સરકાર તરફથી ટેક્સ બચાવવાની છૂટ, છતાં તમે ગુમાવી રહ્યા છો પૈસા? આ લેખ વાંચી લો!
દરેક નાણાકીય વર્ષના અંતે, આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાનો સમય આવે ત્યારે કરદાતાઓ મુંઝવણમાં હોય છે. ખાસ કરીને ૩૧ જુલાઈની છેલ્લી તારીખ નજીક હોય ત્યારે બધાને એક જ ચિંતા સતાવતી હોય છે – કેવી રીતે વધુમાં વધુ ટેક્સ બચાવવો? સરકાર ટેક્સ બચાવવા માટે અને નાગરિકોને બચત કરવા પ્રોત્સાહિત કરવા માટે ઘણી યોજનાઓ અને કલમો આપે છે, પરંતુ યોગ્ય માહિતીના અભાવે ઘણા લોકો આ લાભ ગુમાવી બેસે છે. આજે આપણે એવી કેટલીક મહત્વની કલમો વિશે વાત કરીશું જે તમારા ટેક્સના બોજને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકે છે.
કલમ 80C: રોકાણ દ્વારા ટેક્સ બચતનો સુવર્ણ માર્ગ
કલમ 80C એ ટેક્સ બચત માટે સૌથી લોકપ્રિય અને પસંદગીની કલમ છે. કોઈપણ વ્યક્તિ અથવા હિન્દુ અવિભાજિત કુટુંબ (HUF) આ કલમ હેઠળ વાર્ષિક ૧.૫ લાખ રૂપિયા સુધીની કપાતનો દાવો કરી શકે છે. સરકાર આ કલમ દ્વારા નાગરિકોને લાંબા ગાળાની બચત કરવા પ્રોત્સાહિત કરે છે.
80C હેઠળ આવતા મુખ્ય રોકાણો:
-
વીમો: જીવન વીમા પ્રીમિયમની ચુકવણી.
-
બચત યોજનાઓ: સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના, પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF), નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC).
-
મ્યુચ્યુઅલ ફંડ: ઈક્વિટી લિંક્ડ સેવિંગ્સ સ્કીમ (ELSS).
-
બેંકિંગ: ટેક્સ સેવિંગ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD).
-
અન્ય: હોમ લોનનું અસલ (Principal) રિપેમેન્ટ, સ્ટેમ્પ ડ્યુટી અને ઘર ખરીદતી વખતે થતા રજિસ્ટ્રેશન ખર્ચ પણ આમાં ગણાય છે.
જો તમે આમાંથી કોઈ પણ યોજનામાં રોકાણ કર્યું હોય, તો રિટર્ન ફાઇલ કરતી વખતે તેનો લાભ લેવાનું ભૂલશો નહીં.
કલમ 80D: સ્વાસ્થ્ય વીમો અને મેડિકલ ખર્ચ પર રાહત
આજના મોંઘા આરોગ્ય સેવાઓના યુગમાં, હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ ખૂબ જરૂરી છે. કલમ 80D તમને તમારા સ્વાસ્થ્ય વીમાના પ્રીમિયમ પર ટેક્સમાં છૂટ મેળવવાની સુવિધા આપે છે.
કેટલો લાભ મળી શકે?
-
સામાન્ય કરદાતાઓ માટે આ મર્યાદા વાર્ષિક ૨૫,૦૦૦ રૂપિયા સુધીની છે.
-
જો તમે સિનિયર સિટિઝન છો અથવા તેમના માટે પ્રીમિયમ ભરો છો, તો આ મર્યાદા વધીને ૫૦,૦૦૦ રૂપિયા સુધી પહોંચે છે.
શું શું સમાવી શકાય? માત્ર હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ પ્રીમિયમ જ નહીં, પરંતુ પ્રિવેન્ટિવ હેલ્થ ચેક-અપના ખર્ચ, વૃદ્ધ માતા-પિતા કે સિનિયર સિટિઝન પર થતા મેડિકલ ખર્ચ અને કેન્દ્ર સરકારની હેલ્થ સ્કીમમાં આપેલા ફાળાનો પણ આ કલમમાં સમાવેશ થાય છે. તમે જેટલા પ્રીમિયમ ભરો છો તેટલી રકમ તમારી કુલ આવકમાંથી બાદ કરી શકાય છે, જેનાથી તમારો ટેક્સેબલ ઇન્કમનો આંકડો ઘટી જાય છે.
કલમ 80G: સમાજસેવા અને દાન પર ટેક્સમાં મુક્તિ
કલમ 80G એવા લોકો માટે છે જેઓ સામાજિક કલ્યાણના કાર્યોમાં ફાળો આપે છે. સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત અમુક રાહત ફંડમાં તમે જે દાન આપો છો, તે રકમ પર તમને ટેક્સમાં રાહત મળે છે.
ક્યાં દાન આપવું અને કેટલો લાભ? કેટલાક ખાસ ફંડ્સ જેમ કે પ્રધાનમંત્રી નેશનલ રિલીફ ફંડ, નેશનલ ડિફેન્સ ફંડ, અથવા રાજ્ય સરકાર દ્વારા ગરીબોની તબીબી સહાય માટે બનાવવામાં આવેલા ફંડમાં આપેલું દાન સંપૂર્ણપણે (૧૦૦%) કરમુક્ત છે. આ દાન માટે કોઈ ચોક્કસ મર્યાદા નથી, એટલે કે તમે તમારી ઈચ્છા મુજબ રકમ દાન કરી શકો છો અને તેના પર પૂરેપૂરો ટેક્સ બેનિફિટ મેળવી શકો છો. જોકે, દાન કરતી વખતે એ વાતનું ધ્યાન રાખવું કે તમે જે સંસ્થાને દાન આપી રહ્યા છો, તે કલમ 80G હેઠળ રજિસ્ટર્ડ હોય અને તેની પાસેથી તમારે યોગ્ય રસીદ મેળવવી જરૂરી છે.
શા માટે આ કલમોની જાણકારી મહત્વની છે?
મોટાભાગના કરદાતાઓ માત્ર 80C વિશે જ જાણે છે અને બાકીની કલમોને નજરઅંદાજ કરી દે છે. પરિણામે, તેઓ વર્ષના અંતે વધુ ટેક્સ ચૂકવે છે. કલમ 80D અને 80G ના લાભો લેવાથી તમે તમારી કરપાત્ર આવક ઘટાડી શકો છો.
તમારા રોકાણના પુરાવાઓ, વીમાના પ્રીમિયમની પહોંચ (Receipts) અને દાનની રસીદો વ્યવસ્થિત રીતે સાચવી રાખો. આ નાના લાગતા દસ્તાવેજો તમને લાખોની બચત કરાવી શકે છે.
