સોનાની શુદ્ધતા ચકાસવાનો વ્યવસાય શરૂ કરવાની તક, હોલમાર્કિંગ સેન્ટર માટે સરકાર આપશે નાણાકીય સહાય
પોતાનો વ્યવસાય શરૂ કરવા ઇચ્છતા લોકો માટે સોનાની શુદ્ધતા તપાસવા અને હોલમાર્કિંગ કરવાની સુવિધા ઊભી કરવાની તક સામે આવી છે. ભારતીય માનક બ્યુરો (BIS) દ્વારા દેશના એવા જિલ્લાઓમાં નવા અસેઇંગ એન્ડ હોલમાર્કિંગ સેન્ટર (AHC) સ્થાપવા માટે અરજીઓ મંગાવવામાં આવી છે, જ્યાં હાલમાં આવી સુવિધા ઉપલબ્ધ નથી. આ પહેલ અંતર્ગત પાત્ર અરજદારોને મશીનરી અને સાધનો ખરીદવા માટે સરકાર તરફથી નાણાકીય સહાય પણ મળી શકે છે.
સોનાના દાગીનાની ખરીદી કરતી વખતે તેની શુદ્ધતા ગ્રાહકો માટે સૌથી મહત્ત્વની બાબતોમાંની એક છે. હોલમાર્કિંગની વ્યવસ્થા દાગીનામાં વપરાયેલા સોનાની શુદ્ધતા અંગે વિશ્વાસ વધારવામાં મદદ કરે છે. આવી સ્થિતિમાં નવા હોલમાર્કિંગ સેન્ટર શરૂ થવાથી ગ્રાહકો અને ઝવેરીઓને સુવિધા મળી શકે છે, ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં જ્યાં હાલ આ પ્રકારની વ્યવસ્થા નથી.
કોણ કરી શકે છે અરજી?
BISની આ પહેલ હેઠળ પાત્રતા ધરાવતી સરકારી સંસ્થાઓ, જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમો (PSU), પ્રયોગશાળાઓ, ખાનગી કંપનીઓ અને ઉદ્યોગસાહસિકો અરજી કરી શકે છે. જોકે, માત્ર અરજી કરવાથી સહાય મળવાની ખાતરી નથી. અરજદારે યોજનામાં નક્કી કરેલી તમામ શરતો અને માપદંડો પૂર્ણ કરવા જરૂરી છે.
આ યોજનામાં એક મહત્ત્વની શરત એ છે કે અરજદારનો સોનાના દાગીનાના વેપાર અથવા દાગીના બનાવવાના વ્યવસાય સાથે સંબંધ ન હોવો જોઈએ. આથી, અરજી કરતાં પહેલાં સત્તાવાર માર્ગદર્શિકામાં આપેલી પાત્રતા કાળજીપૂર્વક તપાસવી જરૂરી છે.
મશીનરીની કિંમત પર મળશે સહાય
યોજનાની ખાસિયત એ છે કે હોલમાર્કિંગ સેન્ટર સ્થાપવા માટે જરૂરી મશીનરી અને સાધનોની કિંમતના આધારે નાણાકીય સહાય આપવામાં આવશે. સામાન્ય વિસ્તારોમાં ખાનગી અરજદારોને સાધનોની કિંમતના 30 ટકા સુધી, જ્યારે જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમોને 50 ટકા સુધી સહાય મળવાની જોગવાઈ દર્શાવવામાં આવી છે.
ઉત્તર-પૂર્વના રાજ્યો, વિશેષ શ્રેણીના રાજ્યો અને ગ્રામ્ય વિસ્તારો માટે સહાયનું પ્રમાણ વધુ રાખવામાં આવ્યું છે. આ વિસ્તારોમાં ખાનગી અરજદારોને 50 ટકા સુધી અને જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમોને 75 ટકા સુધી સહાય મળી શકે છે. જોકે, અંતિમ મંજૂરી અને સહાયની રકમ સંબંધિત નિયમો, પાત્રતા તથા મંજૂર ખર્ચ પર આધારિત રહેશે.
દરેક જિલ્લામાં સેન્ટર ખોલી શકાશે નહીં
આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે સૌથી પહેલાં એ તપાસવું પડશે કે જે જિલ્લામાં સેન્ટર સ્થાપવાનું છે ત્યાં પહેલેથી કોઈ અસેઇંગ એન્ડ હોલમાર્કિંગ સેન્ટર છે કે નહીં. BISની માહિતી મુજબ, આ નાણાકીય સહાય એવા જિલ્લાઓ માટે છે જ્યાં આવું કેન્દ્ર ઉપલબ્ધ નથી. હાલનું કેન્દ્ર સરકારી સહાયથી ચાલતું હોય કે ખાનગી રીતે સંચાલિત થતું હોય, બંને સ્થિતિ ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે.
પસંદગી પામેલા કેન્દ્રે BISના નિર્ધારિત ગુણવત્તા ધોરણો અને હોલમાર્કિંગ સંબંધિત નિયમોનું પાલન કરવું પડશે. જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓ, યોગ્ય સાધનો અને તાલીમપ્રાપ્ત કર્મચારીઓ પણ મહત્ત્વના રહેશે.
અરજી કરતાં પહેલાં આ બાબતો જાણી લો
ઇચ્છુક અરજદારોએ BISની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ એક્સપ્રેશન ઑફ ઇન્ટરેસ્ટ (EOI)ની સૂચના અને અરજીની શરતો તપાસવી જોઈએ. અહેવાલ મુજબ, અરજી માટે રૂ. 1,000 પ્રોસેસિંગ ફી ઉપરાંત લાગુ પડતો GST ચૂકવવાનો રહેશે.
BISની સૂચનામાં 19 ઑક્ટોબર, 2026ના રોજ EOI જાહેર થયાનું જણાવાયું છે અને અરજી માટે 30 દિવસનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. તેમાં દર્શાવેલી સમયમર્યાદા મુજબ, અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ 18 નવેમ્બર, 2026 છે. અરજી મોકલતાં પહેલાં સત્તાવાર સૂચનામાં આપેલી પ્રક્રિયા અને જરૂરી દસ્તાવેજોની ખાતરી કરવી જરૂરી છે.
આ વ્યવસાય શરૂ કરવાની યોજના ધરાવતા લોકોએ સબસિડીને જ એકમાત્ર આધાર ન બનાવવો જોઈએ. મશીનરી, જગ્યા, કર્મચારીઓ, સંચાલન ખર્ચ અને સ્થાનિક માંગનો અભ્યાસ કરીને જ રોકાણ અંગે નિર્ણય લેવો યોગ્ય રહેશે.
