ઉનાળાની ઋતુમાં આદુનો અતિરેક ભારે પડશે: ત્વચાની એલર્જી અને નબળાઈથી બચવા માટે ચામાં આદુ નાખતા પહેલાં વિચારો
ભારતીય ઘરોમાં સવારની શરૂઆત ચાના કપ વિના અધૂરી માનવામાં આવે છે, અને તેમાં પણ જો આદુ વાળી મસાલેદાર ચા મળી જાય તો આખો દિવસ સ્ફૂર્તિમય બની જાય છે. સામાન્ય રીતે આદુની ચા શરદી, ઉધરસ, પાચન અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા માટે અકસીર ઈલાજ ગણાય છે. પરંતુ, આયુર્વેદ અને આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાન અનુસાર, દરેક વ્યક્તિના શરીરની પ્રકૃતિ અલગ હોય છે. જે આદુ અમુક લોકો માટે અમૃત સમાન છે, તે જ આદુ ચોક્કસ શારીરિક પરિસ્થિતિ ધરાવતા લોકો માટે ઝેર સમાન અથવા નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.
બદલાતી લાઈફસ્ટાઈલ અને ખાનપાનની આદતો વચ્ચે લોકો પોતાના સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે વધુ સજાગ બન્યા છે. ઘરગથ્થુ ઉપચાર તરીકે આદુનો ઉપયોગ સદીઓથી થતો આવ્યો છે. આદુમાં રહેલા એન્ટી-ઓક્સિડેન્ટ્સ અને બળતરા વિરોધી ગુણો શરીરને ઉર્જા આપે છે અને પાચનક્રિયા સુધારે છે. પરંતુ, તબીબોના મતે કોઈપણ વસ્તુનો અતિરેક હંમેશાં નુકસાનકારક નીવડે છે. ખાસ કરીને દિવસમાં ૪ થી ૫ વખત આદુ વાળી ઉકાળેલી ચા પીવાની આદત કેટલાક લોકોના સ્વાસ્થ્યને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે કયા લોકોએ આદુની ચાથી અંતર જાળવવું જોઈએ.
૧. પેટની કાયમી સમસ્યા અને એસિડિટીથી પીડાતા લોકો
ઘણા લોકોને એવી ગેરસમજ હોય છે કે આદુ ખાવાથી પાચન સુધરે છે, જે અમુક અંશે સાચું છે. પરંતુ જો તમે દિવસમાં વારંવાર ચા પીઓ છો અને તેમાં આદુનું પ્રમાણ વધારે છે, તો તે હિતfilter કરવાને બદલે પેટની સમસ્યાઓ વધારી શકે છે. આદુ સ્વાભાવિક રીતે અત્યંત તીખું અને ગરમ હોય છે. તેનો વધુ પડતો ઉપયોગ પેટમાં જઠરાગ્નિને વધુ પ્રજ્વલિત કરે છે, જેના કારણે પેટમાં અસહ્ય ગેસ, એસિડિટી, બળતરા અને પેટમાં મરોડ (ખેંચાણ) આવવાની સમસ્યા શરૂ થઈ જાય છે. જેમને અલ્સર કે કોલાઇટિસની તકલીફ હોય, તેમણે આદુની ચા બિલકુલ ન પીવી જોઈએ.
૨. લો બ્લડ પ્રેશર (Low BP) ધરાવતા દર્દીઓ
હાઈ બ્લડ પ્રેશરના દર્દીઓ માટે આદુ ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે કારણ કે તે રક્તવાહિનીઓને આરામ આપે છે. પરંતુ જો તમારું બ્લડ પ્રેશર પહેલેથી જ લો (નીચું) રહેતું હોય, તો આદુની ચા તમારા માટે કોઈ મોટી આફતથી ઓછી નથી. આદુનું સતત સેવન કરવાથી બ્લડ પ્રેશરનું સ્તર વધુ નીચું જઈ શકે છે, જેના કારણે દર્દીને અચાનક ચક્કર આવવા, આંખે અંધારા આવવા, અશક્તિ અનુભવાવી અથવા બેહોશ થઈ જવા જેવી ગંભીર સ્થિતિનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
૩. જે લોકોનું લોહી પહેલેથી જ પાતળું છે
આદુની અંદર કુદરતી રીતે લોહીને પાતળું કરવાના ગુણધર્મો (Blood-thinning properties) રહેલા છે. જો કોઈ વ્યક્તિની કોઈ સર્જરી (ઓપરેશન) થવાની હોય અથવા જેઓ લોહી પાતળું કરવાની દવાઓ લઈ રહ્યા હોય, તેમણે આદુનું સેવન તુરંત બંધ કરી દેવું જોઈએ. આવા લોકો જો આદુની ચા પીવાનું ચાલુ રાખે, તો શરીરમાં આંતરિક રક્તસ્રાવ (Bleeding) થવાનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે અને ઈજા થાય ત્યારે લોહી ગંઠાવાની પ્રક્રિયા ધીમી પડી જાય છે.
૪. ગર્ભવતી મહિલાઓ માટે જોખમી
ગર્ભાવસ્થા (Pregnancy) દરમિયાન સ્ત્રીઓએ પોતાના આહાર પર વિશેષ ધ્યાન આપવું પડે છે. આદુની પ્રકૃતિ ખૂબ જ ગરમ હોવાથી ગર્ભવતી મહિલાઓએ આદુની ચાનું સેવન મર્યાદિત કરવું જોઈએ અથવા ટાળવું જોઈએ. વધુ પડતી ગરમ અસવાળી વસ્તુઓ ખાવાથી ગર્ભાશયમાં ગરમી વધી શકે છે, જે ગર્ભમાં ઉછરી રહેલા માસૂમ બાળકના સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે અને ક્યારેક પ્રી-મેચ્યોર લેબર પેઇનનું કારણ પણ બની શકે છે.
૫. ત્વચાની એલર્જી ધરાવતી વ્યક્તિઓ
કેટલાક લોકોનું શરીર અમુક કુદરતી જડીબુટ્ટીઓ પ્રત્યે અતિશય સંવેદનશીલ હોય છે. આદુની ચા પીધા પછી જો તમને ત્વચા પર અચાનક લાલ ફોલ્લીઓ થવા લાગે, ખંજવાળ આવે અથવા મોં અને ગળાની આસપાસ સોજો દેખાય, તો સમજી લેવું કે તમને આદુની એલર્જી છે. આવા લક્ષણો દેખાતા જ આદુ વાળી ચા પીવાનું બંધ કરી ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
૬. ઉનાળામાં ઝાડા (Diarrhea) ની સમસ્યા
હાલ ઉનાળાની ઋતુ ચાલી રહી છે અને આ ગરમીના દિવસોમાં પાચનતંત્ર પહેલેથી જ નબળું હોય છે. જો તમે ડાયરિયા કે ઝાડા-ઊલટીની સમસ્યાથી પીડાતા હોવ, તો ભૂલથી પણ આદુની ચા ન પીવી. આદુ પેટમાં ઉત્તેજના પેદા કરે છે, જેના કારણે ઝાડાની સમસ્યા વધુ વકરી શકે છે. શરીરમાથી પાણી ઓછું થવાને કારણે ડિહાઇડ્રેશન અને અતિશય નબળાઈ આવી શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે, સ્વસ્થ વ્યક્તિએ પણ દિવસમાં ૧ નાની ચમચીથી વધુ આદુનું સેવન ન કરવું જોઈએ જેથી તેની આડઅસરોથી બચી શકાય.
