કાલે પુરુષોત્તમ માસની સમાપ્તિ પર કરો આ ૩ ખાસ કામ, ભગવાન વિષ્ણુના મળશે અખંડ આશીર્વાદ

શા માટે ૧ મહિનો અટકી ગયા હતા બધા જ શુભ કાર્યો? જાણો ‘સૂર્ય સંક્રાંતિ’ પાછળનું સાચું વૈજ્ઞાનિક કારણ

હિંદુ ધર્મ અને પંચાંગમાં વિશેષ સ્થાન ધરાવતા પવિત્ર ‘અધિક માસ’ની પૂર્ણાહુતિ થવા જઈ રહી છે. આ મહિનાને ‘મળમાસ’ અને ‘પુરુષોત્તમ માસ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ આખો મહિનો ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત હોવાથી લોકો પૂજા-પાઠ, જપ-તપ અને દાન-પુણ્યમાં લીન રહે છે. અધિક માસ દરમિયાન લગ્ન સહિતના તમામ પ્રકારના શુભ અને માંગલિક કાર્યો (ભૌતિક અને સાંસારિક કાર્યો) પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ હોય છે.

શાસ્રોક્ત ગણતરી મુજબ, છેલ્લા ૩૦ દિવસથી ચાલતો આ સંયમ અને સાધનાનો સમય હવે પૂરો થવા જઈ રહ્યો છે. આ માસ પૂરો થતાં જ સમાજમાં ફરી એકવાર ખુશીઓનો માહોલ પાછો ફરશે અને તમામ શુભ કાર્યો ધામધૂમથી શરૂ થઈ જશે. ચાલો જાણીએ કે આ વર્ષે અધિક માસ ક્યારે પૂરો થાય છે, તેનું ધાર્મિક મહત્વ શું છે અને તેના સમાપન પર તમારે કયા વિશેષ ઉપાયો કરવા જોઈએ.

અધિક માસની સમાપ્તિની તારીખ

હિંદુ પંચાંગ અને જ્યોતિષીય ગણતરી મુજબ, આ વર્ષે અધિક માસ ૧૭ મે ૨૦૨૬ થી શરૂ થયો હતો, જેનું સમાપન ૧૫ જૂન ૨૦enable ૨૦૨૬, સોમવાર ના રોજ થવા જઈ રહ્યું છે. ૧૫ જૂન એ અધિક માસનો છેલ્લો દિવસ હશે.

૧૫ જૂને આ મહિનો પૂરો થતાંની સાથે જ, તેના પછીના દિવસથી જ દેશભરમાં છેલ્લા એક મહિનાથી અટકેલા તમામ માંગલિક કાર્યો ફરીથી પૂરજોશમાં શરૂ થઈ જશે. લગ્નની મોસમ ફરી પાછી આવશે, બજારોમાં રોનક વધશે અને ચારેય તરફ શરણાઈઓના સૂર ગૂંજવા લાગશે. લગ્ન ઉપરાંત મુંડન, ગૃહ પ્રવેશ, નામકરણ સંસ્કાર, જનોઈ અને નવો વેપાર કે ધંધો શરૂ કરવા જેવા તમામ શુભ કાર્યો ફરીથી કરી શકાશે.

મળમાસમાં કેમ રોકી દેવામાં આવે છે શુભ કાર્યો?

ઘણા લોકોના મનમાં આ પ્રશ્ન થતો હોય છે કે અધિક માસ કે મળમાસ દરમિયાન લગ્ન કે નવા કાર્યો કેમ નથી કરવામાં આવતા? તેની પાછળ એક ચોક્કસ જ્યોતિષીય અને વૈજ્ઞાનિક કારણ છે.

હિંદુ જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર, અધિક માસના સમયગાળા દરમિયાન ‘સૂર્યની કોઈ સંક્રાંતિ’ થતી નથી. સંક્રાંતિ એટલે સૂર્યનું એક રાશિમાંથી બીજી રાશિમાં પ્રવેશવું. આ આખા મહિનામાં સૂર્યદેવ પોતાની રાશિ બદલતા નથી, તેથી સૌર ચક્રમાં આ સંક્રાંતિ વગરના સમયને શુદ્ધ માનવામાં આવતો નથી. આ જ કારણે તેને ‘મળમાસ’ (મલિન માસ) પણ કહેવાય છે.

ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, જે સમયગાળામાં સૂર્યનું ગોચર કે સંક્રાંતિ ન થતી હોય, તે સમય સાંસારિક સુખો, ભૌતિક સંપત્તિની શરૂઆત અને નવા સંબંધોની નવતર શરૂઆત માટે શુભ ગણાતો નથી. આ જ કારણ છે કે આ દરમિયાન સગાઈ, લગ્ન, નવું ઘર ખરીદવું કે નવા બિઝનેસની શરૂઆત જેવા માંગલિક કાર્યો પર સંપૂર્ણ વિરામ મૂકી દેવામાં આવે છે.

અધિક માસને ‘પુરુષોત્તમ માસ’ કેમ કહેવામાં આવે છે?

અધિક માસ કેવી રીતે પુરુષોત્તમ માસ બન્યો, તેની પાછળ પુરાણોમાં એક ખૂબ જ સુંદર અને કરુણામય વાર્તા વર્ણવવામાં આવી છે.

પૌરાણિક કથા અનુસાર, સૂર્ય સંક્રાંતિ ન હોવાને કારણે જ્યારે આ મહિનાને ‘મળમાસ’ કહીને સમાજમાં તેની ઉપેક્ષા કરવામાં આવી, ત્યારે આ મહિનો ઘણો દુખી થયો. કોઈ પણ દેવી-દેવતા આ સંક્રાંતિ વગરના મહિનાના સ્વામી બનવા તૈયાર નહોતા, કારણ કે તેને અશુભ માનવામાં આવતો હતો. પોતાની આ ઉપેક્ષાથી અત્યંત દુખી થઈને આ માસ ભગવાન વિષ્ણુના શરણમાં વૈકુંઠ લોક પહોંચ્યો અને પોતાની વ્યથા સંભળાવી.

ભગવાન વિષ્ણુએ દયા ખાઈને તે મહિનાને આશ્વાસન આપ્યું અને તેને સમાજમાં સર્વોચ્ચ સ્થાન અપાવવાનો સંકલ્પ કર્યો. શ્રી હરિએ આ માસને પોતાનું સ્વયંનું સૌથી ઉત્તમ નામ ‘પુરુષોત્તમ’ અર્પણ કર્યું અને પોતે તેના અધિપતિ (સ્વામી) બન્યા. ભગવાન વિષ્ણુના આશીર્વાદથી આ મહિનો ‘મળમાસ’ માંથી ‘પુરુષોત્તમ માસ’ બની ગયો.

આ જ કારણ છે કે આ મહિનામાં કરવામાં આવેલી ભક્તિનું ફળ અચૂક મળે છે. એવી માન્યતા છે કે પુરુષોત્તમ માસમાં કરવામાં આવેલા દાન, વ્રત, મંત્ર જાપ અને કથા શ્રવણનું ફળ સામાન્ય દિવસોમાં કરવામાં આવતી પૂજા કરતા અનેક ગણું વધારે મળે છે.

અધિક માસની સમાપ્તિ (15 જૂન) પર શું કરવું?

જ્યોતિષીઓના મતે, ૧૫ જૂન ૨૦૨૬ ના રોજ અધિક માસનો છેલ્લો દિવસ (અમાસ તિથિ) હોવાથી તે ખૂબ જ પુણ્યશાળી અને ફળદાયી માનવામાં આવે છે. આ દિવસે કેટલાક વિશેષ કાર્યો કરીને તમે ભગવાન વિષ્ણુ અને તમારા પિતૃઓના આશીર્વાદ મેળવી શકો છો:

૧. પવિત્ર સ્નાન અને દીપદાન

આ દિવસે સવારે કોઈ પવિત્ર નદી (જેમ કે ગંગા, યમુના, નર્મદા) માં સ્નાન કરવાનું મોટું મહત્વ છે. જો નદી પર જવું શક્ય ન હોય, તો ઘરે જ નહાવાના પાણીમાં થોડું ગંગાજળ મિક્સ કરીને સ્નાન કરો. ત્યારબાદ સાંજના સમયે કોઈ મંદિર, નદી કિનારે અથવા ઘરના મુખ્ય દ્વાર અને તુલસી ક્યારે દીપદાન (દીવો પ્રગટાવવો) અવશ્ય કરવું. આનાથી જીવનનો અંધકાર દૂર થાય છે.

૨. પિતૃ તર્પણ અને પિંડદાન

અધિક માસની અમાસ પિતૃઓની આત્માની શાંતિ માટે ખૂબ જ ખાસ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે પિતૃઓના નિમિત્તે તર્પણ, પિંડદાન કે ગીતાજીનો પાઠ કરવાથી પિતૃદોષમાંથી મુક્તિ મળે છે અને પૂર્વજો પ્રસન્ન થઈને સુખ-સમૃદ્ધિના આશીર્વાદ આપે છે.

૩. માલપુઆનું વિશેષ દાન

અધિક માસના સમાપન પર માલપુઆનું દાન કરવાની એક પ્રાચીન અને અટૂટ પરંપરા છે. એવી માન્યતા છે કે આ દિવસે કાંસાના વાસણમાં ઘીમાંથી બનાવેલા માલપુઆ રાખીને કોઈ બ્રાહ્મણ કે જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિને દાન કરવાથી ઘરમાં ક્યારેય ધન-ધાન્યની કમી થતી નથી. આ ઉપાય પરિવારમાં સુખ, શાંતિ અને ખુશાલી લાવે છે અને ભગવાન પુરુષોત્તમની વિશેષ કૃપા વરસાવે છે.