સામાન્ય માણસ માટે દિવાળી જેવી ખુશી! જાણો તમારા શહેરમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના નવા ભાવ
પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલા ભયાનક યુદ્ધ અને અસ્થિરતાના કારણે સમગ્ર વિશ્વ અત્યારે ઉર્જા સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે, જેની સીધી અસર ભારતીય અર્થતંત્ર પર પડવાની પૂરી શક્યતા હતી. જોકે, ૨૭ માર્ચ ૨૦૨૬ના રોજ ભારત સરકારે એક અત્યંત સાહસિક અને ઐતિહાસિક નિર્ણય લઈને સામાન્ય જનતાને મોટી રાહત આપી છે. ગ્લોબલ એનર્જી કોસ્ટમાં થયેલા વધારા સામે લડવા માટે કેન્દ્ર સરકારે ઈંધણ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં (Central Excise Duty) ધરખમ ઘટાડો કરવાની જાહેરાત કરી છે.
પેટ્રોલ-ડીઝલ પર ટેક્સમાં ઐતિહાસિક કાપ અને સરકારી વ્યૂહરચના
વૈશ્વિક સ્તરે તેલના ભાવ વધવા છતાં ઘરેલું બજારમાં મોંઘવારીનો માર ન પડે તે માટે સરકારે પેટ્રોલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં ₹૧૦નો ઘટાડો કરીને તેને માત્ર ₹૩ પ્રતિ લિટર કરી દીધી છે. આથી પણ વધુ રાહતજનક સમાચાર એ છે કે સરકારે ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટી સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરી દીધી છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ અને પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સરકાર આ નાણાકીય નુકસાન પોતે સહન કરશે (Absorb the loss), પરંતુ તેનો બોજ દેશના નાગરિકો પર પડવા દેશે નહીં.
આ નિર્ણય પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સામાન્ય ગ્રાહકોને ભાવવધારાથી બચાવવાનો છે. સરકાર જાણે છે કે જો ડીઝલના ભાવ વધશે તો પરિવહન ખર્ચ વધશે અને તેના કારણે જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓ મોંઘી થશે. આથી, ડીઝલ પરનો ટેક્સ શૂન્ય કરીને સરકારે મોંઘવારી પર લગામ કસવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. સાથોસાથ, દેશમાં ઈંધણનો પૂરતો પુરવઠો જળવાઈ રહે તે માટે સરકારે ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) ની નિકાસ પર નવા ટેક્સ પણ લગાડ્યા છે, જેથી સ્થાનિક જરૂરિયાતોને પ્રાથમિકતા આપી શકાય.
રાજકીય પ્રતિક્રિયાઓ અને અફવાઓ પર પૂર્ણવિરામ
સરકારના આ પગલાને સત્તાધારી પક્ષે આર્થિક સ્થિરતા માટેનું એક ‘વિઝનરી’ કદમ ગણાવ્યું છે. જોકે, વિપક્ષી નેતાઓએ આ નિર્ણયની ટીકા કરતા જણાવ્યું છે કે ટેક્સમાં આટલો મોટો ઘટાડો કરવા છતાં પેટ્રોલ પંપ પર રિટેલ કિંમતોમાં (Retail price cuts) તાત્કાલિક અને મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો નથી. વિપક્ષનું કહેવું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલ જે રીતે મોંઘું થઈ રહ્યું છે, તે જોતા આ ટેક્સમાં કાપ માત્ર એક કામચલાઉ વ્યવસ્થા છે.
બીજી તરફ, પશ્ચિમ એશિયાના તણાવને કારણે સોશિયલ મીડિયા પર ‘દેશવ્યાપી લોકડાઉન’ (Nationwide Lockdown) ની અફવાઓ જોર પકડવા લાગી હતી. આંતરરાષ્ટ્રીય અશાંતિ વચ્ચે લોકોમાં ગભરાટ ફેલાયો હતો. ભારત સરકારે આ અફવાઓને સત્તાવાર રીતે ફગાવી દીધી છે અને જનતાને અપીલ કરી છે કે તેઓ આવી પાયાવિહોણી વાતો પર વિશ્વાસ ન કરે અને શાંતિ જાળવી રાખે. દેશમાં સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે નિયંત્રણમાં છે અને સરકાર ઉર્જાથી લઈને સુરક્ષા સુધીના તમામ મોરચે સજ્જ છે.
નિષ્કર્ષ અને આર્થિક પડકારો
ભારત સરકારનો આ નિર્ણય દર્શાવે છે કે તે જનતાના હિતને સર્વોપરી માને છે. ભલે આ નિર્ણયથી સરકારી તિજોરી પર હજારો કરોડનો બોજ પડશે, પરંતુ દેશના આર્થિક ચક્રને ગતિશીલ રાખવા માટે આ જરૂરી હતું. પશ્ચિમ એશિયાના સંકટ વચ્ચે ભારતે પોતાની ઉર્જા નીતિને અત્યંત કુશળતાપૂર્વક હેન્ડલ કરી છે.
આગામી દિવસોમાં જો આંતરરાષ્ટ્રીય તણાવ ઓછો નહીં થાય, તો સરકાર માટે ભાવ સ્થિર રાખવા વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે. પરંતુ અત્યારે તો, પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરના ટેક્સમાં થયેલા આ ઐતિહાસિક ઘટાડાથી ભારતીય ગ્રાહકોને મોટી રાહત મળી છે અને અર્થતંત્રમાં વિશ્વાસનું વાતાવરણ ઊભું થયું છે.
