શું છે મસાલા કુલ્ફીનો ‘સિક્રેટ’ મસાલો? જાણો ઘરે બનાવવાની સરળ રીત
કાળઝાળ ગરમીની મોસમમાં જો કંઈક ઠંડું અને દેશી મળી જાય, તો દિવસ બની જાય છે. ભારતમાં કુલ્ફીનું નામ સાંભળતા જ બાળપણની યાદો તાજી થઈ જાય છે. આજે પણ ગલીઓમાં મળતી ‘મસાલા કુલ્ફી’નો સ્વાદ કોઈપણ વિદેશી આઈસ્ક્રીમ કરતા ઘણો ચડિયાતો હોય છે. મસાલા કુલ્ફી સાદી કુલ્ફી કરતા અલગ એટલા માટે હોય છે કારણ કે તેમાં દૂધના ઘટ્ટપણાની સાથે સાથે ખાસ મસાલા અને ડ્રાય ફ્રૂટ્સનું શાનદાર સંતુલન હોય છે.
બજારમાં મળતી કુલ્ફીમાં અવારનવાર ભેળસેળ કે આર્ટિફિશિયલ કલર્સનો ડર રહે છે, પરંતુ આ રેસીપીની મદદથી તમે ઘરે જ શુદ્ધ, મલાઈદાર અને સુગંધિત મસાલા કુલ્ફી તૈયાર કરી શકો છો. ચાલો જાણીએ તેને બનાવવાની સંપૂર્ણ રીત અને કેટલીક ખાસ સિક્રેટ ટિપ્સ.
મસાલા કુલ્ફી માટે જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)
એક શાહી કુલ્ફી તૈયાર કરવા માટે સામગ્રીની પસંદગી ખૂબ મહત્વની છે. હંમેશા ફૂલ ક્રીમ દૂધનો જ ઉપયોગ કરો જેથી કુલ્ફીમાં બરફના કણ ન જામે.
-
ફૂલ ક્રીમ દૂધ: ૧ લિટર (ઘટ્ટપણા માટે શ્રેષ્ઠ)
-
કન્ડેન્સ્ડ મિલ્ક: ½ કપ (આ કુલ્ફીને સિલ્કી ટેક્સચર આપે છે)
-
માવો (ખોયો): ½ કપ (કુલ્ફીને દાણેદાર અને રિચ બનાવવા માટે)
-
ખાંડ: ૨ થી ૩ ટેબલસ્પૂન (કન્ડેન્સ્ડ મિલ્ક પણ મીઠું હોય છે, તેથી ખાંડ સ્વાદ મુજબ જ નાખવી)
-
એલચી પાવડર: ½ ટીસ્પૂન (શ્રેષ્ઠ દેશી સુગંધ માટે)
-
કેસર: ૧૦–૧૨ તાંતણા (ગરમ દૂધમાં પલાળીને રાખવા)
-
ડ્રાય ફ્રૂટ્સ: કાજુ, બદામ અને પિસ્તા (ઝીણા સમારેલા) – દરેક ૨ ટેબલસ્પૂન
-
જાયફળ પાવડર: એક ચપટી (આ મસાલા કુલ્ફીનો અસલી ‘સિક્રેટ’ મસાલો છે)
-
ગુલાબજળ: ૧ ટીસ્પૂન (વૈકલ્પિક, તાજગીભરી સુગંધ માટે)
મસાલા કુલ્ફી બનાવવાની રીત (Step-by-Step Instructions)
૧. દૂધને ઉકાળવું અને ઘટ્ટ કરવું
મસાલા કુલ્ફીની શરૂઆત દૂધને પકવવાથી થાય છે. એક જાડા તળિયાવાળી કઢાઈ કે તપેલી લો (જાડું તળિયું હોવાથી દૂધ નીચે ચોંટશે નહીં). તેમાં ૧ લિટર દૂધ નાખો અને તેજ આંચ પર ઉકાળો. ઉભરો આવ્યા પછી આંચ ધીમી કરી દો અને દૂધને ત્યાં સુધી પકાવો જ્યાં સુધી તે બળીને તેના પ્રમાણ કરતા લગભગ અડધું (50%) ન રહી જાય. ધ્યાન રાખો કે વચ્ચે-વચ્ચે કિનારીઓ પર જામતી મલાઈને ઉખેડીને પાછી દૂધમાં જ ભેળવતા રહો.
૨. માવો અને મીઠાશ ઉમેરવી
જ્યારે દૂધ ઘટ્ટ થઈને સહેજ પીળાશ પડતું થવા લાગે, ત્યારે તેમાં છીણેલો માવો નાખો. માવો નાખ્યા પછી તેને સતત હલાવો જેથી દૂધમાં કોઈ ગાંઠ (Lumps) ન રહે. માવો ઓગળી જાય પછી તેમાં કન્ડેન્સ્ડ મિલ્ક અને ખાંડ ઉમેરો. ખાંડનું પ્રમાણ તમે તમારી ઈચ્છા મુજબ વધ-ઘટ કરી શકો છો. હવે આ મિશ્રણને ૫-૭ મિનિટ વધુ પકાવો જ્યાં સુધી તે એકદમ ઘટ્ટ અને લચ્છેદાર ન દેખાવવા લાગે.
૩. મસાલાનો જાદુ
આ એ જ સમય છે જ્યારે સામાન્ય કુલ્ફી ‘મસાલા કુલ્ફી’ માં ફેરવાય છે. હવે તેમાં એલચી પાવડર, એક ચપટી જાયફળ પાવડર અને કેસરવાળું દૂધ (દૂધમાં પલાળેલું કેસર) નાખો. કેસર માત્ર સ્વાદ જ નથી વધારતું પણ કુલ્ફીને એક સુંદર સોનેરી રંગ પણ આપે છે. સાથે જ તેમાં થોડું ગુલાબજળ ઉમેરો.
૪. ડ્રાય ફ્રૂટ્સનો તડકો
મિશ્રણમાં ઝીણા સમારેલા કાજુ, બદામ અને અડધા પિસ્તા ઉમેરી દો. મેવાઓનું ક્રંચીપણું જ્યારે મલાઈદાર કુલ્ફી સાથે મોઢામાં આવે છે, ત્યારે સ્વાદ બમણો થઈ જાય છે. હવે ગેસ બંધ કરી દો અને આ શાહી મિશ્રણને પૂરી રીતે ઓરડાના તાપમાને ઠંડું થવા દો.
૫. જામવા માટે રાખવું (Freezing Process)
મિશ્રણ ઠંડું થયા પછી, તેને કુલ્ફી મોલ્ડ્સ (Kulfi Molds), નાના માટીના કુલ્હડ અથવા સ્ટીલના નાના ગ્લાસમાં ભરો. ઉપરથી બાકી રહેલા પિસ્તા અને બદામ ભભરાવો. જો તમે ગ્લાસ કે કુલ્હડનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હોવ, તો તેને ‘એલ્યુમિનિયમ ફોઈલ’ થી બરાબર કવર કરી દો જેથી બરફના ક્રિસ્ટલ ઉપર ન જામે. હવે તેને ૬ થી ૮ કલાક અથવા આખી રાત માટે ફ્રીઝરમાં સેટ થવા માટે રાખી દો.
પીરસવાની રીત
જ્યારે કુલ્ફી બરાબર જામી જાય, ત્યારે મોલ્ડને ફ્રીઝરમાંથી બહાર કાઢો. મોલ્ડને તમારી હથેળીઓની વચ્ચે ઘસો (હથેળીઓની ગરમીથી કુલ્ફી સહેલાઈથી બહાર આવી જશે) અથવા થોડી સેકન્ડ માટે પાણીમાં ડુબાડો. એક લાકડાની સ્ટિક લગાવી કુલ્ફી બહાર કાઢો. તેને ફાલુદા અથવા રબડી સાથે પીરસો, અથવા બસ એમ જ તેના શાહી સ્વાદનો આનંદ માણો.
કુલ્ફીને પરફેક્ટ બનાવવા માટે ખાસ ટિપ્સ:
-
બરફ ન જામે તે માટે: મિશ્રણને બરાબર ઘટ્ટ કરો અને મોલ્ડને પૂરી રીતે સીલ કરો.
-
દાણેદાર કુલ્ફી: જો તમને રબડી જેવી દાણેદાર કુલ્ફી ગમતી હોય, તો માવો ચોક્કસ નાખવો.
-
જાયફળનો ઉપયોગ: જાયફળ ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં નાખવું, તેની તીવ્ર સુગંધ કુલ્ફીના સ્વાદને નિખારે છે.
નિષ્કર્ષ
ઘરે બનેલી આ મસાલા કુલ્ફી માત્ર શુદ્ધ જ નથી, પણ તેમાં તમે તમારી પસંદગીના ડ્રાય ફ્રૂટ્સ અને મસાલામાં વધ-ઘટ પણ કરી શકો છો. આ પાર્ટી, મહેમાનોના સ્વાગત કે બાળકોની રજાઓ માટે એક પરફેક્ટ સ્વીટ ડિશ છે.

