ઉનાળાનું અમૃત: સત્તુ અને કાચી કેરીનું ખાસ શરબત, જે પેટને આપશે બરફ જેવી ઠંડક
ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમી અને લૂ (Heatstroke) થી બચવા માટે આપણે અવારનવાર બજારના ઠંડા પીણાં તરફ વળતા હોઈએ છીએ, જે સ્વાસ્થ્ય માટે નુકસાનકારક હોઈ શકે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આપણા રસોડામાં જ એવી વસ્તુઓ હાજર છે જે કુદરતી રીતે શરીરનું તાપમાન જાળવી રાખે છે? સત્તુ અને કાચી કેરીનું મિશ્રણ એક એવું જ ‘સુપર ડ્રિંક’ છે, જે માત્ર તરસ જ નથી છીપાવતું, પણ પેટને પણ શાંત રાખે છે.
શા માટે આ પીણું ઉનાળા માટે શ્રેષ્ઠ છે?
સત્તુ (શેકેલા ચણાનો લોટ) એ પ્રોટીનનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે અને તે લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રાખે છે, જ્યારે કાચી કેરી વિટામિન C અને એન્ટી-ઓક્સિડન્ટ્સથી ભરપૂર હોય છે. આ બંનેનું મિશ્રણ શરીરમાં ઈલેક્ટ્રોલાઈટ્સનું સંતુલન જાળવી રાખે છે. ફુદીનો અને કાળું મીઠું પાચનતંત્રને મજબૂત બનાવે છે, જેનાથી ઉનાળામાં થતી ગેસ કે અપચાની સમસ્યા દૂર થાય છે.
સામગ્રી
- મસાલા માટે: ૨ ચમચી જીરું, ૨ ચમચી કાળા મરી, સૂકા આદુના ટુકડા (સૂંઠ), ૨ ચમચી અજમો (સેલરી), અડધો કપ સૂકા ફુદીનાના પાન, ૨ ચમચી હિંગ અને કાળું મીઠું.
- મુખ્ય સામગ્રી: ૨ મધ્યમ કદની કાચી કેરી, ૧ કપ સત્તુ (અથવા શેકેલા ચણા), ઠંડુ પાણી, બરફના ટુકડા અને જરૂર મુજબ પાઉડર ખાંડ.
સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રેસીપી
૧. ખાસ ઘરેલું મસાલો તૈયાર કરવો
કોઈપણ પીણાનો અસલી સ્વાદ તેના મસાલામાં છુપાયેલો હોય છે. આ શરબત માટે મસાલો બનાવવા માટે એક પેન લો. તેમાં જીરું અને કાળા મરી ઉમેરી ધીમી આંચ પર શેકો. જ્યારે તેમાંથી સુગંધ આવવા લાગે ત્યારે તેમાં સૂંઠના ટુકડા અને અજમો ઉમેરો. છેલ્લે ગરમી બંધ કરીને તેમાં સૂકા ફુદીનાના પાન અને હિંગ ઉમેરી થોડી વાર રહેવા દો. મિશ્રણ ઠંડુ થાય એટલે તેમાં સ્વાદ મુજબ સાદું મીઠું અને કાળું મીઠું ઉમેરી મિક્સરમાં બારીક પાવડર બનાવી લો. આ મસાલો તમે લાંબો સમય સ્ટોર કરી શકો છો.
૨. કાચી કેરીની પ્યુરી બનાવવી
બે કાચી કેરીને બરાબર ધોઈને સાફ કરી લો. એક તપેલીમાં પાણી લો અને કેરીને ત્યાં સુધી ઉકાળો જ્યાં સુધી તેની છાલનો રંગ બદલાઈ ન જાય અને તે નરમ ન પડી જાય. ઉકાળ્યા પછી કેરીને પાણીમાંથી કાઢી લો અને બંને (પાણી અને કેરી) ને ઠંડુ થવા દો. એકવાર કેરી ઠંડી થઈ જાય એટલે તેની છાલ ઉતારી પલ્પ (ગર્ભ) કાઢી લો અને તેને મિક્સરમાં પીસીને લીસી પ્યુરી તૈયાર કરી લો.
૩. સત્તુ અને કેરીનું સંયોજન
હવે એક મોટા વાસણમાં કેરીની પ્યુરી લો. તેમાં ૨ થી ૩ મોટી ચમચી સત્તુ ઉમેરો. જો તમારી પાસે તૈયાર સત્તુ નથી, તો તમે શેકેલા ચણાના ફોતરાં કાઢી તેને મિક્સરમાં પીસીને પણ વાપરી શકો છો. આ મિશ્રણમાં તૈયાર કરેલો ખાસ મસાલો ઉમેરો. હવે બધું બરાબર મિક્સ કરો જેથી કોઈ ગઠ્ઠા (lumps) ન રહે.
૪. ફાઇનલ ટચ અને સર્વિંગ
આ તૈયાર મિશ્રણમાં ઠંડુ પાણી અથવા તો કેરી ઉકાળેલું પાણી ઉમેરો. સ્વાદ મુજબ તેમાં થોડી દળેલી ખાંડ ઉમેરો (તે ખાટા-મીઠા સ્વાદનું સંતુલન જાળવશે). છેલ્લે ગ્લાસમાં બરફના ટુકડા નાખો અને તૈયાર શરબત રેડો. ઉપરથી થોડા તાજા ફુદીનાના પાનથી ગાર્નિશ કરો.
સંગ્રહ કરવાની રીત અને ફાયદા
આ ડ્રિંકની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તમે આ કેરીની પ્યુરી અને મસાલાના મિશ્રણને ફ્રીજમાં રાખી શકો છો. તે ૧૫ દિવસ સુધી તાજું રહે છે. જ્યારે પણ મહેમાન આવે અથવા તમને ગરમી લાગે, ત્યારે બસ પાણી ઉમેરીને તુરંત સર્વ કરી શકાય છે.
આ પીણાના અદભૂત ફાયદા:
- લૂ થી બચાવ: કાચી કેરી અને સત્તુ લૂ સામે રક્ષણ આપે છે.
- ત્વરિત ઉર્જા: સત્તુ પ્રોટીનથી ભરપૂર હોવાથી તે શરીરમાં તરત જ શક્તિનો સંચાર કરે છે.
- પાચનમાં સુધારો: હિંગ, જીરું અને કાળું મીઠું પેટના રોગો માટે રામબાણ ઈલાજ છે.
- ડિટોક્સ ડ્રિંક: તે શરીરમાંથી ટોક્સિન્સ દૂર કરવામાં મદદ કરે છે અને ચામડીમાં ચમક લાવે છે.
