ઘરે મમરા બનાવતી વખતે આ 3 ભૂલો ક્યારેય ન કરતા, જાણો સાચી પ્રોસેસ
મમરા, જેને ઉત્તર ભારતમાં ‘લાઈ’ અને મહારાષ્ટ્રમાં ‘કુર્મુરા’ પણ કહેવામાં આવે છે, તે આપણા દૈનિક આહારનો એક અભિન્ન હિસ્સો છે. સવારનો હળવો નાસ્તો હોય કે સાંજની ચટાકેદાર ભેળ, મમરા દરેક જગ્યાએ પોતાની જગ્યા બનાવી લે છે. બજારમાં મળતા મમરા ઘણીવાર જૂના હોઈ શકે છે અથવા તેની સ્વચ્છતા અંગે શંકા રહે છે. એવામાં, જો તમને ખબર પડે કે તમે ઘરે જ બજાર જેવા કુરકુરા અને ફ્રેશ મમરા બનાવી શકો છો, તો કેવું રહેશે?
મમરા માત્ર ખાવામાં જ સ્વાદિષ્ટ નથી હોતા, પરંતુ તે વજન ઘટાડવામાં અને પાચનમાં પણ ખૂબ જ મદદરૂપ થાય છે. આજે આ લેખમાં અમે તમને સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ જણાવીશું કે કેવી રીતે તમે સાધારણ ચોખામાંથી ઘરે જ શ્રેષ્ઠ મમરા તૈયાર કરી શકો છો.
મમરા બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
ઘરે મમરા બનાવવા માટે તમારે ખૂબ જ ઓછી વસ્તુઓની જરૂર પડશે:
-
ચોખા: 2 કપ (શક્ય હોય તો જૂના ચોખા અથવા મમરા બનાવવા માટેના ખાસ ચોખા લો).
-
પાણી: ચોખા પલાળવા અને ઉકાળવા માટે.
-
મીઠું: સ્વાદ મુજબ (આ ચોખાને સફેદ રાખવામાં અને સ્વાદ વધારવામાં મદદ કરે છે).
-
રેતી અથવા મીઠું: 2-3 કપ (ચોખા શેકવા માટે). નોંધ: જો તમે રેતીનો ઉપયોગ કરવા માંગતા ન હોવ, તો ઝીણા મીઠાનો ઉપયોગ પણ કરી શકો છો.
મમરા બનાવવાની વિગતવાર રીત (Step-by-Step Process)
મમરા બનાવવાની પ્રક્રિયા થોડી ધીરજ માંગી લે તેવી છે, પરંતુ તેનું પરિણામ ખૂબ જ સંતોષકારક હોય છે. ચાલો જાણીએ તેને બનાવવાની સાચી રીત:
સ્ટેપ 1: ચોખાની પસંદગી અને પલાળવા
સૌ પ્રથમ સારી ગુણવત્તાના કાચા ચોખા લો. ચોખાને 2-3 વાર ચોખ્ખા પાણીથી ધોઈ લો. હવે એક મોટા વાસણમાં પાણી લો, તેમાં થોડું મીઠું ઉમેરો અને ચોખાને ઓછામાં ઓછા 2 થી 3 કલાક માટે પલાળી રાખો. પલાળવાથી ચોખાના દાણા થોડા નરમ થાય છે, જેથી તે પછીથી સારી રીતે ફૂલે છે.
સ્ટેપ 2: ચોખાને હળવા ઉકાળવા (Parboiling)
એક મોટા વાસણમાં પાણી ઉકાળો. જ્યારે પાણી ઉકળવા લાગે ત્યારે તેમાં પલાળેલા ચોખા નાખો. ચોખાને માત્ર 50% થી 60% સુધી જ રાંધવાના છે. ધ્યાન રહે કે ચોખા પૂરેપૂરા ગળી ન જાય, બસ તે થોડા કડક રહે. અડધા ચડી જાય એટલે ગેસ બંધ કરી દો અને ચોખાનું વધારાનું પાણી નિતારી લો.
સ્ટેપ 3: ચોખાને સૂકવવા
ઉકાળેલા ચોખાને એક સુતરાઉ કપડા કે મોટી ચાળણી પર ફેલાવી દો. તેને કડક તડકામાં ત્યાં સુધી સૂકવો જ્યાં સુધી ચોખાનો દાણો પૂરેપૂરો કડક ન થઈ જાય. જો તડકો ઓછો હોય તો તમે તેને પંખા નીચે પણ સૂકવી શકો છો, પરંતુ તડકામાં સૂકવેલા ચોખા વધુ સારા ફૂલે છે. સુકાયા પછી આ ચોખા ફરીથી કાચા ચોખા જેવા દેખાવા લાગશે.
સ્ટેપ 4: શેકવાની તૈયારી
એક જાડા તળિયાવાળી કડાઈ લો. તેમાં રેતી અથવા મીઠું નાખો. રેતીને તેજ આંચ પર ત્યાં સુધી ગરમ કરો જ્યાં સુધી તેમાંથી ધુમાડો ન નીકળવા લાગે. મમરા બનાવવા માટે રેતીનું ખૂબ જ ગરમ હોવું સૌથી મહત્વની શરત છે.
સ્ટેપ 5: મમરા ફુલાવવા
જ્યારે રેતી ખૂબ જ તેજ ગરમ થઈ જાય, ત્યારે તેમાં એક મુઠ્ઠી સૂકવેલા ચોખા નાખો. આંચ તેજ જ રાખો અને કોઈ ચમચા કે લાકડાની લાકડીથી ચોખાને સતત હલાવતા રહો. તમે જોશો કે થોડી જ સેકન્ડોમાં ચોખાના દાણા ફૂટવા લાગશે અને ફૂલીને સફેદ મમરા બની જશે.
સ્ટેપ 6: ચાળવા અને સ્ટોર કરવા
જેવા ચોખા ફૂલી જાય, તરત જ તેને લોખંડની ચાળણીથી ચાળી લો જેથી રેતી કડાઈમાં જ રહી જાય અને મમરા અલગ થઈ જાય. તૈયાર થયેલા મમરાને ઠંડા થવા દો. ઠંડા થવા પર તે વધુ કુરકુરા થઈ જશે. તેને કોઈ એરટાઈટ ડબ્બામાં ભરીને રાખો જેથી તે મહિનાઓ સુધી ખરાબ ન થાય.
શ્રેષ્ઠ મમરા બનાવવા માટે ખાસ ટિપ્સ
-
રેતીનું તાપમાન: જો રેતી ઓછી ગરમ હશે તો ચોખા ફૂલશે નહીં પણ શેકાઈ જશે અને કડક થઈ જશે.
-
મીઠાનું દ્રાવણ: ચોખા સૂકવતી વખતે જો તેના પર હળવા મીઠાવાળા પાણીનો છંટકાવ કરવામાં આવે, તો મમરા વધુ સફેદ અને નમકીન બને છે.
-
સ્વચ્છતા: જો તમે રેતીનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હોવ, તો તેને વાપરતા પહેલા સારી રીતે ચાળી લો જેથી કાંકરા નીકળી જાય.
નિષ્કર્ષ
ઘરે બનાવેલા મમરા માત્ર શુદ્ધ જ નથી હોતા, પરંતુ તે બજારની સરખામણીએ ઘણા સસ્તા પણ પડે છે. તમે આ મમરામાંથી ભેળપુરી કે ગોળના લાડુ બનાવીને તમારા પરિવારને ખવડાવી શકો છો. એકવાર જ્યારે તમે ઘરે મમરા બનાવતા શીખી જશો, ત્યારે તમે ક્યારેય બજારના મમરા નહીં ખરીદો.

