમ પણ વધી જાય છે.
4. લોકલ કે નકલી (Duplicate) ચાર્જરનો ઉપયોગ કરવો
ઘણીવાર અસલી ચાર્જર ખરાબ થઈ જવા કે ખોવાઈ જવા પર આપણે પૈસા બચાવવાના ચક્કરમાં અથવા ઉતાવળમાં બજારમાંથી કોઈ પણ સસ્તું, લોકલ ચાર્જર કે કેબલ ખરીદી લઈએ છીએ. આ આદત તમારા મોંઘા ફોન માટે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.
-
વોલ્ટેજ કંટ્રોલ થતો નથી: આ સસ્તા અને લોકલ ચાર્જર સુરક્ષા માપદંડો પર ખરા નથી ઉતરતા. તેમાં યોગ્ય વોલ્ટેજ અને કરંટને કંટ્રોલ કરનારી સારી ચિપ્સ હોતી નથી. જ્યારે આનાથી ફોન ચાર્જ કરવામાં આવે છે, ત્યારે બેટરી પર અચાનક વધુ કે અનિયમિત વીજળીનું દબાણ પડે છે. પરિણામે બેટરી ખૂબ જ ઝડપથી ખરાબ થવા લાગે છે.
સ્માર્ટફોનની બેટરી લાઈફ વધારવા માટે કેટલીક ‘સ્માર્ટ ટિપ્સ’
જો તમે ઈચ્છો છો કે તમારા ફોનની બેટરી વર્ષો-વર્ષ નવા જેવી પરફોર્મન્સ આપે, તો તમારી આદતોમાં આ નાના-નાના બદલાવ ચોક્કસ સામેલ કરો:
-
20% થી નીચે ન જવા દો: કોશિશ કરો કે ફોનની બેટરી સંપૂર્ણપણે ખતમ થાય તે પહેલા જ તેને ચાર્જ પર લગાવી દો.
-
ઓરિજિનલ ચાર્જર જ અપનાવો: હંમેશા ફોનની સાથે આવેલા ઓરિજિનલ ચાર્જર અને કેબલનો જ ઉપયોગ કરો. જો તે ખરાબ થઈ જાય, તો કોઈ ભરોસાપાત્ર બ્રાન્ડનું સર્ટિફાઇડ ચાર્જર જ ખરીદો.
-
ચાર્જિંગ વખતે ઉપયોગ કરવાનું ટાળો: જ્યારે ફોન ચાર્જ થઈ રહ્યો હોય, ત્યારે તેના પર ભારે ગેમિંગ, કોલિંગ કે વીડિયો જોવાનું ટાળો. આનાથી ફોન બમણો ગરમ થાય છે.
-
કવર હટાવીને ચાર્જ કરો: જો તમારો ફોન ચાર્જ થતી વખતે ગરમ થતો હોય, તો ચાર્જિંગ પર લગાવતી વખતે તેનું બેક કવર (Case) હટાવી દો જેથી ગરમી સરળતાથી બહાર નીકળી શકે.
-
ફાસ્ટ ચાર્જિંગનો મર્યાદિત ઉપયોગ: જો તમારી પાસે ખૂબ વધારે વોટ (Watt) નું ફાસ્ટ ચાર્જર છે અને તમારે ક્યાંય જવાની ઉતાવળ નથી, તો સામાન્ય ચાર્જરનો ઉપયોગ કરો, કારણ કે અતિશય ફાસ્ટ ચાર્જિંગ પણ ફોનને ગરમ કરે છે.
સ્માર્ટફોનને માત્ર સમજદારીથી ચલાવવો જ પૂરતો નથી, તેને સાચી રીતે ચાર્જ કરવો પણ એટલો જ જરૂરી છે. આજથી જ આ ખોટી આદતો છોડો અને તમારા ફોનની બેટરીને લાંબી આયુ આપો!
