શા માટે શાંત બેઠા હોવા છતાં હૃદય જોરથી ધબકે છે? ડોક્ટર પાસેથી જાણો તેના પાછળના ચોંકાવનારા કારણો

શું તમે પણ બેઠા-બેઠા અચાનક ધબકારા વધી જવાની સમસ્યાથી પરેશાન છો? જાણો આ પાછળના ગંભીર કારણો

ઘણીવાર એવું બને છે કે આપણે શાંતિથી ખુરશી પર બેઠા હોઈએ, ટીવી જોતા હોઈએ કે મોબાઈલ વાપરતા હોઈએ અને અચાનક અનુભવાય કે દિલના ધબકારા ખૂબ વધી ગયા છે. જાણે હૃદય છાતીમાંથી બહાર નીકળી આવશે! આવી સ્થિતિમાં મનમાં પહેલો વિચાર ‘હાર્ટ એટેક’નો આવે છે, જે સ્વાભાવિક રીતે ડર પેદા કરે છે. જોકે, દરેક વખતે આ હાર્ટ એટેક નથી હોતો, પરંતુ તેને અવગણવો પણ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.

એરિથમિયા (Arrhythmia) શું છે?

જ્યારે હૃદયના ધબકારા તેની સામાન્ય લય (Rhythm) ગુમાવી દે છે, ત્યારે તે સ્થિતિને મેડિકલ ભાષામાં ‘એરિથમિયા’ કહેવામાં આવે છે. આપણા હૃદયમાં એક કુદરતી ઈલેક્ટ્રિકલ સિસ્ટમ હોય છે જે ધબકારાને નિયંત્રિત કરે છે. જ્યારે આ સિસ્ટમમાં કોઈ ખામી સર્જાય, ત્યારે હૃદય કાં તો બહુ ઝડપથી ધબકવા લાગે છે અથવા તેની લય ખોરવાઈ જાય છે. આના કારણે ચક્કર આવવા, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડવી કે નબળાઈ અનુભવવા જેવા લક્ષણો દેખાઈ શકે છે.

બેઠા-બેઠા ધબકારા વધવા પાછળના મુખ્ય કારણો

તમે કોઈ મહેનતનું કામ નથી કરી રહ્યા છતાં ધબકારા વધે છે, તો તેની પાછળ નીચે મુજબના કારણો હોઈ શકે છે:

• માનસિક તણાવ અને એન્ઝાયટી: આજકાલની ભાગદોડ ભરી જિંદગીમાં સ્ટ્રેસ એક સામાન્ય બાબત છે. ઘણીવાર ઊંડા વિચારો કે ચિંતામાં હોવાને કારણે શરીરમાં ‘ફાઈટ ઓર ફ્લાઈટ’ મોડ એક્ટિવ થાય છે, જેનાથી ધબકારા અચાનક વધી જાય છે.
• કેફીન અને નશીલા પદાર્થો: જો તમે વધુ પડતી ચા, કોફી (કેફીન), દારૂ કે સિગારેટનું સેવન કરો છો, તો તે હૃદયની ગતિ પર સીધી અસર કરે છે.
• શરીરમાં પાણીની અછત (Dehydration): જ્યારે શરીરમાં પાણી ઓછું હોય ત્યારે લોહીનું પ્રમાણ ઘટે છે, જેને કારણે હૃદયને આખા શરીરમાં લોહી પહોંચાડવા માટે વધુ મહેનત કરવી પડે છે અને ધબકારા વધે છે.
• ઇલેક્ટ્રોલાઇટ અસંતુલન: હૃદયના ધબકારા માટે પોટેશિયમ, સોડિયમ અને મેગ્નેશિયમ જેવા તત્વો જરૂરી છે. જો આનું પ્રમાણ લોહીમાં ઘટે, તો ધબકારા અનિયમિત થઈ શકે છે.
• લો બ્લડ શુગર: જે લોકોને ડાયાબિટીસ છે અથવા જેઓ લાંબા સમય સુધી ભૂખ્યા રહે છે, તેમનું શુગર લેવલ ઘટતા ગભરામણ અને ધબકારા વધવાની સમસ્યા થાય છે.

ક્યારે સાવધ થવું?

જો આ સમસ્યા ક્યારેક જ થતી હોય તો કદાચ ચિંતાનો વિષય નથી, પરંતુ જો તમને વારંવાર આવું થતું હોય, સાથે પરસેવો વળતો હોય અથવા છાતીમાં દુખાવો થતો હોય, તો તરત જ ડોક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. બ્લડ પ્રેશર અથવા હૃદયની જૂની બીમારી ધરાવતા લોકોએ આ બાબતે બિલકુલ બેદરકારી ન રાખવી જોઈએ.