ઓટ્સ અને જુવાર મિક્સ વેજીટેબલ મુઠીયા – વજન ઘટાડવા અને ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે એક ઉત્તમ, પૌષ્ટિક અને ઇન્સ્ટન્ટ નાસ્તો
ગુજરાતી ઘરોમાં મુઠીયા એ માત્ર એક લોકપ્રિય વાનગી નથી પરંતુ પૌષ્ટિકતાથી ભરપૂર એક પરંપરાગત નાસ્તો છે. સામાન્ય રીતે દરેક ઘરમાં ઘઉંના લોટ, ચણાના લોટ અથવા બાજરાના લોટમાંથી મુઠીયા બનાવવામાં આવે છે. પરંતુ આજના દોડધામભર્યા જીવનમાં જ્યારે લોકો પોષણ અને ફિટનેસ પ્રત્યે વધુ જાગૃત થયા છે, ત્યારે આ ટ્રેડિશનલ રેસીપીમાં થોડો હેલ્ધી ટ્વિસ્ટ આપીને તેને ઓટ્સ અને જુવારના લોટ સાથે વધુ પોષક બનાવી શકાય છે.
ઓટ્સ અને જુવારના લોટમાંથી બનતા મિક્સ વેજીટેબલ મુઠીયા વરાળથી બાફવામાં આવતા હોવાથી તેમાં તેલનો ઉપયોગ નહિવત થાય છે. તેમાં દૂધી, ગાજર, કોબીજ અને બીટ જેવા વિટામિન્સ તથા ફાઈબરથી ભરપૂર શાકભાજીઓ ઉમેરવામાં આવે છે. આ કારણે જ વજન ઉતારવા ઈચ્છતા લોકો, જિમ ફ્રીક્સ અને ખાસ કરીને ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે આ એક શ્રેષ્ઠ ડાયેટ ઓપ્શન સાબિત થાય છે.
જરૂરી સામગ્રીનું પ્રમાણ
આ હેલ્ધી વાનગી બનાવવા માટે અડધો કપ છીણેલી દૂધી, અડધો કપ છીણેલું ગાજર, અડધો કપ છીણેલી કોબીજ અને એક ટેબલસ્પૂન છીણેલું બીટ લો. આ સિવાય મસાલામાં એક ચમચી આદુ-મરચાંની પેસ્ટ, એક ચમચી લાલ મરચું પાવડર, અડધી ચમચી હળદર, એક ચમચી ધાણાજીરું પાવડર, એક ચમચી ગરમ મસાલો, એક ચમચી જીરું પાવડર, એક ચમચી અજમો, બે ચમચી લીંબુનો રસ, બે ચમચી તેલ અને સ્વાદ મુજબ મીઠું લો.
મુખ્ય લોટ માટે ૫ ચમચી ઓટ્સ, ૬ ચમચી જુવારનો લોટ, ૨ ચમચી બેસન, ચપટી બેકિંગ સોડા અને અડધો કપ ઝીણી સમારેલી તાજી કોથમીર જરૂર પડશે.
વઘાર અથવા તડકા માટે ૨ ચમચી તેલ, ૧ ચમચી રાઈ, ૧ ચમચી સફેદ તલ, ૭ થી ૮ મીઠા લીમડાના પાન, ૨ બારીક સમારેલા લીલા મરચાં, પા ચમચી હિંગ અને સજાવટ માટે તાજી કોથમીરની જરૂર પડશે.
બનાવવાની સરળ અને તબક્કાવાર રીત
સૌપ્રથમ એક મોટી મિક્સિંગ પ્લેટ અથવા બાઉલમાં છીણેલી દૂધી, ગાજર, કોબીજ, બીટ અને ઝીણી સમારેલી કોથમીર એકત્રિત કરો. હવે આ શાકભાજીના મિશ્રણમાં આદુ-મરચાંની પેસ્ટ, લાલ મરચું પાવડર, હળદર, ધાણાજીરું પાવડર, ગરમ મસાલો, જીરું પાવડર, અજમો, લીંબુનો રસ, તેલ અને સ્વાદ મુજબ મીઠું ઉમેરીને બરાબર મિક્સ કરી લો.
ત્યારબાદ તેમાં ઓટ્સનો લોટ, જુવારનો લોટ અને બેસન ઉમેરો. મુઠીયાને અંદરથી એકદમ સોફ્ટ અને નરમ રાખવા માટે તેમાં ચપટી બેકિંગ સોડા ઉમેરીને મિશ્રણને બરાબર મસળી લો. શાકભાજીમાં કુદરતી પાણીનો ભાગ હોવાથી વધારાનું પાણી ઉમેર્યા વિના જ લોટ બાંધી લો.
હવે હાથ પર થોડું તેલ લગાવીને લોટમાંથી નાના-નાના નળાકાર આકારના રોલ્સ (મુઠીયા) તૈયાર કરો. એક સ્ટીમિંગ પ્લેટને તેલથી ગ્રીસ કરીને આ રોલ્સ મૂકો અને ૧૫ મિનિટ માટે ઊંચી આંચ પર વરાળથી બાફી લો.
બાફેલા મુઠીયા સંપૂર્ણપણે ઠંડા થઈ જાય પછી તેને નાના-ગોળ ટુકડાઓમાં કાપી લો. હવે એક કડાઈમાં બે ચમચી તેલ ગરમ કરી તેમાં રાઈ અને તલ ઉમેરો. રાઈ તતડે એટલે તેમાં મીઠો લીમડો, લીલા મરચાં અને હિંગ ઉમેરી થોડી સેકન્ડ સાંતળો. હવે તેમાં કાપેલા મુઠીયા અને કોથમીર ઉમેરીને ધીમા તાપે ૫ મિનિટ સુધી સહેજ ક્રિસ્પી થાય ત્યાં સુધી સાંતળી લો. તમારા ગરમાગરમ હેલ્ધી ઓટ્સ-જુવાર મુઠીયા તૈયાર છે, જેને લીલી ચટણી કે ટોમેટો કેચઅપ સાથે સર્વ કરી શકાય છે.
