પ્રોટીન અને ફાઈબરથી ભરપૂર મસૂર દાળની ખીચડી: આખા મસાલાના સુગંધી વઘાર સાથે બનાવો બે સીટીમાં
દૈનિક દોડધામભર્યા જીવનમાં જ્યારે રાત્રિના કે બપોરના ભોજનમાં કંઈક હળવું, પૌષ્ટિક અને ઝટપટ બની જાય તેવું ખાવાનું મન થાય ત્યારે ભારતીય રસોડામાં ‘ખીચડી’ થી શ્રેષ્ઠ બીજો કોઈ વિકલ્પ હોઈ શકે નહીં. સામાન્ય રીતે સાદી ખીચડી ખાવાનું ઘણા લોકોને કંટાળાજનક લાગતું હોય છે, પરંતુ જો તેને મસાલેદાર અને ચટાકેદાર શૈલીમાં બનાવવામાં આવે તો તેનો સ્વાદ અદ્ભુત બની જાય છે.
મસૂરની દાળ પ્રોટીન, ફાઈબર અને આવશ્યક મિનરલ્સનો અદ્ભુત સ્ત્રોત છે. સામાન્ય દાળ-ચોખાની ખીચડી કરતા મસાલેદાર મસૂર દાળ ખીચડીનો સ્વાદ બાળકોથી લઈને વડીલો સુધી સૌને ખૂબ પસંદ પડે છે. આ ખીચડી બનાવવામાં અત્યંત સરળ છે, ઓછી સામગ્રીમાં ઝડપથી તૈયાર થઈ જાય છે અને તેનો સુગંધી વઘાર એવો હોય છે કે તેની સામે મોટી-મોટી વાનગીઓ પણ ફિક્કી લાગે છે.
જરૂરી સામગ્રીની યાદી
ઘરે જ સ્વાદિષ્ટ અને પૌષ્ટિક મસાલેદાર મસૂર દાળ ખીચડી બનાવવા માટે અડધો કપ આખી મસૂર દાળ (મલ્કા મસૂર અથવા લાલ મસૂર દાળ) અને ૧ કપ ચોખાની જરૂર પડે છે.
વઘાર અને મસાલા માટે ૧ ચમચી તેલ, ૧ ચમચી દેશી ઘી, ૧ તમાલપત્ર, ૨ સૂકા લાલ મરચાં, ૧/૪ ચમચી ધાણાજીરું, એક ચપટી હિંગ, ૧ સ્ટાર એનિસ (વરિયાળી ફૂલ), ૧ તજનો ટુકડો, અડધી ચમચી વરિયાળી, અડધી ચમચી જીરું, ૪ થી ૫ કાળા મરીના દાણા, ૨ થી ૩ લવિંગ અને અડધી ચમચી સરસવ (રાઈ) ની જરૂર પડશે. આ ઉપરાંત ૧ ઝીણી સમારેલી ડુંગળી, ૨ લીલાં મરચાં, ૧ ટામેટું, આદુ-લસણની પેસ્ટ, ૧ ચમચી લાલ મરચું પાવડર, ૧ ચમચી ધાણાજીરું પાવડર, ૧/૪ ચમચી ગરમ મસાલો, ૧/૪ ચમચી હળદર, સ્વાદ મુજબ મીઠું, અઢી કપ પાણી અને સજાવટ માટે તાજી કોથમીર અનિવાર્ય છે.
મસાલેદાર મસૂર દાળ ખીચડી બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
પ્રથમ ચરણમાં, મસૂર દાળ અને ચોખાને બે-ત્રણ વાર ચોખ્ખા પાણીથી ધોઈને આશરે ૧૫ થી ૨૦ મિનિટ માટે પાણીમાં પલાળી રાખવા. પલાળવાથી દાળ અને ચોખા એકસરખા ચડી જાય છે અને ખીચડીની કન્સીસ્ટન્સી સુંદર આવે છે.
બીજા ચરણમાં, પ્રેશર કૂકરને ગેસ પર મૂકી તેમાં તેલ અને દેશી ઘી ગરમ કરવું. ઘી અને તેલ ગરમ થાય એટલે તેમાં તમાલપત્ર, સૂકા લાલ મરચાં, તજ, સ્ટાર એનિસ, લવિંગ, કાળા મરી, રાઈ, જીરું, વરિયાળી અને હિંગ ઉમેરીને ધીમા તાપે સાંતળવા. મસાલાની સરસ સુગંધ આવવા લાગે એટલે તેમાં બારીક સમારેલી ડુંગળી, લીલાં મરચાં અને આદુ-લસણની પેસ્ટ ઉમેરીને ડુંગળી ગુલાબી-સોનેરી થાય ત્યાં સુધી સાંતળી લેવી.
ત્રીજા અને અંતિમ ચરણમાં, સોનેરી થયેલી ડુંગળીમાં સમારેલાં ટામેટાં ઉમેરવા. ત્યારબાદ તેમાં હળદર, લાલ મરચું પાવડર, ધાણાજીરું પાવડર, ગરમ મસાલો અને સ્વાદ મુજબ મીઠું ઉમેરીને બધું બરાબર મિક્સ કરવું. ટામેટાં નરમ થાય અને મસાલામાંથી તેલ છૂટું પડવા લાગે ત્યાં સુધી તેને રાંધવા.
ત્યારબાદ તેમાં પલાળેલી મસૂર દાળ અને ચોખા ઉમેરીને મસાલા સાથે હળવા હાથે એક મિનિટ મિક્સ કરવા. હવે તેમાં અઢી કપ પાણી ઉમેરીને મિશ્રણને ઉકળવા દેવું. કૂકરનું ઢાંકણ બંધ કરી મધ્યમ આંચ પર બે સીટી વાગવા દેવી. કૂકરનું પ્રેશર મેળે જ પૂરું થાય પછી જ ઢાંકણ ખોલવું. ગરમાગરમ ખમણ જેવી સુગંધીદાર ખીચડી પર ઉપરથી તાજી કોથમીર અને એક ચમચી શુદ્ધ દેશી ઘી ઉમેરીને પાપડ, દહીં કે અથાણાં સાથે ઉત્સાહભેર પીરસવી.
