હોટેલ જેવો અસલી સ્વાદ હવે ઘરે! નોંધી લો ખુશ્બૂદાર મટન બિરયાનીની સૌથી સરળ રેસિપી
બકરી ઈદ (ઈદ-ઉલ-અઝહા) નો તહેવાર નજીક આવી રહ્યો છે અને આ તહેવાર સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓ વગર અધૂરો ગણાય છે. આ ખાસ અવસરે મુસ્લિમ પરિવારોના ઘરોમાં અવનવી નોન-વેજ વાનગીઓ બનાવવામાં આવે છે, પરંતુ આ બધામાં ‘મટન બિરયાની’નું સ્થાન હંમેશા સૌથી ખાસ અને અલગ હોય છે.
સુગંધિત બાસમતી ચોખા, મસાલેદાર મટન અને ધીમી આંચ પર દમ આપીને પકવેલી બિરયાનીની સુગંધ જ્યારે આખા ઘરમાં ફેલાય છે, ત્યારે ભૂખ બમણી થઈ જાય છે. જો તમે પણ આ બકરી ઈદ પર રેસ્ટોરન્ટ જેવી જ લિજ્જતદાર અને ખુશ્બૂદાર મટન બિરયાની ઘરે બનાવવા માંગો છો, જેથી મહેમાનો તમારા વખાણ કરતા ન થાકે, તો આ રહી તેની એકદમ સરળ અને સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રેસિપી.
બિરયાની બનાવવા માટેની જરૂરી સામગ્રી
બજાર જેવો અસલી સ્વાદ લાવવા માટે સામગ્રીનું માપ સાચું હોવું ખૂબ જ જરૂરી છે. બિરયાની બનાવવા માટે નીચે મુજબની વસ્તુઓ તૈયાર રાખો:
-
મટન: ૫૦૦ ગ્રામ (બરાબર સાફ કરેલું)
-
ચોખા: ૨ કપ બાસ્મતી ચોખા (લાંબા દાણાવાળા)
-
ડુંગળી: ૨ નંગ મોટી (પાતળી અને લાંબી સમારેલી)
-
ટોમેટો: ૨ નંગ (ઝીણા સમારેલા)
-
દહીં: ૧ કપ (ઘટ્ટ અને બહુ ખાટું ન હોય તેવું)
-
આદુ-લસણની પેસ્ટ: ૨ મોટી ચમચી
-
લીલા મરચાં: ૨ થી ૩ નંગ (વચ્ચેથી કાપેલા)
-
કોથમીર અને ફુદીનો: અડધો કપ ઝીણો સમારેલો
-
મસાલા: ૧ નાની ચમચી લાલ મરચું પાવડર, અડધી નાની ચમચી હળદર, ૧ નાની ચમચી ગરમ મસાલો
-
આખા ગરમ મસાલા: તજ, લવિંગ, એલચી, તમાલપત્ર અને શાહજીરું
-
કેસરવાળું દૂધ: થોડું નવશેકું દૂધ જેમાં કેસરના તાંતણા ઓગાળેલા હોય
-
તેલ અથવા ઘી: જરૂરિયાત મુજબ
-
મીઠું: સ્વાદ અનુસાર
સ્વાદિષ્ટ મટન બિરયાની બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
બિરયાની બનાવવી એક કળા છે, જો તમે નીચે આપેલા સ્ટેપ્સને બરાબર ફોલો કરશો તો તમારી બિરયાનીનો એક-એક દાણો છૂટો અને મસાલેદાર બનશે.
સ્ટેપ ૧: મટનનું મેરિનેશન (સૌથી મહત્વનો ભાગ)
સૌ પ્રથમ મટનને વહેતા પાણીમાં બરાબર ધોઈ લો અને તેનું બધું પાણી નિતારી લો. હવે એક મોટા વાસણમાં મટન લો. તેમાં દહીં, આદુ-લસણની પેસ્ટ, હળદર, લાલ મરચું પાવડર, ગરમ મસાલો અને સ્વાદ મુજબ મીઠું ઉમેરીને હાથથી બરાબર મિક્સ કરી લો. આ મેરિનેટ કરેલા મટનને ઓછામાં ઓછું ૧ કલાક (જો સમય હોય તો ૨ કલાક) માટે ઢાંકીને ફ્રિજમાં મૂકી રાખો. આનાથી મસાલા મટનની અંદર સુધી બેસી જશે અને મટન એકદમ સોફ્ટ બનશે.
સ્ટેપ ૨: બિરિસ્તા (તળેલી ડુંગળી) તૈયાર કરવી
બિરયાનીનો અસલી સ્વાદ ડુંગળીમાંથી આવે છે. એક કડાઈ અથવા કુકરમાં ઘી કે તેલ ગરમ કરો. તેમાં પાતળી સમારેલી ડુંગળી ઉમેરો અને તેને મધ્યમ આંચ પર ત્યાં સુધી તળો જ્યાં સુધી તે સરસ ગોલ્ડન બ્રાઉન અને ક્રિસ્પી ન થઈ જાય. આ તળેલી ડુંગળીને ‘બિરિસ્તા’ કહેવાય છે. તેને એક પ્લેટમાં કાઢી લો.
સ્ટેપ ૩: મટન ગ્રેવી (કોરમા) બનાવવું
હવે એ જ કુકરમાં થોડા આખા ગરમ મસાલા (તમાલપત્ર, લવિંગ, તજ, એલચી) નાખો. મસાલા તતડે એટલે તેમાં સમારેલા ટોમેટો અને લીલા મરચાં નાખીને ૨-૩ મિનિટ સાંતળો. ત્યારબાદ તેમાં મેરિનેટ કરેલું મટન ઉમેરો. મટનને તેલ છૂટું પડે ત્યાં સુધી બરાબર હલાવતા રહીને શેકો. હવે તેમાં અડધી તળેલી ડુંગળી (બિરિસ્તા) અને થોડો ફુદીનો-કોથમીર ઉમેરો. જરૂર મુજબ અડધો કપ પાણી નાખી કુકરનું ઢાંકણ બંધ કરો અને ૩-૪ સીટી વાગવા દો જેથી મટન બરાબર ચડી જાય.
સ્ટેપ ૪: ચોખા ઉકાળવા
બીજી બાજુ એક મોટા વાસણમાં પુષ્કળ પાણી ઉકાળવા મૂકો. પાણીમાં તમાલપત્ર, લીલી એલચી, થોડું તેલ (જેથી ચોખા ચોંટે નહીં) અને સ્વાદ કરતાં થોડું વધારે મીઠું નાખો. જ્યારે પાણી ઉકળવા લાગે ત્યારે અડધો કલાક પલાળેલા બાસ્મતી ચોખા તેમાં ઉમેરો. ચોખાને પૂરેપૂરા નથી પકવવાના, તેને માત્ર ૭૦ થી ૮૦ ટકા જ પકવવાના છે (દાણો હાથથી દબાવતા સહેજ કડક લાગવો જોઈએ). ત્યારબાદ ચોખાનું બધું પાણી નિતારી લો.
સ્ટેપ ૫: લેયરિંગ અને ‘દમ’ આપવો (આખરી સ્ટેપ)
હવે બિરયાનીને સેટ કરવાનો સમય છે. એક ભારે તળિયાવાળું મોટું વાસણ (ટોપ) લો.
-
સૌથી નીચે તૈયાર કરેલી મટન ગ્રેવીનું એક લેયર બનાવો.
-
તેની ઉપર ઉકાળેલા ચોખા ફેલાવી દો.
-
હવે ચોખાની ઉપર બાકી રાખેલી તળેલી ડુંગળી, ઝીણી સમારેલી કોથમીર અને ફુદીનાના પાન ભભરાવો.
-
ઉપરથી કેસરવાળું દૂધ અને ૧-૨ ચમચી દેશી ઘી ચારેબાજુ રેડો (આનાથી અદ્ભુત સુગંધ આવશે).
-
હવે વાસણના ઢાંકણને લોટની કણકથી બરાબર સીલ કરી દો અથવા એલ્યુમિનિયમ ફોઇલથી ઢાંકી દો જેથી વરાળ બહાર ન જાય. તેને બિલકુલ ધીમી આંચ પર ૧૫ થી ૨૦ મિનિટ માટે ‘દમ’ પર પકવો.
પીરસવાની રીત
નિયત સમય પછી ગેસ બંધ કરો અને બિરયાનીને તરત જ ન ખોલો, તેને ૧૦ મિનિટ સેટ થવા દો. જ્યારે તમે ઢાંકણ ખોલશો ત્યારે આખા ઘરમાં રેસ્ટોરન્ટ જેવી જ સુગંધ ફેલાઈ જશે. ગરમાગરમ ખુશ્બૂદાર મટન બિરયાનીને પ્લેટમાં કાઢી, ઠંડા-ઠંડા બુંદીના રાયતા કે ડુંગળી-લીંબુના સલાડ સાથે મહેમાનોને પીરસો.
આ બકરી ઈદ પર આ સ્પેશિયલ રેસિપી જરૂર ટ્રાય કરજો, તમારી બિરયાની ખાધા પછી દરેક મહેમાન તમારી કુકિંગ સ્કીલના ફેન થઈ જશે!
