વોટ્સએપ યુઝર્સ સાવધાન! એક ભૂલ અને તમારું બેંક ખાતું થઈ જશે ખાલી

સાવધાન! વોટ્સએપ વેબ વાપરતા હોવ તો ચેતી જજો, હેકર્સની નજર તમારા કમ્પ્યુટર પર છે

આજના ડિજિટલ યુગમાં વોટ્સએપ આપણા જીવનનો એક અભિન્ન અંગ બની ચૂક્યું છે. પરિવાર સાથે વાત કરવાથી લઈને ઓફિસના જરૂરી કામો અને બેંકિંગ ટ્રાન્ઝેક્શન સુધી, આપણે દરેક વસ્તુ માટે વોટ્સએપ પર નિર્ભર છીએ. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે જે એપ પર તમે આટલો વિશ્વાસ કરો છો, તે જ તમારી ખાનગી માહિતી અને બેંક ખાતામાં સેંધ મારવાનું સાધન બની શકે છે? તાજેતરમાં જ સાયબર સુરક્ષા કંપની ‘કેસ્પર્સકી’ (Kaspersky) એ એક અત્યંત ગંભીર ચેતવણી જાહેર કરી છે, જે વોટ્સએપ વેબ અને ડેસ્કટોપ વર્ઝનનો ઉપયોગ કરનારા કરોડો યુઝર્સની ઊંઘ ઉડાવી શકે છે.

શું છે આ નવો સાયબર ખતરો?

સાયબર અપરાધીઓ હવે સીધો હુમલો કરવાને બદલે અત્યંત ચાલાકીભર્યા ‘માલવેર કેમ્પેન’નો સહારો લઈ રહ્યા છે. આ હુમલાની સૌથી ડરામણી વાત એ છે કે હેકર્સ એવા વોટ્સએપ એકાઉન્ટ્સનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે જેમને તેઓ પહેલેથી જ ‘કોમ્પ્રોમાઈઝ’ (હેક) કરી ચૂક્યા છે.

આનો અર્થ એ છે કે જ્યારે તમારી પાસે કોઈ અજાણ્યા નંબર પરથી મેસેજ નથી આવતો, પરંતુ તમારા કોઈ મિત્ર, સંબંધી કે બિઝનેસ પાર્ટનરના એકાઉન્ટમાંથી જ કોઈ શંકાસ્પદ ફાઈલ આવે છે, ત્યારે તમે તેના પર આંખ મીંચીને વિશ્વાસ કરી લો છો. સાયબર અપરાધીઓ આ જ વિશ્વાસનો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યા છે.

આ માલવેર કેવી રીતે ફેલાવવામાં આવી રહ્યો છે?

કેસ્પર્સકીના સંશોધકોએ શોધ્યું છે કે હુમલાખોરો વોટ્સએપ દ્વારા એવી ફાઈલો મોકલી રહ્યા છે જે બિલકુલ અસલી અને જરૂરી બિઝનેસ ડોક્યુમેન્ટ જેવી લાગે છે.

• નામનો ખેલ: આ ફાઈલોના નામ એવી રીતે રાખવામાં આવ્યા છે કે તમને લાગશે કે તે તમારું બેંક સ્ટેટમેન્ટ, ઇનવોઇસ (બિલ) કે કોઈ જરૂરી ઓફિસ ફાઈલ છે.

• ભાષાનું જાળ: ફાઈલને વધુ વિશ્વાસપાત્ર બનાવવા માટે હેકર્સે તેનું નામ માત્ર અંગ્રેજીમાં જ નહીં, પરંતુ જર્મન, ફ્રેન્ચ અને પોર્ટુગીઝ જેવી ભાષાઓમાં પણ રાખ્યું છે. તેમાં મેટાડેટા અને કોમેન્ટ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે જેથી ફાઈલ ખોલતી વખતે યુઝરને કોઈ શંકા ન જાય.

ફાઈલ ખોલતા જ ‘ગેમ ઓવર’

જેવી તમે તે ફાઈલ પર ક્લિક કરીને તેને ઓપન કરો છો, તમારા ડિવાઈસમાં એક ખતરનાક ‘ઇન્ફેક્શન ચેન’ શરૂ થઈ જાય છે. આ ફાઈલ બેકગ્રાઉન્ડમાં ચૂપચાપ એક માલવેર ઇન્સ્ટોલ કરી દે છે. એકવાર માલવેર તમારા કમ્પ્યુટર કે લેપટોપમાં આવી જાય, તો સમજી લો કે તમારા ડિવાઈસની પૂરેપૂરી કંટ્રોલ ચાવી હેકર્સના હાથમાં જતી રહી.

ત્યારબાદ તેઓ તમારા અંગત ફોટા, પાસવર્ડ્સ, બેંક એકાઉન્ટની વિગતો અને અન્ય સંવેદનશીલ માહિતી ચોરી શકે છે. એટલું જ નહીં, આ માલવેર તમારા સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને તમારા કોન્ટેક્ટ લિસ્ટમાં રહેલા અન્ય લોકોને પણ આ જ ખતરનાક ફાઈલ મોકલી શકે છે, જેનાથી આ ખતરો ચેઈનની જેમ આખા નેટવર્કમાં ફેલાઈ જાય છે.

કયા દેશોમાં છે સૌથી વધુ ખતરો?

હાલમાં, મલેશિયાના યુઝર્સ આનાથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત છે, પરંતુ હેકર્સનો વ્યાપ વિયેતનામ, તાઈવાન, સિંગાપોર અને બ્રાઝિલ જેવા દેશો સુધી ફેલાયેલો છે. તે સ્પષ્ટ છે કે સાયબર અપરાધીઓ હવે વૈશ્વિક સ્તરે વોટ્સએપ યુઝર્સને પોતાનું નિશાન બનાવી રહ્યા છે અને ભારત જેવા મોટા યુઝર બેઝ ધરાવતા દેશમાં પણ આના ફેલાવાની આશંકાને નકારી શકાય નહીં.

પોતાની જાતને કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખવી? (સુરક્ષાના ઉપાયો)

ડરવાની જરૂર નથી, બસ થોડી સાવધાની રાખવાની જરૂર છે. તમારી ડિજિટલ સુરક્ષા માટે આ વાતોનું ધ્યાન રાખો:

૧. ફાઈલ એક્સટેન્શન પર નજર રાખો: જો તમને કોઈ ફાઈલ મળે જેની પાછળ .vbs, .vbe, .exe, .bat, .cmd, .js અથવા .ps1 જેવું કોઈ એક્સટેન્શન હોય, તો તેને ભૂલથી પણ ખોલશો નહીં. આ ફાઈલો ખતરનાક પ્રોગ્રામ હોઈ શકે છે.

૨. શંકા હોય તો પુષ્ટિ કરો: જો તમારો કોઈ મિત્ર કે ઓફિસનો સહકર્મી તમને અચાનક કોઈ ફાઈલ મોકલે જેના વિશે અગાઉ વાત ન થઈ હોય, તો તેને ફાઈલ ખોલતા પહેલા ફોન કરીને કે અલગથી મેસેજ કરીને કન્ફર્મ જરૂર કરો.

૩. સોફ્ટવેર અપડેટ રાખો: તમારા કમ્પ્યુટર, લેપટોપ અને વોટ્સએપને હંમેશા અપડેટ રાખો. લેટેસ્ટ અપડેટ્સમાં સુરક્ષા પેચ (Security Patches) હોય છે જે આવા માલવેર સામે લડવામાં મદદ કરે છે.

૪. એન્ટી-વાયરસનો ઉપયોગ: તમારી સિસ્ટમમાં એક સારું અને અપડેટેડ એન્ટી-વાયરસ પ્રોગ્રામ જરૂર રાખો જે માલવેરને ડાઉનલોડ થતાની સાથે જ ઓળખી લે અને તેને બ્લોક કરી દે.

યાદ રાખો, સાયબર અપરાધી તમારી એક નાની ભૂલની રાહ જોઈ રહ્યા છે. ડિજિટલ દુનિયામાં ‘અતિ વિશ્વાસ’ જ સૌથી મોટો દુશ્મન છે. જો તમારી પાસે કોઈ પણ ફાઈલ આવે જે થોડી પણ શંકાસ્પદ લાગે, તો તેને તરત જ ડિલીટ કરી દો. સતર્ક રહો, સુરક્ષિત રહો અને તમારા પ્રિયજનોને પણ આ ખતરા વિશે જરૂર જણાવો.