કયું કેન્સર માનવામાં આવે છે સૌથી જીવલેણ? નિષ્ણાતે જણાવી સર્વાઈવલ રેટ અને જરૂરી સાવચેતીઓ
કેન્સરનું નામ સાંભળતા જ લોકોના મનમાં ડર બેસી જાય છે. અવારનવાર એવો પ્રશ્ન ઉઠે છે કે આખરે સૌથી ખતરનાક કેન્સર કયું છે અને તેમાં બચવાની કેટલી શક્યતા હોય છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે કોઈ એક કેન્સરને “સૌથી ખતરનાક” કહેવું સરળ નથી, કારણ કે બીમારીની ગંભીરતા તેના પ્રકાર, સ્ટેજ અને દર્દીના એકંદર સ્વાસ્થ્ય પર આધાર રાખે છે.
કયા કેન્સર વધારે ઘાતક માનવામાં આવે છે?
ઓન્કોલોજી નિષ્ણાતોના મતે કેટલાક કેન્સર એવા છે જેની ઓળખ ઘણીવાર મોડી થાય છે અને જેની સારવાર પડકારજનક હોય છે. જેમાં મુખ્ય છે:
- પેન્ક્રિયાટિક (સ્વાદુપિંડનું) કેન્સર
- લિવર (યકૃત) કેન્સર
- સ્મોલ સેલ લંગ કેન્સર (SCLC – ફેફસાનું કેન્સર)
- ગ્લિયોબ્લાસ્ટોમા (મગજનું આક્રમક કેન્સર)
- એસોફેજિયલ (અન્નનળીનું) કેન્સર
આ કેન્સરમાં શરૂઆતના લક્ષણો સ્પષ્ટ હોતા નથી, જેના કારણે દર્દીઓ ઘણીવાર એડવાન્સ સ્ટેજમાં ડોક્ટર પાસે પહોંચે છે.
5 વર્ષનો સર્વાઈવલ રેટ (Survival Rate) શું કહે છે?
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, સરેરાશ 5-વર્ષનો સર્વાઈવલ રેટ આ પ્રમાણે જોવા મળ્યો છે (જે સ્ટેજ અને સારવાર પર આધારિત છે):
| કેન્સરનો પ્રકાર | સરેરાશ 5-વર્ષનો સર્વાઈવલ રેટ |
| પેન્ક્રિયાટિક કેન્સર | અંદાજે 8–13% |
| લિવર કેન્સર | આશરે 13% |
| ગ્લિયોબ્લાસ્ટોમા | અંદાજે 12–13% (સરેરાશ જીવનકાળ 12–18 મહિના) |
| સ્મોલ સેલ લંગ કેન્સર | 7% થી પણ ઓછો |
| એસોફેજિયલ કેન્સર | અંદાજે 16% |
જોકે, આ આંકડા સરેરાશ છે અને વ્યક્તિગત કેસ મુજબ બદલાઈ શકે છે.
શું સ્ટેજ (Stage) થી ફરક પડે છે?
હા, સૌથી મોટો ફરક કેન્સરના સ્ટેજથી પડે છે. જો બીમારી શરૂઆતના તબક્કામાં પકડાઈ જાય તો સારવારના વિકલ્પો વધુ હોય છે અને દર્દીના જીવન બચવાની શક્યતા વધી જાય છે. મોડી ઓળખ થવા પર સારવાર જટિલ અને જોખમી બની શકે છે.
જોખમ કેવી રીતે ઘટાડવું?
- નિયમિત હેલ્થ ચેકઅપ કરાવો.
- જો પરિવારમાં કેન્સરનો ઇતિહાસ હોય તો સ્ક્રિનિંગ ચોક્કસ કરાવો.
- ધૂમ્રપાન અને વધુ પડતા દારૂના સેવનથી બચો.
- સંતુલિત આહાર અને સક્રિય જીવનશૈલી અપનાવો.
- કોઈપણ અસામાન્ય લક્ષણને અવગણશો નહીં.
કેન્સરની ગંભીરતા માત્ર તેના નામથી નક્કી થતી નથી, પરંતુ તે વાતથી નક્કી થાય છે કે તેને ક્યારે ઓળખવામાં આવ્યું અને સારવાર કેટલી ઝડપથી શરૂ થઈ. સમયસર તપાસ અને જાગૃતિ એ જ જીવન બચાવવાની સૌથી મોટી ચાવી છે.

