ટ્રેડિશનલ ગુજરાતી થાળી: આમરસ અને પડવાળી રોટલી, ઉનાળાની બપોરનું સર્વોત્તમ ભોજન.

આમરસ સાથે માણો રૂ જેવી પોચી ‘પડવાળી રોટલી’, જાણો તેને બનાવવાની સંપૂર્ણ રીત

ભારતીય સંસ્કૃતિમાં ખોરાક એ માત્ર પેટ ભરવાનું સાધન નથી, પણ એક ઉત્સવ છે. ગુજરાતમાં ઉનાળો આવે એટલે કેરીની સુગંધ ચારે બાજુ ફેલાઈ જાય છે. આ સીઝનમાં ઘરોમાં બનતો ‘આમરસ’ વિશ્વવિખ્યાત છે. પરંતુ આમરસની મજા ત્યારે જ બમણી થાય છે જ્યારે તેની સાથે થાળીમાં ગરમાગરમ ‘પડવાળી રોટલી’ હોય. આ રોટલીને દેશના અલગ-અલગ ભાગોમાં ‘દૂધપડ’, ‘દોહરી’, ‘દોસ્તી’ કે ‘બેપડી’ રોટલી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેની ખાસિયત એ છે કે તે અત્યંત પાતળી હોવા છતાં બે પડમાં સરળતાથી છૂટી પડી જાય છે અને આખો દિવસ પોચી રહે છે.

કેમ ખાસ છે પડવાળી રોટલી?

સામાન્ય રોટલી કરતા પડવાળી રોટલી બનાવવાની રીત થોડી અલગ છે. તેમાં બે નાની પુરી જેવા લૂઆને તેલ અને સૂકા લોટની મદદથી જોડીને એકસાથે વણવામાં આવે છે. તેને શેકતી વખતે પણ ખાસ ધ્યાન રાખવું પડે છે જેથી તે કડક ન થઈ જાય. ખાસ કરીને જ્યારે મહેમાન આવ્યા હોય અથવા તહેવાર જેવો માહોલ હોય, ત્યારે આ રોટલી ગૃહિણીઓની રસોઈકળાની ઓળખ બને છે.

પડવાળી રોટલી બનાવવા માટેની જરૂરી સામગ્રી

આ રેસીપી માટે તમારે કોઈ ખાસ સામગ્રીની જરૂર નથી, પણ તેનું માપ સચોટ હોવું જરૂરી છે:

• ઘઉંનો લોટ: ૨ કપ (બને ત્યાં સુધી ઝીણો દળેલો લોટ વાપરવો)

• તેલ (મોણ માટે): ૨ ચમચી

• તેલ (પડ વચ્ચે લગાવવા માટે): જરૂર મુજબ

• સૂકો લોટ (અટામણ): વણવા માટે

• પાણી: કણક બાંધવા માટે

• મીઠું: સ્વાદ મુજબ

• ઘી: રોટલી પર ચોપડવા માટે

સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ બનાવવાની રીત

૧. લોટ બાંધવાની કળા

સૌ પ્રથમ એક મોટા વાસણમાં ઘઉંનો લોટ લો. તેમાં સ્વાદ મુજબ મીઠું અને ૨ ચમચી તેલનું મોણ ઉમેરો. હવે ધીમે-ધીમે પાણી ઉમેરતા જઈને નરમ અને લવચીક લોટ બાંધો. યાદ રાખો, પડવાળી રોટલીનો લોટ સામાન્ય રોટલી કરતા થોડો વધુ નરમ હોવો જોઈએ. લોટને સારી રીતે મસળ્યા પછી તેને ૧૫-૨૦ મિનિટ માટે ઢાંકીને રહેવા દો (રેસ્ટ આપવો). લોટ જેટલો સારો બંધાશે, રોટલી એટલી જ પાતળી અને પોચી બનશે.

૨. બે પડ તૈયાર કરવા

બાંધેલા લોટમાંથી લીંબુના કદના બે સમાન લૂઆ (ગોળા) લો. તેને સહેજ ચપટા કરો. હવે બંને લૂઆને સૂકા લોટમાં રગદોળીને આશરે ૩ ઇંચની પૂરી જેવી સાઈઝમાં વણી લો.

૩. પડ જોડવાની ટેકનિક

વણેલી બે પુરીઓમાંથી એક પુરી પર થોડું તેલ લગાવો. તેની ઉપર થોડો સૂકો લોટ છાંટો. હવે બીજી પુરીને તેની ઉપર મૂકો અને આંગળીઓથી તેની કિનારીઓને હળવા હાથે દબાવો જેથી બંને પુરીઓ એકબીજા સાથે જોડાઈ જાય. હવે આ જોડેલી રોટલીને સૂકા લોટની મદદથી મોટી અને એકદમ પાતળી વણી લો. વણતી વખતે ધ્યાન રાખવું કે કિનારીઓ સરખી વણાય.

૪. શેકવાની રીત

મધ્યમ આંચ પર તવો ગરમ કરો. તવો ગરમ થાય એટલે વણેલી રોટલી તેના પર મૂકો. જ્યારે ઉપરની સપાટી પર ઝીણા પરપોટા (Bubbles) દેખાવા લાગે, ત્યારે તરત જ તેને પલટાવો. બીજી બાજુ પણ થોડી સેકન્ડ શેકીને તેને નીચે ઉતારી લો. આ રોટલીને ક્યારેય ફૂલકા રોટલીની જેમ ગેસની જ્યોત પર સીધી શેકવી નહીં, અન્યથા તે કડક થઈ જશે.

૫. પડ અલગ કરવા

રોટલીને તવા પરથી ઉતાર્યા પછી તરત જ, તે ગરમ હોય ત્યારે જ તેની કિનારી પાસેથી પકડીને ધીમેથી બે પડ અલગ કરો. વચ્ચે તેલ અને લોટ હોવાથી તે ખૂબ જ સરળતાથી અલગ થઈ જશે. હવે તેના અંદરના ભાગમાં ઘી લગાવો અને તેને ફોલ્ડ કરી દો.

પડવાળી રોટલી પોચી રાખવા માટેની ખાસ ટિપ્સ

• અતિશય ન શેકો: જો તમે રોટલીને વધુ પડતી શેકશો તો તેનું ભેજ ઉડી જશે અને તે પાપડ જેવી કડક થઈ જશે.

• ગરમાગરમ ફોલ્ડ: રોટલી ઉતાર્યા પછી તરત જ તેને અલગ કરી ઘી લગાવી કેસરોલમાં મૂકી દેવી.

• તેલનું મોણ: લોટ બાંધતી વખતે તેલનું યોગ્ય મોણ લોટને સુકાવવા દેતું નથી.

પીરસવાની રીત

આમરસને કાચના વાસણમાં કાઢી તેના પર થોડો સૂંઠ પાવડર અને ઘી ઉમેરો. તેની સાથે ગરમાગરમ પડવાળી રોટલી, બટેટાનું રસાવાળું શાક, કઢી અને ભાત પીરસો. આ એક સંપૂર્ણ ગુજરાતી ગ્રીષ્મ ભોજન છે જેનો સ્વાદ વર્ષો સુધી જીભ પર ટકી રહે છે.

રસ-રોટલી એ માત્ર વાનગી નથી પણ ગુજરાતીઓની લાગણી છે. ૨૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ના આજના દિવસે જ્યારે તમે તમારા પરિવાર સાથે કેરીના રસની મજબાની માણો, ત્યારે આ રીતથી પડવાળી રોટલી ચોક્કસ બનાવજો. આ રેસીપીથી બનેલી રોટલી એટલી પોચી હશે કે મોઢામાં મુકતા જ ઓગળી જશે.