નાની વાતે પેઇન કિલર લેવાની આદત શરીરના આ અંગોને કરી શકે છે ફેઈલ, જાણો ડોક્ટરની ચેતવણી

સાવધાન! પેનકિલરની વધુ પડતી આદત તમારા આ 3 મહત્વના અંગોને કરી શકે છે ફેઈલ, જાણો શું કહે છે નિષ્ણાતો

ઘણા લોકો નાની એવી પીડામાં પણ ડોક્ટરની સલાહ લીધા વગર ‘ઓવર ધ કાઉન્ટર’ (OTC) પેનકિલર લેતા હોય છે. શરૂઆતમાં આ દવાઓ આરામ આપે છે, પરંતુ લાંબા સમય સુધી તેનો ઉપયોગ કરવાથી શરીરના મહત્વના અંગો ધીમે-ધીમે કામ કરવાનું બંધ કરી દે છે. ડો. સુભાષ ગિરીના જણાવ્યા અનુસાર, પેનકિલર એ કોઈ સામાન્ય ગોળી નથી, પરંતુ તે એક પ્રકારનું કેમિકલ છે જેની સીધી અસર તમારા આંતરિક અંગો પર પડે છે.

કયા અંગો પર થાય છે સૌથી વધુ અસર?

1. કિડની (Kidney): પેનકિલર્સ, ખાસ કરીને NSAIDs (જેમ કે આઈબુપ્રોફેન, ડિક્લોફેનાક), કિડનીમાં લોહીના પ્રવાહને ઘટાડે છે. લાંબા સમય સુધી આ દવાઓ લેવાથી ‘એનલજેસિક નેફ્રોપથી’ થઈ શકે છે, જે અંતે કિડની ફેઈલ્યોર તરફ દોરી જાય છે.

• લક્ષણો: પેશાબ ઓછો આવવો, પગમાં સોજા આવવા, રાત્રે વધુ વખત પેશાબ કરવા જવું અને સતત થાક લાગવો.

2. લીવર (Liver): પેરાસીટામોલ જેવી દવાઓ જો નિર્ધારિત માત્રા કરતા વધુ લેવામાં આવે, તો તે લીવરના કોષોને નષ્ટ કરી શકે છે. લીવર આ દવાઓના ઝેરી તત્વોને ફિલ્ટર કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે, જેનાથી ‘લીવર સીરોસીસ’ કે ટોક્સિક હેપેટાઈટીસ થઈ શકે છે.

• લક્ષણો: ત્વચા અને આંખોમાં પીળાશ (કમળો), પેટના ઉપરના ભાગમાં દુખાવો, ઉબકા અને ભૂખ ન લાગવી.

3. પેટ અને આંતરડા (Stomach & Intestines): દુખાવાની દવાઓ પેટના અસ્તરને નુકસાન પહોંચાડે છે, જેનાથી પેટમાં એસિડિટી વધે છે. લાંબા ગાળે આ સમસ્યા ગંભીર અલ્સર (ચાંદા) માં ફેરવાઈ શકે છે.

• લક્ષણો: પેટમાં બળતરા, ખાટા ઓડકાર, ઉલટીમાં લોહી પડવું કે કાળો ઝાડો થવો.

પેનકિલર લેતા પહેલા આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો

ડો. ગિરી સૂચવે છે કે જો તમારે અનિવાર્ય સંજોગોમાં પેનકિલર લેવી જ પડે, તો આ સાવચેતી રાખો:

• ભૂખ્યા પેટે ક્યારેય ન લો: હંમેશા કંઈક ખાધા પછી જ દવા લો જેથી પેટના અસ્તરને નુકસાન ન થાય.
• વધુ પાણી પીવો: દવા લેતી વખતે અને દિવસભર પુષ્કળ પાણી પીવો જેથી કિડની પરનું દબાણ ઘટે.
• સ્વ-દવા (Self-medication) ટાળો: ડોક્ટરના પ્રિસ્ક્રિપ્શન વગર ક્યારેય હાઈ-ડોઝ પેનકિલર ન લો.
• વૈકલ્પિક સારવાર: ફિઝિયોથેરાપી, યોગ અથવા આયુર્વેદિક ઉપચારો દ્વારા દુખાવામાં રાહત મેળવવાનો પ્રયાસ કરો.

દુખાવો એ શરીરનો એક સંકેત છે કે કંઈક ખોટું થઈ રહ્યું છે. પેનકિલર લઈને તે સંકેતને દબાવવાને બદલે દુખાવાનું મૂળ કારણ શોધો. યાદ રાખો, ક્ષણિક રાહત કાયમી અપંગતા કે અંગ ફેઈલ થવાનું કારણ બની શકે છે.