શું તમને પણ મળ્યો ‘નેશનલ સ્ટુડન્ટ લેપટોપ સ્કીમ’નો મેસેજ? જાણી લો PIB Fact Check નો સૌથી મોટો ખુલાસો!
આજકાલ સોશિયલ મીડિયા, ખાસ કરીને WhatsApp પર એક મેસેજ ખૂબ જ ઝડપથી વાયરલ થઈ રહ્યો છે. આ વાયરલ મેસેજમાં એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે સરકાર દ્વારા “નેશનલ સ્ટુડન્ટ લેપટોપ સ્કીમ” (National Student Laptop Scheme) હેઠળ તમામ વિદ્યાર્થીઓને મફતમાં લેપટોપ આપવામાં આવી રહ્યા છે. જો તમારા ફોનમાં કે ગ્રુપમાં પણ આવો કોઈ મેસેજ અથવા લિંક આવી હોય, તો સાવધાન થઈ જાઓ!
પ્રેસ ઈન્ફર્મેશન બ્યુરો (PIB) ના ફેક્ટ ચેક યુનિટે આ દાવાની તપાસ કરીને તેને સંપૂર્ણપણે ‘ફેક’ (નકલી) જાહેર કર્યો છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આવી કોઈ પણ રાષ્ટ્રવ્યાપી ફ્રી લેપટોપ યોજના ચલાવવામાં આવી રહી નથી. આવા મેસેજ માત્ર વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓની અંગત માહિતી ચોરી કરવા (Phishing) અથવા તો નાની રકમની ઠગાઈ કરવા માટે ફેલાવવામાં આવે છે. તેથી, આવો મેસેજ આવે તો તેને તાત્કાલિક ડિલીટ કરો અને તમારા મિત્રો કે વર્ગમિત્રોને પણ ચેતવો.
અફવા વિરુદ્ધ સત્ય: વાયરલ મેસેજનું સાચું પૃથ્થકરણ
વિદ્યાર્થીઓને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે સાયબર ઠગો નવી નવી યુક્તિઓ અપનાવે છે. ચાલો સમજીએ કે આ વાયરલ મેસેજમાં શું દાવો કરાયો છે અને તેનું સાચું સત્ય શું છે:
| અફવા (વાયરલ દાવો) | સાચું સત્ય (Fact Check) |
| ઓનલાઈન ફોર્મ ભરીને કેન્દ્ર સરકાર તરફથી ‘ફ્રી લેપટોપ’ મેળવો. | દેશમાં આવી કોઈ રાષ્ટ્રીય ફ્રી લેપટોપ યોજના નથી; આ દાવો તદ્દન બનાવટી છે. |
| લેપટોપ મેળવવા માટે નાની ફી ચૂકવો અથવા OTP/KYC વિગતો શેર કરો. | સરકાર ક્યારેય WhatsApp પર કોઈ યોજના માટે OTP કે નાણાં માંગતી નથી. |
| મેસેજ સાથે આપ આપેલી લિંક પર સરકારી લોગો અને .com અથવા .org ડોમેન હોય છે. | સત્તાવાર સરકારી યોજનાઓની માહિતી માત્ર .gov.in કે .nic.in પર જ હોય છે. |
સાચા સરકારી લાભો ક્યાંથી મેળવવા અને તેની ચકાસણી કેવી રીતે કરવી?
સરકાર દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ માટે ચલાવવામાં આવતી કોઈ પણ યોજના કે સ્કોલરશિપની માહિતી ક્યારેય આવા માસ-ફોરવર્ડ મેસેજ દ્વારા આપવામાં આવતી નથી. સાચી માહિતી મેળવવા માટે આટલી બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો:
-
વેબસાઈટનું સરનામું (URL) ચકાસો: માત્ર અને માત્ર .gov.in અથવા .nic.in થી અંત થતી સરકારી વેબસાઈટ્સ પર જ વિશ્વાસ કરો.
-
સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા: મંત્રાલયોના સત્તાવાર એક્સ (ટ્વિટર) હેન્ડલ અથવા પ્રેસ ઈન્ફર્મેશન બ્યુરો (PIB) ની વેબસાઈટ પર પ્રેસ નોટ તપાસો.
-
કોલેજ/શાળાનું પોર્ટલ: કોઈ પણ યોજનાનો લાભ તમારા સ્કૂલ-કોલેજના સત્તાવાર નોટિસ બોર્ડ કે ERP પોર્ટલ દ્વારા જ જાહેર કરવામાં આવે છે.
-
ગૂગલ ફોર્મ્સથી દૂર રહો: સરકાર ક્યારેય પણ ગૂગલ ફોર્મ (Google Forms) કે “પહેલા તે મેળવે” જેવી ઉતાવળ કરાવતી લિંક્સ દ્વારા અરજીઓ મંગાવતી નથી.
નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ (NSP) અને રાજ્ય સરકારની યોજનાઓ
વિદ્યાર્થીઓ માટેની તમામ કેન્દ્રીય અને રાજ્ય સ્તરની સ્કોલરશિપ અને સહાય માત્ર National Scholarship Portal (NSP) દ્વારા જ સંચાલિત થાય છે.
NSP અથવા રાજ્ય સરકારના અધિકૃત પોર્ટલ પર અરજી કરવાની પ્રક્રિયા અત્યંત પારદર્શક હોય છે. તમારી અરજીની ચકાસણી પહેલા તમારી પોતાની શૈક્ષણિક સંસ્થા (શાળા/કોલેજ) અને ત્યારબાદ રાજ્યની નોડલ એજન્સી દ્વારા કરવામાં આવે છે. યોજનાની મંજૂર થયેલી રકમ સીધી જ વિદ્યાર્થીના બેંક ખાતામાં ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) દ્વારા જમા થાય છે. કોઈ પણ સાચી યોજનામાં અરજી કરવા માટે કોઈ પ્રોસેસિંગ ફી કે ચાર્જ ચૂકવવાનો હોતો નથી.
સાયબર ફ્રોડનો શિકાર થાઓ તો શું કરવું?
જો તમે ભૂલથી આવી કોઈ લિંક પર ક્લિક કરી દીધું હોય, તમારી અંગત માહિતી શેર કરી દીધી હોય અથવા નાણાં ગુમાવ્યા હોય, તો ગભરાયા વગર તાત્કાલિક આ પગલાં ભરો:
૧. હેલ્પલાઈન નંબર: તુરંત જ સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન નંબર 1930 પર કોલ કરો.
૨. ઓનલાઈન ફરિયાદ: સત્તાવાર સાયબર ક્રાઈમ પોર્ટલ (cybercrime.gov.in) પર જઈને તમારી ફરિયાદ નોંધાવો. ફરિયાદ કરતી વખતે ટ્રાન્ઝેક્શનના સ્ક્રીનશોટ અને મેસેજની વિગતો સાથે રાખો.
૩. PIB Fact Check ને જાણ કરો: કોઈ પણ સરકારી યોજના અંગે શંકાસ્પદ મેસેજ આવે તો તેને PIB Fact Check ના WhatsApp નંબર પર મોકલીને તેની સત્યતા ચકાસી લો.
૪. પાસવર્ડ બદલો: જો તમે કોઈ લિંક પર ક્લિક કર્યું હોય તો તમારા તમામ મહત્વપૂર્ણ એકાઉન્ટ્સ અને નેટબેંકિંગના પાસવર્ડ તુરંત બદલી નાખો.
