નવરાત્રિના ઉપવાસમાં બનાવો સ્વાદિષ્ટ સાબુદાણા ખીચડી, દાણા નહીં ચોંટે અને સ્વાદ પણ આવશે લાજવાબ
નવરાત્રિ દરમિયાન ઘણા લોકો માતાજીની આરાધના સાથે નવ દિવસ ઉપવાસ પણ રાખે છે. આવા સમયે રોજ શું ખાવું તે પ્રશ્ન થવો સ્વાભાવિક છે. ઉપવાસમાં કંઈક સ્વાદિષ્ટ, પેટ ભરાય એવું અને ઝડપથી તૈયાર થઈ જાય એવું ખાવાનું મન થાય, તો સાબુદાણા ખીચડી એક ઉત્તમ વિકલ્પ છે. સાબુદાણા, બટાકા અને શેકેલી મગફળીથી બનતી આ વાનગી સ્વાદમાં લાજવાબ હોય છે. યોગ્ય રીતે બનાવવામાં આવે તો તેના દાણા છૂટાછવાયા રહે છે અને ખીચડી ચીકણી પણ બનતી નથી.
સાબુદાણા ખીચડી બનાવવા માટેની સામગ્રી
સ્વાદિષ્ટ ખીચડી બનાવવા માટે એક કપ સાબુદાણા, એક મધ્યમ કદનું બાફેલું બટાકું, અડધો કપ શેકેલી મગફળી, એકથી બે લીલાં મરચાં, એક નાની ચમચી જીરું, એકથી બે મોટી ચમચી ઘી, સ્વાદ પ્રમાણે સિંધવ મીઠું અને અડધા લીંબુનો રસ લો. ઇચ્છા મુજબ થોડી કોથમીર અને એક નાની ચમચી ખાંડ પણ ઉમેરી શકો છો. ઉપવાસ દરમિયાન ઉપયોગમાં લેવાતી સામગ્રી તમારા પરિવારની પરંપરા મુજબ પસંદ કરો.
સૌપ્રથમ સાબુદાણાને યોગ્ય રીતે પલાળો
સાબુદાણા ખીચડીનો સ્વાદ અને તેની બનાવટ મોટાભાગે તેને પલાળવાની રીત પર આધાર રાખે છે. સૌથી પહેલાં સાબુદાણાને બે-ત્રણ વાર પાણીથી ધોઈ લો, જેથી વધારાનો સ્ટાર્ચ દૂર થાય. ત્યારબાદ સાબુદાણા જેટલું જ પાણી રહે એ રીતે પાણી ઉમેરીને ચારથી છ કલાક ઢાંકીને રાખો. સાબુદાણાના કદ પ્રમાણે પલાળવાનો સમય થોડો બદલાઈ શકે છે.
સાબુદાણાનો એક દાણો આંગળી અને અંગૂઠા વચ્ચે દબાવીને તપાસો. જો તે સરળતાથી મસળી જાય અને વચ્ચે કઠણ ભાગ ન રહે, તો તે તૈયાર છે. જો પાણી વધારે બચ્યું હોય, તો તેને નિતારી લો. વધારે પાણીમાં સાબુદાણા પલાળવાથી ખીચડી ચીકણી થઈ શકે છે.
મગફળી અને બટાકાથી વધારવો સ્વાદ
હવે એક કડાઈમાં મગફળીને ધીમા તાપે શેકી લો. તે ઠંડી થાય પછી તેની છાલ કાઢીને અધકચરી પીસી લો. મગફળીને એકદમ બારીક પાવડર બનાવવાને બદલે થોડી દાણાદાર રાખવાથી ખીચડીમાં સરસ કરકરાપણું આવે છે.
બાફેલા બટાકાની છાલ કાઢીને તેના નાના ટુકડા કરી લો. લીલાં મરચાંને બારીક સમારી લો. આ બધી તૈયારી પહેલાંથી કરી રાખવાથી ખીચડી બનાવવાનું કામ સરળ બની જશે.
આ રીતે બનાવો સ્વાદિષ્ટ સાબુદાણા ખીચડી
કડાઈમાં ઘી ગરમ કરો અને તેમાં જીરું ઉમેરો. જીરું તતડે એટલે સમારેલાં લીલાં મરચાં અને બટાકાના ટુકડા નાખીને બેથી ત્રણ મિનિટ સાંતળો. ત્યારબાદ તેમાં શેકેલી મગફળી અને પલાળેલા સાબુદાણા ઉમેરો. હવે સિંધવ મીઠું નાખીને બધું હળવા હાથે મિક્સ કરો.
ખીચડીને ધીમા તાપે ચારથી પાંચ મિનિટ સુધી પકવો. વચ્ચે વચ્ચે હળવેથી હલાવતા રહો, જેથી સાબુદાણા તળિયે ચોંટે નહીં. જ્યારે મોટાભાગના દાણા પારદર્શક દેખાવા લાગે, ત્યારે ગેસ બંધ કરો. છેલ્લે લીંબુનો રસ અને કોથમીર ઉમેરીને હળવેથી મિક્સ કરો. ગરમાગરમ સાબુદાણા ખીચડી તૈયાર છે.
ખીચડી બનાવતી વખતે આ બાબતોનું રાખો ધ્યાન
સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે સાબુદાણામાં વધારે પાણી ન રહેવું જોઈએ. તેને લાંબા સમય સુધી ઊંચા તાપે પકવવાથી પણ દાણા ચીકણા બની શકે છે. તેથી ધીમા તાપે ટૂંકા સમય માટે પકવવું વધુ સારું છે. મગફળીનો ઉપયોગ સ્વાદ વધારવાની સાથે ખીચડીમાં થોડી પ્રોટીન અને ચરબી પણ ઉમેરે છે.
ઉપવાસ માટે સ્વાદિષ્ટ અને સરળ વિકલ્પ
સાબુદાણા ખીચડીને તમે દહીં સાથે પણ પીરસી શકો છો, જો તમારા ઉપવાસમાં દહીં ખાવાની પરવાનગી હોય. સાબુદાણામાં કાર્બોહાઇડ્રેટનું પ્રમાણ વધારે હોવાથી તે ઊર્જા આપે છે, પરંતુ સંતુલિત આહાર માટે અન્ય પૌષ્ટિક વસ્તુઓનું સેવન પણ જરૂરી છે.
નવરાત્રિના ઉપવાસમાં સ્વાદ સાથે સરળતા જાળવવી હોય, તો આ સાબુદાણા ખીચડી ચોક્કસ અજમાવો. યોગ્ય રીતે પલાળેલા સાબુદાણા, શેકેલી મગફળી અને લીંબુના રસનું મિશ્રણ આ વાનગીને ખાસ બનાવે છે. એક વાર આ રીતે બનાવશો, તો પરિવારના સભ્યોને પણ તેનો સ્વાદ ચોક્કસ પસંદ આવશે.
