શેરબજારના આગામી છુપા રૂસ્તમ: આ ‘વોટર સ્ટોક્સ’ બદલી શકે છે તમારી કિસ્મત, જાણો કેમ વધી રહી છે માગ?
ભારતમાં વસ્તીવધારો અને શહેરીકરણ ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહ્યું છે, જેની સાથે પાણીની માગમાં પણ મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. આજે દેશમાં પીવાના શુદ્ધ પાણીની ઉપલબ્ધતા અને વપરાયેલા પાણીના યોગ્ય નિકાલ (વોટર મેનેજમેન્ટ) નો વિષય સરકાર અને ઉદ્યોગો માટે સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા બની ગયો છે. આ વધતી જરૂરિયાતો વચ્ચે વોટર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટરમાં રોકાણનો મોટો પૂર આવ્યો છે, જેના કારણે આ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ શેરબજારના રોકાણકારોની નજરમાં આવી ગઈ છે.
ખાસ કરીને વેસ્ટવોટર ટ્રીટમેન્ટ (દૂષિત પાણીને શુદ્ધ કરવું), વોટર સપ્લાય અને રિન્યુએબલ એનર્જી સાથે સંકલિત પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરતી કંપનીઓ આગામી સમયમાં જોરદાર કમાણી કરાવે તેવી સંભાવનાઓ દેખાઈ રહી છે. આ ક્ષેત્રની ત્રણ અગ્રણી કંપનીઓ – Enviro Infra Engineers, Welspun Enterprises અને VA Tech Wabag ની કુલ ઓર્ડર બુક સંયુક્ત રીતે ૪૨,૫૩૯ કરોડ રૂપિયા ને પાર પહોંચી ગઈ છે. આ જ કારણ છે કે બજારના નિષ્ણાતો આ શેર્સ પર ખાસ નજર રાખી રહ્યા છે. ચાલો આ સમગ્ર સેક્ટર અને આ ત્રણેય કંપનીઓની સ્થિતિને વિગતવાર સમજીએ.
વોટર મેનેજમેન્ટ સેક્ટરમાં આવી રહેલો મોટો બદલાવ
ભારત જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ અત્યારે પાણીની અછતની ગંભીર સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યું છે. આવા સમયમાં જૂની પદ્ધતિઓને બદલે સ્માર્ટ વોટર મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ, એડવાન્સ પ્યુરિફિકેશન ટેકનોલોજી અને વેસ્ટવોટર રિસાયક્લિંગ (પાણીનું પુનઃ ચક્રીયકરણ) ની માગ અભૂતપૂર્વ રીતે વધી રહી છે.
હવે મોટા ઉદ્યોગો અને શહેરી વિસ્તારોમાં એવો નિયમ બનાવવામાં આવી રહ્યો છે કે પાણીનો બગાડ અટકાવી તેને શુદ્ધ કરીને ફરીથી વપરાશમાં લેવામાં આવે. કેન્દ્ર સરકારની ‘જલ જીવન મિશન’ અને ‘અમૃત યોજના’ જેવી યોજનાઓએ આ સેક્ટરને નવી પાંખો આપી છે. આ બદલાતા પ્રવાહના કારણે વોટર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ માટે બિઝનેસની અખૂટ સંભાવનાઓ ઊભી થઈ છે.
Enviro Infra Engineers: વોટર અને ગ્રીન એનર્જીનું ઉત્તમ સંતુલન
આ યાદીમાં પ્રથમ મહત્વની કંપની છે એન્વાયરો ઇન્ફ્રા એન્જિનિયર્સ લિમિટેડ (Enviro Infra Engineers Ltd). આ કંપની દેશભરમાં સીવેજ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ (STP), વોટર સપ્લાય સિસ્ટમ અને રિસાયક્લિંગ પ્રોજેક્ટ્સની ડિઝાઇન અને નિર્માણનું કામ કરે છે. ટ્રેડબ્રેઈન્સ (Tradebrains) ના અહેવાલ મુજબ, હાલમાં કંપનીની કુલ ઓર્ડર બુક આશરે ૫,૬૦૦ કરોડ રૂપિયા ની છે. આ ઓર્ડર બુકમાં વોટર સેગમેન્ટના ઈપીસી (EPC) બિઝનેસ, રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સ અને ઓપરેશન એન્ડ મેઈન્ટેનન્સ (O&M) કોન્ટ્રાક્ટ્સનો મોટો હિસ્સો છે.
આ કંપનીની ખાસિયત એ છે કે તે માત્ર વોટર મેનેજમેન્ટ સુધી સીમિત નથી, પરંતુ ભવિષ્યની જરૂરિયાત એવા સોલાર પાવર અને બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) માં પણ પોતાનો પગપેસારો મજબૂત કરી રહી છે. હાલમાં કંપની પાસે ૭૯ મેગાવોટની સોલાર ક્ષમતા અને ૧૫૦ MWh નો બેટરી સ્ટોરેજ પોર્ટફોલિયો છે. બજારની વર્તમાન સ્થિતિની વાત કરીએ તો, શુક્રવારે કંપનીનો શેર મામૂલી ૦.૧૧ ટકાના ઘટાડા સાથે ૧૮૬.૯૬ રૂપિયા પર બંધ થયો હતો.
Welspun Enterprises: વિશાળ પ્રોજેક્ટ પાઇપલાઇન સાથે મજબૂત ખેલાડી
બીજી દિગ્ગજ કંપની વેલ્સપન એન્ટરપ્રાઇઝિસ લિમિટેડ (Welspun Enterprises Ltd) છે, જે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રનું એક જાણીતું નામ છે. આ કંપની રોડ, વોટર પ્રોજેક્ટ્સ અને અર્બન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટના બિઝનેસમાં સક્રિય છે. વર્તમાન સમયમાં કંપની પાસે અંદાજે ૧૯,૭૩૯ કરોડ રૂપિયા ની મજબૂત ઓર્ડર બુક છે. સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે આ વિશાળ ઓર્ડર બુકમાં સૌથી મોટો હિસ્સો (લગભગ ૫૪ ટકા) માત્ર વોટર બિઝનેસનો છે.
આ સિવાય કંપની ટ્રાન્સપોર્ટેશન, ટનલિંગ, ભારે પમ્પિંગ સિસ્ટમ અને જૂના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના રિહેબિલિટેશન (નવીનીકરણ) સેગમેન્ટમાં પણ કામ કરે છે. કંપનીનું આ વૈવિધ્યસભર બિઝનેસ મોડલ તેને લાંબા ગાળા સુધી સ્થિર આવક અને ગ્રોથની ગેરંટી આપે છે. શુક્રવારે બજાર બંધ થવા સમયે કંપનીનો શેર ૧.૬૦ ટકાના ઉછાળા સાથે ૫૦૫.૧૫ રૂપિયા પર પહોંચ્યો હતો, જે રોકાણકારોનો તેના પરનો ભરોસો દર્શાવે છે.
VA Tech Wabag: વૈશ્વિક સ્તરે ભારતનું નામ રોશન કરતી કંપની
ત્રીજી અને સૌથી મહત્વની કંપની વીએ ટેક વાબાગ લિમિટેડ (VA Tech Wabag Ltd) છે. આ કંપની માત્ર ભારતમાં જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે વોટર અને વેસ્ટવોટર ટ્રીટમેન્ટ સેક્ટરની સૌથી મોટી ટેકનોલોજી કંપનીઓમાંથી એક ગણાય છે. કંપનીની ઓર્ડર બુક હાલમાં ૧૭,૨૦૦ કરોડ રૂપિયા થી વધુની છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં જ કંપનીએ ૭,૫૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુના નવા ઓર્ડર મેળવવામાં સફળતા મેળવી છે.
કંપનીએ ચેન્નાઈમાં મોટા ટીટીઆરઓ (TTRO) અને વોટર ગ્રીડ પ્રોજેક્ટ્સ પોતાના નામે કર્યા છે. આ ઉપરાંત, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કંપનીએ સાઉદી અરેબિયામાં ૩૦૦ MLD (મિલિયન લીટર પર ડે) ક્ષમતાનો વિશાળ ડિસેલિનેશન પ્રોજેક્ટ (દરિયાના ખારા પાણીને મીઠું કરવાનો પ્રોજેક્ટ) મેળવ્યો છે, જેનાથી તેની વૈશ્વિક પકડ વધુ મજબૂત બની છે. શુક્રવારે બજારમાં આ કંપનીનો શેર ૧.૪૮ ટકા વધીને ૧૪૩૧.૪૦ રૂપિયાના સ્તરે બંધ થયો હતો.
રોકાણકારો માટે શા માટે આ ક્ષેત્ર સોનાની ખાણ સમાન છે?
વોટર મેનેજમેન્ટ સેક્ટરમાં કામ કરતી કંપનીઓની સૌથી મોટી ખાસિયત એ હોય છે કે તેમના પ્રોજેક્ટ્સ લાંબા ગાળાના હોય છે. એકવાર પ્લાન્ટ બની ગયા પછી તેના ઓપરેશન અને મેઈન્ટેનન્સ (O&M) માંથી કંપનીઓને આગામી ૧૫ થી ૨૦ વર્ષ સુધી નિયમિત કમાણી થતી રહે છે. સરકાર દ્વારા આ ક્ષેત્ર પાછળ અબજો રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવી રહ્યો હોવાથી આ કંપનીઓ પાસે ક્યારેય ઓર્ડર્સની કમી નહીં રહે.
