નાના બાળકોના વાળ કેમ સફેદ થાય છે? વિટામિનની ઉણપ કે કોઈ બીમારીનો સંકેત? જાણો નિષ્ણાત ડોક્ટરનો મત
નાના બાળકોના માથામાં સફેદ વાળ દેખાય ત્યારે માતા-પિતા ગભરાઈ જતા હોય છે. બાળકોના વાળનો રંગ તેમની અંદરની તબિયત અને પોષણનું પ્રતિબિંબ છે. જો તમે તેને માત્ર બહારનો ફેરફાર ગણીને નજરઅંદાજ કરશો, તો ભવિષ્યમાં આ સમસ્યા વધી શકે છે. ઘણીવાર આ ફેરફાર શરીરની અંદર વિટામિન્સના અસંતુલન તરફ ઈશારો કરતો હોય છે.
વિટામિનની ઉણપ કે બીમારીનું લક્ષણ?
ડો. સૌમ્યા સચદેવા જણાવે છે કે બાળકોમાં વાળ સફેદ થવા પાછળ મુખ્યત્વે પોષક તત્વોની ઉણપ જવાબદાર હોય છે. જ્યારે બાળકના શરીરમાં વિટામિન B12, આયર્ન (લોખંડ), કેલ્શિયમ અને પ્રોટીન જેવા જરૂરી તત્વોની કમી સર્જાય છે, ત્યારે વાળ તેના કુદરતી રંગ ગુમાવવા લાગે છે.
આ ઉપરાંત, કેટલીક તબીબી સ્થિતિઓ પણ આ માટે જવાબદાર હોઈ શકે છે:
- થાઈરોઈડની સમસ્યા: જો બાળકમાં થાઈરોઈડ ગ્રંથિ યોગ્ય રીતે કામ ન કરતી હોય તો તેની અસર વાળ પર પડે છે.
- ઓટોઈમ્યુન ડિસીઝ: શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ જ્યારે વાળના કોષો પર હુમલો કરે ત્યારે પણ આવું થઈ શકે છે.
- વારસાગત કારણો: જો પરિવારમાં માતા-પિતા અથવા વડીલોને નાની ઉંમરમાં વાળ સફેદ થવાની સમસ્યા રહી હોય, તો બાળકોમાં પણ તે જોવા મળી શકે છે.
અન્ય કયા કારણો છે જવાબદાર?
માત્ર પોષણ જ નહીં, પણ આજની આધુનિક જીવનશૈલી પણ બાળકોના વાળ માટે જોખમી સાબિત થઈ રહી છે:
- બહારનું ખાણ-પીણ: વધુ પડતો જંક ફૂડનો વપરાશ અને પોષણ વગરના આહારને લીધે શરીરને જરૂરી મિનરલ્સ મળતા નથી.
- માનસિક તણાવ: આજકાલ બાળકો પર ભણતર કે અન્ય પ્રવૃત્તિઓનો ભાર વધ્યો છે, જે માનસિક તણાવ પેદા કરે છે.
- કેમિકલ યુક્ત પ્રોડક્ટ્સ: નાના બાળકોના વાળ પર કઠોર શેમ્પૂ કે અન્ય કેમિકલ યુક્ત હેર પ્રોડક્ટ્સનો ઉપયોગ કરવાથી વાળના મૂળને નુકસાન થાય છે.
- પ્રદૂષણ: વાતાવરણમાં વધતું પ્રદૂષણ અને ધૂળ-માટી પણ વાળની ગુણવત્તા બગાડે છે.
બચાવ માટે શું કરવું? (માતા-પિતા માટે ખાસ ટિપ્સ)
બાળકોના વાળને ફરીથી સ્વસ્થ બનાવવા અથવા સફેદ થતા અટકાવવા માટે નીચેની બાબતો ધ્યાનમાં રાખો:
- પૌષ્ટિક આહાર: બાળકની ડાયેટમાં લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી, તાજા ફળો, દૂધ અને દાળનો સમાવેશ કરો. પ્રોટીનથી ભરપૂર ખોરાક વાળના મૂળને મજબૂત બનાવે છે.
- પૂરતી ઊંઘ: બાળક દિવસ દરમિયાન 8 થી 9 કલાકની ગાઢ ઊંઘ લે તે સુનિશ્ચિત કરો.
- નેચરલ પ્રોડક્ટ્સ: બાળકોના વાળ માટે હંમેશા હળવા અથવા કુદરતી તત્વો ધરાવતા શેમ્પૂનો જ ઉપયોગ કરો.
- ડોક્ટરની સલાહ: જો વાળ સફેદ થવાની ગતિ ઝડપી હોય, તો ઘરેલુ નુસ્ખા કરવાને બદલે નિષ્ણાત ડર્મિટોલોજિસ્ટ પાસે તપાસ કરાવો. લોહીની તપાસ (Blood Test) દ્વારા ખબર પડી શકે છે કે શરીરમાં કયા વિટામિનની કમી છે.
