1 ઓગસ્ટથી તમારા માસિક બજેટ અને નાણાકીય વ્યવહારોમાં આવશે મોટા બદલાવ: જાણો કઈ બાબતો પર પડશે સીધી અસર
દર મહિનાની પહેલી તારીખ પોતાની સાથે અનેક નવા ફેરફારો લઈને આવે છે, જે સીધી કે આડકતરી રીતે સામાન્ય માણસના ખિસ્સા અને ઘરના બજેટને અસર કરે છે. આગામી ૧ ઓગસ્ટથી પણ અર્થવ્યવસ્થા અને નાણાકીય મોરચે ઘણા મહત્વપૂર્ણ બદલાવો લાગુ થવા જઈ રહ્યા છે. રસોડાના ગેસ સિલિન્ડરની કિંમતોથી લઈને બેન્કિંગ સેવાઓ, લોનની હપ્તા (EMI) ની અનિશ્ચિતતાઓ અને ટેક્સના નિયમો સુધીની ઘણી બાબતો તમારી આર્થિક તંદુરસ્તી નક્કી કરશે. જો તમે તમારા નાણાંનું આયોજન યોગ્ય રીતે કરવા માંગતા હોવ, તો ઓગસ્ટ મહિનાથી શરૂ થઈ રહેલા આ ફેરફારો વિશે અગાઉથી જાણી લેવું ખૂબ જ જરૂરી છે.
૧. એલપીજી (LPG) ગેસ સિલિન્ડરના ભાવ: રાહત મળશે કે મોંઘવારી વધશે?
દેશની ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) દર મહિનાની પહેલી તારીખે એલપીજી ગેસ સિલિન્ડર અને કોમર્શિયલ ગેસના ભાવોની સમીક્ષા કરતી હોય છે. વૈશ્વિક સ્તરે ઊર્જા બજારની સ્થિતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ (Crude Oil) ની કિંમતો પર આ ફેરફારો આધાર રાખે છે. અગાઉના સમયમાં વૈશ્વિક તણાવ અને અન્ય કારણોસર ઊર્જા સંકટ ઊભું થયું હતું, જેના કારણે ગેસના ભાવો પર દબાણ જોવા મળ્યું હતું.
હાલમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પરિસ્થિતિ થોડી સામાન્ય થઈ રહી છે, જેના કારણે સામાન્ય ગ્રાહકોને એવી પ્રબળ આશા છે કે ૧ ઓગસ્ટથી ઘરેલુ અને કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવોમાં થોડી રાહત મળી શકે છે અથવા તો કિંમતો સ્થિર રહી શકે છે. જો ભાવો ઘટે છે, તો સીધી રીતે જ મધ્યમ વર્ગના પરિવારોના રસોડાનું માસિક બજેટ હળવું બનશે.
૨. લોનની EMI પર નજર: RBI ની મોનેટરી પોલિસી બેઠક નક્કી કરશે વ્યાજદર
આ મહિનામાં સામાન્ય નાગરિકોથી લઈને મોટા કોર્પોરેટ જગતની સૌથી મોટી નજર રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) ની આગામી બેઠક પર રહેલી છે. આ મહત્વપૂર્ણ બેઠક ૩ થી ૫ ઓગસ્ટ દરમિયાન યોજાવાની છે, અને ૫ ઓગસ્ટના રોજ આરબીઆઈ ગવર્નર દ્વારા આ બેઠકના નિર્ણયોની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવશે.
આ બેઠકમાં નક્કી થશે કે રેપો રેટ (Repo Rate) માં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવશે કે નહીં. રેપો રેટમાં થતા ફેરફારનો સીધો સંબંધ તમારા હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોનની માસિક EMI સાથે હોય છે. જો વ્યાજદરમાં ઘટાડો થાય તો લોનધારકોને રાહત મળે છે, અને જો દર વધે તો હપ્તા વધી જાય છે. આ સાથે જ, બેંકોમાં ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) પર મળતા વ્યાજ દર પણ આ જ બેઠકના નિર્ણયો પર નિર્ભર કરે છે.
૩. ટેક્સ અને ITR ફાઇલિંગના નિયમો: ધ્યાન રાખવા જેવા મુદ્દા
નોકરી કરતા વ્યાવસાયિકો માટે આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાની નિયમિત સમયમર્યાદા સામાન્ય રીતે 31 જુલાઈના રોજ સમાપ્ત થઈ જાય છે. જો કોઈ કરદાતા આ સમયમર્યાદા ચૂકી જાય છે, તો તેમને હવે તેમની વાર્ષિક આવકના આધારે 1,000 થી 5,000 રૂપિયા સુધીનો દંડ ચૂકવવો પડી શકે છે.
જોકે, નાના વેપારીઓ, ફ્રીલાન્સર્સ અને સ્વ-રોજગાર વ્યાવસાયિકો (જેમ કે ITR-3, ITR-4 અને કલમ 44AD/44ADA હેઠળ કરદાતાઓ) માટે રિટર્ન ફાઇલ કરવાની છેલ્લી તારીખ હજુ પણ 31 ઓગસ્ટ છે. જો આ શ્રેણીના લોકો પણ સમયમર્યાદા ચૂકી જાય, તો તેમને આવકવેરા કાયદાની કલમ 234F હેઠળ બાકી ટેક્સ પર લેટ ફી તેમજ ભારે વ્યાજ ચૂકવવું પડી શકે છે.
૪. શેરબજારના રોકાણકારો માટે મહત્વના બદલાવો
શેરબજાર સાથે જોડાયેલા રોકાણકારો માટે ૧ ઓગસ્ટથી બજાર નિયમનકાર સેબી (SEBI) દ્વારા એક મોટું પગલું ભરવામાં આવી રહ્યું છે. સેબી સ્ટોક એક્સચેન્જ દ્વારા ઓપન માર્કેટ શેર બાયબેક (Share Buyback) નો રસ્તો ફરીથી ખોલી રહી છે. આ માટે કંપનીની પેઇડ-અપ કેપિટલ અને ફ્રી રિઝર્વના ૧૫ ટકા સુધીની મહત્તમ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત, આગામી ૧૨ ઓગસ્ટના રોજ MSCI ગ્લોબલ ઇન્ડેક્સની ત્રિમાસિક સમીક્ષા પણ થવાની છે, જે ભારતીય શેરબજારમાં વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) ના વલણને પ્રભાવિત કરી શકે છે.
૫. બેંકિંગ સેવા શુલ્ક અને કડક GST નિયમો
આ મહિનાથી કેટલાક બેંકો દ્વારા ગ્રાહકો પાસેથી લેવામાં આવતી બેન્કિંગ સેવાઓના શુલ્કમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. ઉદાહરણ તરીકે, અમુક નાની નાણાકીય બેંકો (જેમ કે ઉજ્જીવન સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંક) દ્વારા ગ્રાહકોને મોકલવામાં આવતા એસએમએસ એલર્ટ માટે પ્રતિ એસએમએસ ચોક્કસ ચાર્જ વસૂલવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. તેથી, ગ્રાહકોએ પોતાના ડેબિટ કાર્ડના વાર્ષિક શુલ્ક અને અન્ય બેન્કિંગ ચાર્જીસ વિશે અગાઉથી માહિતી મેળવી લેવી હિતાવહ છે.
બીજી તરફ, વેપારીઓ અને ઉદ્યોગકારો માટે ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) નેટવર્કે ૧ ઓગસ્ટથી ઈ-વે બિલના નિયમો વધુ કડક બનાવ્યા છે. હવે સિસ્ટમ દ્વારા થતા ‘બિલ-ટુ/શિપ-ટુ’ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં ‘શિપ-ટુ’ વાળા ભાગનો GSTIN નંબર આપવો ફરજિયાત બનશે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે એકવાર ઈલેક્ટ્રોનિક ઇન્વોઇસ (IRN) જનરેટ થઈ ગયા પછી તેમાં કોઈપણ પ્રકારનો ફેરફાર કે સુધારો કરી શકાશે નહીં, જેના કારણે વેપારીઓએ બિલિંગ કરતી વખતે વિશેષ કાળજી રાખવી પડશે.
ઓગસ્ટ મહિનાની શરૂઆત સાથે જ નાણાકીય અને ટેક્સ ક્ષેત્રે આવતા આ ફેરફારો પ્રત્યે જાગૃત રહેવું દરેક નાગરિક માટે જરૂરી છે. વધતી મોંઘવારી વચ્ચે જો તમે તમારા ઘરના ખર્ચ, બેંક બેલેન્સ અને ટેક્સ પ્લાનિંગનું સંચાલન યોગ્ય રીતે કરશો, તો આર્થિક મુશ્કેલીઓથી બચી શકાશે.
