કાચા આમ પાપડ: ઉનાળાની એક ખાટી-મીઠી યાદ
ઉનાળો આવે એટલે મનમાં પહેલો વિચાર કેરીનો આવે. પાકી કેરીનો રસ તો સૌને ભાવે જ છે, પણ કાચી કેરીની ચટપટી વાનગીઓની મજા કંઈક અલગ જ હોય છે. બાળપણમાં વેકેશનમાં દાદી-નાનીના હાથે બનેલા ખાટા-મીઠા આમ પાપડ આપણે બધાએ ખાધા જ હશે. આજે આપણે એ જ જૂની યાદો તાજી કરીશું અને ઘરે શુદ્ધ રીતે કાચા આમ પાપડ બનાવતા શીખીશું.
જરૂરી સામગ્રી (૧૦ વ્યક્તિઓ માટે)
- કાચી કેરી: ૪૫૦ ગ્રામ (છાલ ઉતારીને ટુકડા કરેલી)
- પાણી: ૧૫૦ મિલીલીટર
- ખાંડ: ૧૫૦ ગ્રામ (કેરીની ખટાશ મુજબ વધ-ઘટ કરી શકાય)
- સંચળ (કાળું મીઠું): ૧ નાની ચમચી
- શેકેલું જીરું પાવડર: ૧ નાની ચમચી
- મરી પાવડર: ૧ નાની ચમચી
- ચાટ મસાલો: ૧ મોટી ચમચી
- મીઠું: ૧/૨ નાની ચમચી
- ઓર્ગેનિક ફૂડ કલર (લીલો): ૧/૪ નાની ચમચી (વૈકલ્પિક)
- ચીલી ફ્લેક્સ: ૧/૨ નાની ચમચી
બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ માર્ગદર્શન
૧. કેરીને બાફવાની પ્રક્રિયા
સૌ પ્રથમ એક ઊંડા પેનમાં ૪૫૦ ગ્રામ કાચી કેરીના ટુકડા લો. તેમાં ૧૫૦ મિલીલીટર પાણી ઉમેરી બરાબર મિક્સ કરો. હવે પેનને ઢાંકીને મધ્યમ આંચ પર ૫ થી ૮ મિનિટ સુધી પકાવો. કેરી એકદમ નરમ પડી જાય ત્યાં સુધી તેને બાફવી જરૂરી છે જેથી તેનો પલ્પ મુલાયમ બને.
૨. ઠંડું પાડવું અને બ્લેન્ડ કરવું
જ્યારે કેરી બફાઈ જાય, ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો અને તેને એકવાર હલાવી લો. આ મિશ્રણને ૧૦ થી ૧૫ મિનિટ સુધી કુદરતી રીતે ઠંડું થવા દો. ગરમ મિશ્રણને ક્યારેય મિક્સરમાં ન નાખવું. ઠંડું થયા બાદ તેને બ્લેન્ડર અથવા મિક્સર જારમાં લઈ એકદમ લીસી (Smooth) પેસ્ટ બનાવી લો. જો જરૂર જણાય તો તેને ગરણીથી ગાળી લેવી જેથી કોઈ રેસા ન રહે.
૩. મસાલા અને ખાંડનું મિશ્રણ
તૈયાર થયેલા પલ્પને ફરીથી પેનમાં કાઢો. હવે તેમાં ૧૫૦ ગ્રામ ખાંડ ઉમેરો. ગેસ ચાલુ કરી ધીમી આંચ પર હલાવતા રહો જ્યાં સુધી ખાંડ પૂરેપૂરી ઓગળી ન જાય. ખાંડ ઓગળ્યા પછી મિશ્રણ થોડું ઘટ્ટ અને ચમકદાર બનવા લાગશે.
૪. ચટપટો સ્વાદ ઉમેરવો
હવે વારો છે મસાલાનો. આ પાપડને ચટપટો બનાવવા માટે તેમાં ૧ નાની ચમચી સંચળ, ૧ નાની ચમચી શેકેલું જીરું પાવડર, ૧ નાની ચમચી મરી પાવડર, ૧ મોટી ચમચી ચાટ મસાલો અને સ્વાદ મુજબ થોડું સાદું મીઠું ઉમેરો. આ બધા મસાલા આમ પાપડને બજાર જેવો જ ‘ખાટો-મીઠો-તીખો’ સ્વાદ આપશે.
૫. અંતિમ ટચ અને કલર
જો તમે ઈચ્છો કે તમારા આમ પાપડ દેખાવમાં આકર્ષક લાગે, તો તેમાં ૧/૪ નાની ચમચી ઓર્ગેનિક લીલો ફૂડ કલર ઉમેરી શકાય. સાથે જ થોડા તીખાશ માટે ૧/૨ નાની ચમચી ચીલી ફ્લેક્સ નાખો. બધું બરાબર મિક્સ કરી ૧-૨ મિનિટ પકવીને આંચ પરથી ઉતારી લો.
સૂકવવાની અને પીરસવાની રીત
એક મોટી થાળી લો અને તેને સહેજ તેલ કે ઘીથી ગ્રીસ કરી લો (જેથી પાપડ ચોંટે નહીં). તૈયાર મિશ્રણને થાળીમાં રેડો અને તેને ચમચી કે સ્પેટુલાની મદદથી એકસરખું ફેલાવી દો. મિશ્રણ બહુ જાડું કે બહુ પાતળું ન હોવું જોઈએ.
હવે આ થાળીને ૧ થી ૨ દિવસ સુધી સીધા સૂર્યપ્રકાશમાં (તડકામાં) સૂકવવા માટે મૂકો. જો તડકો ઓછો હોય તો પંખા નીચે પણ સૂકવી શકાય, પરંતુ તડકામાં સુકાયેલા પાપડ લાંબો સમય સારા રહે છે. જ્યારે ઉપરનું પડ એકદમ સુકાઈ જાય અને આંગળી અડાડતા ચોંટે નહીં, ત્યારે સમજી લેવું કે પાપડ તૈયાર છે.
સુકાઈ ગયા પછી, ધારદાર ચપ્પાની મદદથી લાંબી પટ્ટીઓ કાપો અથવા મનપસંદ આકારમાં ટુકડા કરો. આ પટ્ટીઓને રોલ વાળીને એક એર-ટાઈટ બરણીમાં ભરી લો.
