કેન્સરના કેસોમાં મોટો ઉછાળો: ભારત વિશ્વમાં ત્રીજા સ્થાને! જાણો કયા રાજ્યોમાં સ્થિતિ સૌથી ગંભીર છે?

કેન્સરના કેસોમાં ઉછાળો: વિશ્વમાં ત્રીજા નંબરે પહોંચ્યું ભારત, જાણો કયા રાજ્યોમાં કેસનું પ્રમાણ સૌથી વધુ છે?

કેન્સર હવે માત્ર એક ભયાનક બીમારી નથી રહી, પરંતુ ભારત માટે એક મોટો જાહેર સ્વાસ્થ્ય પડકાર બની ગયું છે. વિશ્વભરમાં વધી રહેલા કેન્સરના કેસોમાં ભારત હવે ચીન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઑફ અમેરિકા (USA) પછી ત્રીજા ક્રમે પહોંચી ગયું છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોની સરખામણીમાં ભારતમાં કેન્સરના કેસોમાં સતત અને નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે.

ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) – નેશનલ કેન્સર રજિસ્ટ્રી પ્રોગ્રામ (NCRP) દ્વારા રજૂ કરાયેલા ડેટા મુજબ, ભારતમાં ૨૦૨૪માં કેન્સરના ૧૫.૩૩ લાખથી વધુ નવા કેસ નોંધાયા હતા, જે ૨૦૨૩ના આંકડા (૧૪.૯૬ લાખ) કરતાં વધુ છે.

કેન્સરના કેસ વધવાનાં મુખ્ય કારણો

ICMRના જણાવ્યા અનુસાર, કેન્સરના કેસોમાં આ ઝડપી વધારો થવા પાછળ અનેક મહત્ત્વપૂર્ણ કારણો જવાબદાર છે:

• જીવનશૈલીમાં ફેરફાર : આધુનિક અને બેઠાડુ જીવનશૈલી, અનિયમિત આહાર અને કસરતનો અભાવ.
• વધતી જતી વૃદ્ધ વસ્તી : દેશમાં વરિષ્ઠ નાગરિકોની વસ્તીમાં વધારો થતાં કેન્સર થવાનું જોખમ પણ વધે છે.
• તમાકુ અને દારૂનું વધતું સેવન: તમાકુ ચાવવાથી મોઢાનું કેન્સર (Oral Cancer) અને ધૂમ્રપાનથી ફેફસાંનું કેન્સર (Lung Cancer) પુરુષોમાં મુખ્ય કારણો છે.
• બહેતર ડાયગ્નોસ્ટિક્સ: કેન્સરની તપાસ અને નિદાન માટેની સુધારેલી તકનીકોની ઉપલબ્ધતાને કારણે હવે વધુ કેસો સપાટી પર આવી રહ્યા છે.

કયા રાજ્યોમાં કેન્સરના સૌથી વધુ કેસ? (૨૦૨૪ના અંદાજ મુજબ)

ICMR-NCRPના અંદાજો મુજબ, ભારતમાં સૌથી વધુ કેન્સરના કેસ (સંપૂર્ણ સંખ્યાના આધારે) નીચે મુજબના પાંચ રાજ્યોમાં જોવા મળ્યા છે. વસ્તીની ગીચતાને કારણે વધુ વસ્તી ધરાવતા રાજ્યોમાં કેસોની સંખ્યા વધારે હોવી સ્વાભાવિક છે.

નોંધપાત્ર બાબતો:

• ઉત્તર પ્રદેશ કેન્સરના કેસોની કુલ સંખ્યામાં દેશમાં મોખરે છે.
• જોકે, વસ્તીની ગીચતાના આધારે જોવામાં આવે તો દિલ્હી માં કેસનું પ્રમાણ ઊંચું રહે છે, જે પ્રદૂષણ અને જીવનશૈલીના જોખમોને પ્રકાશિત કરે છે.
• મિઝોરમ જેવા પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાં જોખમ દર સૌથી વધુ નોંધાયો છે, જ્યાં તમાકુનું સેવન અને કેટલીક વિશિષ્ટ આહારની ટેવો મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.

પુરુષો અને મહિલાઓમાં મુખ્ય કેન્સરના પ્રકાર

ICMRના અભ્યાસ મુજબ, ભારતમાં કેન્સરનું ચિત્ર લિંગના આધારે અલગ-અલગ છે:

• પુરુષોમાં: મોઢાનું કેન્સર , ફેફસાંનું કેન્સર  અને પ્રોસ્ટેટ કેન્સર  સૌથી વધુ પ્રચલિત છે.
• મહિલાઓમાં : સ્તન કેન્સર , સર્વાઇકલ કેન્સર અને અંડાશયનું કેન્સર  પ્રબળ છે.

• • ૨૦૨૪માં સ્તન કેન્સરના કેસ ૨,૩૮,૦૦૦ને પાર થવાનો અંદાજ છે, જે મહિલાઓમાં મુખ્ય ચિંતાનો વિષય છે.

નિષ્ણાતોની ચેતવણી

ઓન્કોલોજિસ્ટ્સ ચેતવણી આપે છે કે ભારતમાં વધુને વધુ યુવાન દર્દીઓ અને ગંભીર બીમારીવાળા દર્દીઓ કેન્સર સાથે આગળ આવી રહ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે જોખમનું વાતાવરણ કેટલી ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે. તણાવ, ખરાબ આહાર, ઓછી શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને સ્ક્રીનીંગની અવગણના કેન્સરના શાંત વિકાસ માટે આદર્શ પરિસ્થિતિઓ બનાવી રહી છે.

કેન્દ્ર સરકાર પણ રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ હેઠળ નિવારણ, સ્ક્રીનિંગ અને સારવારને વધારી રહી છે, જેમાં જિલ્લા ક્લિનિક્સ અને કેમોથેરાપી કેન્દ્રોનો સમાવેશ થાય છે.

તંદુરસ્ત જીવનશૈલી અપનાવવી અને પ્રારંભિક લક્ષણોને અવગણ્યા વિના સમયસર તપાસ કરાવવી, કેન્સર સામે લડવા માટે અત્યંત જરૂરી છે.