ગૂગલના AI બિઝનેસ સામે મોટો પડકાર, રોકાણકારોના વિશ્વાસને ઝટકો
ગૂગલની પેરેન્ટ કંપની આલ્ફાબેટ (Alphabet) ના શેરમાં ગુરુવારે શરૂઆતી ટ્રેડિંગ દરમિયાન 13 ટકાથી પણ વધુનો જંગી કડાકો જોવા મળ્યો હતો. કંપનીના ત્રિમાસિક પરિણામોમાં ધારણા કરતાં ઓછું વેચાણ અને તેના મુખ્ય જાહેરાત (Advertising) બિઝનેસમાં સુસ્તી નોંધાયા બાદ શેરબજારમાં રોકાણકારોનો ઉત્સાહ ઠંડો પડી ગયો હતો. આ પરિણામોને કારણે કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા એટલે કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ટેકનોલોજી પાછળ થઈ રહેલા અબજો ડોલરના ભારેખમ ખર્ચ સામે રોકાણકારોની ચિંતામાં મોટો વધારો થયો છે.
જેપીમોર્ગન (JPMorgan) ના વરિષ્ઠ વિશ્લેષક ડગ અન્મુથ અને તેમની ટીમે એક રિસર્ચ નોટમાં જણાવ્યું હતું કે, “જ્યારે કોઈ કંપની તેના AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ આટલું મોટું રોકાણ કરી રહી હોય અને તેના મુખ્ય આવકના સ્ત્રોતમાં જ નિરાશાજનક પરિણામો જોવા મળે, ત્યારે બજારની પ્રતિક્રિયા આવી આકરી હોવી સ્વાભાવિક છે.”
રસપ્રદ વાત એ છે કે આલ્ફાબેટનું આ નબળું પ્રદર્શન તેની હરીફ કંપની માઇક્રોસોફ્ટ (Microsoft) કરતાં સાવ વિપરીત રહ્યું હતું. માઇક્રોસોફ્ટે પોતાના ક્લાઉડ બિઝનેસમાં અપેક્ષા કરતાં વધુ મજબૂત ગ્રોથ નોંધાવ્યો હતો અને પોતાના ખર્ચાઓ પર પણ કાબૂ રાખ્યો હતો, જેના કારણે તેના શેરમાં ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો.
ગૂગલના AI પ્રોજેક્ટ્સ સમક્ષ આવક ઊભી કરવાનો મોટો પડકાર
બુધવારે મોડી રાત્રે યોજાયેલી અર્નિંગ્સ કોલ દરમિયાન આલ્ફાબેટના ચીફ બિઝનેસ ઓફિસર ફિલિપ સિંડલરે સ્વીકાર્યું હતું કે, ગૂગલ સર્ચમાં રજૂ કરવામાં આવેલા નવા ‘AI મોડ’ (AI Mode) ટેબની લોકપ્રિયતા વધી રહી છે, પરંતુ તેણે કંપનીની આવક પર વિપરીત અસર પાડી છે.
સિંડલરે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, સામાન્ય સર્ચની સરખામણીએ AI થી થતા પ્રશ્નો અને સર્ચ ક્વેરીઝમાંથી આવક મેળવવાની ક્ષમતા (Monetisation) હાલ પૂરતી ઓછી છે. જોકે, તેમણે આશાવાદ વ્યક્ત કરતા ઉમેર્યું હતું કે કંપની આ પરિસ્થિતિને લઈને સકારાત્મક છે અને નજીકના ભવિષ્યમાં સર્ચ એન્જિનના આ ચોક્કસ વિભાગમાં વધુ જાહેરાતો રજૂ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે.
ગૂગલના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ લાંબા સમયથી એવો દાવો કરતા આવ્યા છે કે AI ચેટબોટ્સ અને નવી સુવિધાઓ તેના પરંપરાગત સર્ચ બિઝનેસને કોઈ નુકસાન નહીં પહોંચાડે. પરંતુ જેમ જેમ યુઝર્સ માહિતી મેળવવા માટે ChatGPT, Claude અને ગૂગલના પોતાના જ AI ટૂલ્સ તરફ વળી રહ્યા છે, તેમ તેમ રોકાણકારોની ચિંતા સતત વધી રહી છે.
આ ચિંતાઓને કારણે હવે આલ્ફાબેટના સીઈઓ સુંદર પિચાઈ (Sundar Pichai) પર ભારે દબાણ ઊભું થયું છે. તેમણે બજાર સમક્ષ એ સાબિત કરવું પડશે કે AI માં કરવામાં આવી રહેલું બંગી રોકાણ કંપની માટે લાંબા ગાળે નફાકારક અને ટકાઉ આવકનો સ્ત્રોત બની શકે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, ગૂગલ પોતાની AI ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા માટે ડેટા સેન્ટર્સ, કોમ્પ્યુટિંગ પાવર અને ઊર્જા સંસાધનો પાછળ ભવિષ્યમાં $1 ટ્રિલિયન (એક ટ્રિલિયન ડોલર) થી પણ વધુની ચુકવણી કરવાના પ્રતિબદ્ધ કરારો ધરાવે છે.
વિશ્લેષકોની ચેતવણી: આલ્ફાબેટના AI રોકાણ પર વધતું દબાણ
આલ્ફાબેટના શેરમાં આવેલા આ તીવ્ર કડાકાએ એ વાત પર વિશ્લેષણ તીવ્ર બનાવી દીધું છે કે શું કંપની પોતાના AI રોકાણોને વ્યવસાયિક નફામાં બદલી શકશે કે નહીં, તે પણ પોતાના મુખ્ય વ્યવસાયોનો ગ્રોથ જાળવી રાખીને.
Investing.com ના સિનિયર એનાલિસ્ટ થૌમસ મોન્ટેઇરોએ આ પરિસ્થિતિ પર ટિપ્પણી કરતા જણાવ્યું હતું કે, “આ ત્રિમાસિક ગાળો આલ્ફાબેટ માટે સત્યની ક્ષણ (Moment of Truth) સમાન છે. પિચાઈ અને તેમની ટીમે કાં તો AI માંથી આવક મેળવવાની પોતાની રીતમાં તાત્કાલિક સુધારો કરવો પડશે, અથવા તો આગામી દિવસોમાં કંપની તેના કેટલાક મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં પોતાની વર્ચસ્વ ધરાવતી લીડરશિપ ગુમાવવાનું જોખમ ઉઠાવશે.”
તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, “જ્યાં સુધી ગૂગલ એ સાબિત કરીને ન બતાવે કે તે જે રીતે ભૂતકાળમાં સર્ચ જાહેરાતોમાંથી કમાણી કરતું હતું તેવી જ રીતે AI માંથી પણ કમાણી કરી શકે છે, ત્યાં સુધી કંપની દ્વારા જાહેર કરવામાં આવતો મૂડી ખર્ચનો દરેક અંદાજ એક મહત્વાકાંક્ષાને બદલે માત્ર એક મોટું ‘બિલ’ જ લાગશે.”
ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે બદલાતા સમીકરણો અને ભવિષ્યનો માર્ગ
ગૂગલ માટે વર્તમાન સમય અત્યંત નિર્ણાયક મોડ પર આવીને ઊભો રહ્યો છે. એક તરફ ઓપનએઆઈ (OpenAI) જેવી નવીન કંપનીઓ પોતાના એઆઈ ચેટબોટ્સ દ્વારા સર્ચ માર્કેટના પરંપરાગત માળખાને પડકારી રહી છે, તો બીજી તરફ ગૂગલ જેવા અતિ વિશાળ ટેક જાયન્ટ્સ માટે પોતાના અબજો યુઝર્સના આધારને જાળવી રાખીને નવી ટેકનોલોજી તરફ વળવું આર્થિક રીતે પડકારજનક બની રહ્યું છે.
હાલમાં રોકાણકારો માત્ર ટેકનોલોજીના વિકાસથી સંતોષ માનવા તૈયાર નથી, પરંતુ તેઓ તેમાંથી મળતા વાસ્તવિક વળતર (Return on Investment) ની માંગણી કરી રહ્યા છે. જો ગૂગલ આગામી સમયમાં તેના ‘AI મોડ’ માં જાહેરાતો અને કમાણીના મોડલને સફળતાપૂર્વક ગોઠવવામાં નિષ્ફળ જશે, તો પિચાઈ અને તેમની મેનેજમેન્ટ ટીમ સામે શેરધારકોનો અસંતોષ વધુ વધી શકે છે.
