કાચી કેરીમાંથી બનાવો જામ જેવો ટેસ્ટી છૂંદો, બાળકો પણ આંગળા ચાટતા રહી જશે
ઉનાળાની ઋતુ આવતાની સાથે જ રસોડામાં કાચી કેરીની સુગંધ મહેકવા લાગે છે. આપણે કેરીનું અથાણું, પન્ના અને ચટણી તો બનાવીએ જ છીએ, પણ એક વસ્તુ એવી છે જે બાળકોથી લઈને વડીલો સુધી સૌની ફેવરિટ હોય છે— તે છે ગુજરાતી સ્ટાઈલનો ‘કેરીનો છૂંદો’.
છૂંદો એ માત્ર અથાણું નથી, પરંતુ તે ખાટા-મીઠા સ્વાદનું એક અદ્ભુત મિશ્રણ છે. તમે તેને પૂરી, પરાઠા, થેપલા કે પછી બ્રેડ પર જામની જેમ લગાવીને પણ ખાઈ શકો છો. સૌથી સારી વાત એ છે કે તેને એકવાર બનાવીને તમે આખું વર્ષ સ્ટોર કરી શકો છો. ચાલો જાણીએ તેને બનાવવાની સરળ અને પરંપરાગત રીત.
કેરીનો છૂંદો બનાવવા માટેની સામગ્રી
-
કાચી કેરી (રાજાપુરી કે રામકેલા શ્રેષ્ઠ છે): 500 ગ્રામ (છાલ ઉતારીને છીણેલી)
-
ખાંડ: 500 ગ્રામ (જેટલી છીણેલી કેરી હોય તેટલી જ ખાંડ અથવા થોડી વધારે)
-
હળદર પાવડર: 1 નાની ચમચી
-
મીઠું: સ્વાદ મુજબ (અથવા 1 મોટી ચમચી)
-
કાશ્મીરી લાલ મરચું પાવડર: 1.5 મોટી ચમચી (સરસ લાલ રંગ માટે)
-
શેકેલું જીરું પાવડર: 1 નાની ચમચી
-
તજના ટુકડા: 2-3 (સુગંધ માટે)
-
લવિંગ: 3-4
બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ
1. કેરીની તૈયારી
સૌ પ્રથમ કાચી કેરીને બરાબર ધોઈને સુકવી લો. હવે તેની છાલ ઉતારો અને તેને છીણી લો. ધ્યાન રાખવું કે ગોટલીનો ભાગ તેમાં ન આવે.
2. મીઠું અને હળદરનું મિશ્રણ
છીણેલી કેરીને એક મોટા કાચના કે સ્ટીલના વાસણમાં કાઢો. તેમાં મીઠું અને હળદર નાખીને બરાબર મિક્સ કરો. તેને ઢાંકીને લગભગ 30 મિનિટથી 1 કલાક માટે રહેવા દો. આનાથી કેરીનું પાણી છૂટું પડશે અને કેરી થોડી નરમ થઈ જશે.
3. ખાંડ સાથે મિશ્રણ
હવે કેરીના આ મિશ્રણમાં ખાંડ નાખો અને બરાબર મિક્સ કરો. ખાંડ ધીમે ધીમે ઓગળવા લાગશે.
4. રાંધવાની રીત (ઇન્સ્ટન્ટ રીત)
પરંપરાગત રીતે છૂંદો તડકામાં રાખીને બનાવવામાં આવે છે (જેમાં 10-15 દિવસ લાગે છે), પરંતુ તમે તેને ગેસ પર તરત જ બનાવી શકો છો:
-
એક જાડા તળિયાવાળી કડાઈમાં કેરી અને ખાંડનું મિશ્રણ નાખો.
-
તેમાં તજ અને લવિંગ પણ ઉમેરો.
-
તેને ધીમી આંચ પર સતત હલાવતા રહો.
-
જ્યારે ખાંડ સંપૂર્ણપણે ઓગળી જાય અને ચાસણી ઘટ્ટ થઈને એક તારની બનવા લાગે, ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો.
-
ધ્યાન આપો: તેને ખૂબ વધારે ન પકાવો, નહીંતર ઠંડુ થયા પછી તે કઠણ (Hard) થઈ શકે છે. કેરીના લચ્છા થોડા પારદર્શક દેખાવા જોઈએ.
5. મસાલા ઉમેરવા
મિશ્રણને થોડું ઠંડુ થવા દો. જ્યારે તે સહેજ નવશેકું હોય, ત્યારે તેમાં શેકેલું જીરું પાવડર અને કાશ્મીરી લાલ મરચું પાવડર ઉમેરો. ગરમ મિશ્રણમાં મરચું નાખવાથી તેનો રંગ કાળો પડી શકે છે, તેથી તેને થોડું ઠંડુ થયા પછી જ નાખવું.
છૂંદો સ્ટોર કરવા માટેની ટિપ્સ
-
સંપૂર્ણ ઠંડુ કરો: છૂંદો સંપૂર્ણપણે ઠંડુ ન થાય ત્યાં સુધી તેને વાસણમાં જ રાખો. ઠંડુ થયા પછી તે થોડું વધારે ઘટ્ટ થશે.
-
કાચની બરણી: તેને હંમેશા સાફ અને સૂકી કાચની બરણીમાં જ ભરો. પ્લાસ્ટિકના ડબ્બા ટાળો.
-
ભીની ચમચીનો ઉપયોગ ન કરો: છૂંદો કાઢવા માટે હંમેશા સૂકી ચમચીનો ઉપયોગ કરો. ભેજ લાગવાથી તે બગડી શકે છે.
આ ચટપટો છૂંદો માત્ર સ્વાદમાં જ લાજવાબ નથી, પણ મુસાફરીમાં લઈ જવા માટે પણ શ્રેષ્ઠ છે. ઘરે બનાવેલા આ છૂંદાની શુદ્ધતા અને તેનો સ્વાદ બજારના જામ કે અથાણાં કરતા ક્યાંય વધુ સારો હોય છે. તો આ વખતે કાચી કેરીની સીઝનમાં તેને ચોક્કસ ટ્રાય કરજો!
