શું માત્ર ખરાબ ખોરાકથી જ કોલેસ્ટ્રોલ વધે છે?

હાઈ કોલેસ્ટ્રોલથી પરેશાન છો? કાર્ડિયોલોજિસ્ટ્સ મુજબ આજે જ બંધ કરો આ ૩ ભૂલો, નહીંતર થઈ શકે છે મોટું નુકસાન

આજની આધુનિક અને અનિયમિત જીવનશૈલીના કારણે હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ એક અત્યંત સામાન્ય પરંતુ ગંભીર સમસ્યા બની ગઈ છે. શરીરમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ (LDL) નું પ્રમાણ વધવાથી હૃદયરોગનો હુમલો (હાર્ટ એટેક) અને સ્ટ્રોક આવવાનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે. કોલેસ્ટ્રોલને નિયંત્રિત કરવા માટે લોકો કસરત, પરહેજી અને જુદા જુદા સપ્લીમેન્ટ્સનો સહારો લેતા હોય છે. પરંતુ ઘણી વખત સારા ઈરાદાથી કરવામાં આવતી કેટલીક આદતો જ શરીરને ફાયદો પહોંચાડવાને બદલે નુકસાન કરે છે. પ્રખ્યાત કાર્ડિયોલોજિસ્ટ્સના જણાવ્યા મુજબ, કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડવા માંગતા લોકોએ ૩ મુખ્ય ભૂલો તાત્કાલિક બંધ કરી દેવી જોઈએ.

૧. ખોરાકમાંથી ચરબી (ફેટ) ને સંપૂર્ણપણે દૂર કરી દેવી

ઘણા લોકો એવું માને છે કે ચરબીયુક્ત ખોરાક ખાવાથી જ કોલેસ્ટ્રોલ વધે છે, તેથી તેઓ આહારમાંથી ચરબીને તદ્દન નાબૂદ કરી દે છે. પરંતુ આ એક ખોટી ધારણા છે. આપણા શરીરને યોગ્ય રીતે કાર્ય કરવા માટે દરરોજની જરૂરી કેલરીના ૨૦% થી ૩૫% ભાગ ચરબીમાંથી મળવો અનિવાર્ય છે.

ચરબીને સંપૂર્ણપણે છોડી દેવાને બદલે તમે કયા પ્રકારની ચરબી ખાઓ છો તે સમજવું જરૂરી છે. સંતૃપ્ત ચરબી (Saturated Fats) નું વધુ પડતું સેવન કોલેસ્ટ્રોલ વધારે છે, તેથી તેને દૈનિક કેલરીના ૭% કે તેથી ઓછું રાખવું જોઈએ. બીજી તરફ, ઓલિવ ઓઈલ, બદામ, અખરોટ અને સીડ્સમાં જોવા મળતી અસંતૃપ્ત ચરબી (Unsaturated Fats) ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલને ઘટાડીને સારા કોલેસ્ટ્રોલને વધારવામાં મદદ કરે છે. તેથી બટરના સ્થાને ઓલિવ ઓઈલ અને પ્રોસેસ્ડ સ્નેક્સના સ્થાને ડ્રાયફ્રૂટ્સનો ઉપયોગ કરવો હિતાવહ છે.

૨. કેવળ પૂરક આહાર (સપ્લીમેન્ટ્સ) પર વધુ પડતી નિર્ભરતા

બજારમાં માછલીનું તેલ (ઓમેગા-૩), લસણની ટેબ્લેટ્સ અને પ્લાન્ટ સ્ટેરોલ્સ જેવા અનેક સપ્લીમેન્ટ્સ કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડવાના દાવા સાથે મળે છે. લોકો ઘણીવાર એવું વિચારીને આ સપ્લીમેન્ટ્સ લેવાનું શરૂ કરી દે છે કે તેનાથી બધું બરાબર થઈ જશે. પરંતુ માત્ર સપ્લીમેન્ટ્સ લેવાથી કોલેસ્ટ્રોલ ક્યારેય નિયંત્રિત થતું નથી. આ પૂરક આહાર એ સમતોલ ભોજન, નિયમિત કસરત કે ડૉક્ટરે આપેલી દવાઓનો વિકલ્પ નથી. કોઈ પણ નવું સપ્લીમેન્ટ શરૂ કરતા પહેલા હંમેશા નિષ્ણાત ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

૩. એવું માનવું કે સમસ્યા માત્ર ખોરાકમાં જ છે

કોલેસ્ટ્રોલ વધવાનું એકમાત્ર કારણ ખોરાક છે તે વિચારવું ભૂલભરેલું છે. કોલેસ્ટ્રોલના સ્તર પર આનુવંશિકતા (જિનેટિક્સ) નો પણ મોટો પ્રભાવ હોય છે. હેલ્થી ડાયટ લેવા છતાં પણ વારસાગત કારણોસર કેટલાક લોકોમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ ઊંચું રહી શકે છે. આ ઉપરાંત, ધૂમ્રપાન (સ્મોકિંગ) અને શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ પણ તેને વધારે છે. આવા કિસ્સામાં માત્ર ડાયટિંગ કામ નથી કરતી, પરંતુ યોગ્ય તબીબી સારવાર અને જીવનશૈલીમાં બદલાવની જરૂર પડે છે.

કોલેસ્ટ્રોલ નિયંત્રણમાં રાખવાના સાચા ઉપાયો:

નિયમિત વ્યાયામ: અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછી ૧૫૦ મિનિટ ઝડપથી ચાલવું, સાયકલિંગ કે ડાન્સ જેવી એરોબિક કસરતો કરો. આનાથી ગુડ કોલેસ્ટ્રોલ (HDL) વધે છે.

ફાઈબરયુક્ત આહાર: તમારા રોજિંદા ભોજનમાં ઓટ્સ, કઠોળ, લીલા શાકભાજી અને ફળો જેવા દ્રાવ્ય ફાઈબર (Soluble Fiber) થી ભરપૂર ખોરાકનો સમાવેશ કરો.

નિયમિત હેલ્થ ચેકઅપ: હાઈ કોલેસ્ટ્રોલના કોઈ સ્પષ્ટ શારીરિક લક્ષણો હોતા નથી, તેથી નિયમિત સમયાંતરે લિપિડ પ્રોફાઈલ બ્લડ ટેસ્ટ કરાવીને લેવલ તપાસતા રહેવું જોઈએ.