દિવસમાં ૪ થી વધુ અખરોટ ખાવાથી કેલરી અને અપચાનું જોખમ
માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય જાળવવા માટે આહારમાં સૂકા મેવા અને પોષક ખોરાકનો સમાવેશ કરવા અંગે આરોગ્ય નિષ્ણાતો વારંવાર માર્ગદર્શન આપતા હોય છે. તેમાં અખરોટ (Walnuts) ને લઈને એવો પ્રશ્ન પણ ઘણીવાર પૂછાય છે કે દરરોજ અખરોટ ખાવાથી યાદશક્તિ અને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની ક્ષમતામાં સુધારો થાય છે કે કેમ, અને જો ત્રણ મહિના સુધી દરરોજ ૩ થી ૪ અખરોટ ખાવામાં આવે તો શરીરમાં કેવા ફેરફાર જોવા મળે છે. આ અંગે થાણે સ્થિત KIMS હોસ્પિટલના ચીફ ડાયેટિશિયન અમરીન શેખે સ્પષ્ટ માહિતી આપી છે.
અમરીન શેખના જણાવ્યા અનુસાર, અખરોટ ખાવાનું શરૂ કર્યાના થોડા અઠવાડિયામાં જ મોટાભાગના લોકો પોતાના પાચનતંત્રમાં સુધારો અને શરીરમાં વધુ જોમ તથા ઉર્જાનો અનુભવ કરે છે. જ્યારે આ આદત ત્રણ મહિનાથી વધુ સમય સુધી જાળવી રાખવામાં આવે છે, ત્યારે શરીરમાં વધુ ઊંડા ફેરફાર દેખાય છે; હૃદયના સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો થાય છે, ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની ક્ષમતા વધે છે અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ મજબૂત બને છે. અખરોટમાં રહેલા ઓમેગા-૩ ફેટી એસિડ અને એન્ટીઑકિસડન્ટ્સ શરીરમાં પ્રવાહી રીટેન્શન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે, જે ઘણા જીવનશૈલી સંબંધિત રોગોનું મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે.
મગજ, હૃદય, ત્વચા, પાચન અને વજન નિયંત્રણ પર અસર
અમરીન શેખ સમજાવે છે કે અખરોટમાં રહેલા પોલીફેનોલ્સ અને ઓમેગા-૩ ફેટી એસિડ મગજના કોષોનું રક્ષણ કરે છે અને ઊર્જા વધારવામાં મદદરૂપ થાય છે. તેઓ ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડીને અને બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરીને હૃદયના સ્વાસ્થ્યની જાળવણી કરે છે.
આ ઉપરાંત, અખરોટમાં રહેલી સ્વસ્થ ચરબી ત્વચાને પોષણ આપીને તેને કુદરતી ચમક આપવામાં ફાળો આપે છે, જ્યારે તેમાં રહેલા ફાઇબર પાચનતંત્ર અને આંતરડાની કાર્યપ્રણાલીને સરળ બનાવે છે. વજન નિયંત્રણની વાત કરીએ તો, મધ્યમ માત્રામાં અખરોટ ખાવાથી લાભ થઈ શકે છે; કેલરીનું પ્રમાણ વધુ હોવા છતાં પ્રોટીન અને ફાઇબર વધુ હોવાથી લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રહે છે, વારંવાર બિનજરૂરી નાસ્તો કરવાની આદત ટળે છે અને સ્વસ્થ ચયાપચય (Metabolism) ને ટેકો મળે છે.
માત્રા, સાવચેતી અને અખરોટ ખાવાની સાચી રીત
રોજિંદા આહારમાં અખરોટનો સમાવેશ કરતાં પહેલાં તેની માત્રા અને સંભવિત સાવચેતીઓ ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે. અમરીન શેખે દિવસમાં ૪ થી વધુ અખરોટ ન ખાવાની સલાહ આપી છે અને જણાવ્યું છે કે થોડી મુઠ્ઠી પૂરતી રહે છે. વધુ પડતા પ્રમાણમાં ખાવાથી શરીરમાં વધારાની કેલરી જમા થઈ શકે છે અને કેટલાક લોકોમાં પેટમાં હળવો દુખાવો કે અપચાની સમસ્યા થઈ શકે છે. અખરોટની એલર્જી ધરાવતા લોકોએ આહારમાં તેનો સમાવેશ કરતા પહેલાં સાવચેત રહેવું અથવા ડોક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.
ખાવાની રીત અંગે તેઓ સૂચવે છે કે સરળ પાચન માટે અખરોટને રાતભર પાણીમાં પલાળીને સવારે ખાઈ શકાય છે. વૈકલ્પિક રીતે સવારના ઓટમીલ, સલાડમાં ઉમેરીને અથવા સ્મૂધીમાં ભેળવીને પણ તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. અમરીન શેખના મતે, ત્રણ મહિના સુધી નિયમિત મર્યાદિત માત્રામાં અખરોટ ખાવાથી હૃદય, મગજ અને આંતરડા ધીમે-ધીમે મજબૂત બને છે, જે દર્શાવે છે કે નાની દૈનિક આદતો સ્વાસ્થ્યમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર લાવી શકે છે.

