ચટણીથી લઈને અથાણાં સુધી, આમલીની 4 બેસ્ટ રેસિપીઝ જે તમે ક્યારેય નહીં ભૂલો.
આમલીની સૌથી સારી વાત એ છે કે તેની ખટાશ ગોળ કે ખાંડ સાથે મળીને એક એવું બેલેન્સ બનાવે છે, જે બાળકો અને મોટાઓ તમામ ખૂબ જ હોંશે હોંશે ખાય છે. નીચે આપેલી રેસિપીઝ તમે મિનિટોમાં તૈયાર કરી શકો છો.
1. ખાટી-મીઠી આમલીની ચટણી
ભલે સમોસા હોય, કુરકુરા ભજીયા હોય કે પછી ઘરે બનાવેલી દહીં-વડા ચાટ—આમલીની ચટણી વગર બધું જ અધૂરું લાગે છે. આ ચટણી તમે એકવાર બનાવીને અઠવાડિયા સુધી સ્ટોર પણ કરી શકો છો.
-
કેવી રીતે બનાવવી: સૌથી પહેલા આમલીને ગરમ પાણીમાં 1-2 કલાક માટે પલાળી રાખો. જ્યારે તે નરમ થઈ જાય, ત્યારે તેને હાથથી મસળીને તેનો પલ્પ (ગૂદો) ગાળી લો. હવે એક કડાઈમાં થોડું તેલ ગરમ કરો, તેમાં જીરું અને વરિયાળીનો વઘાર કરો. ગાળેલું આમલીનું પાણી નાખો અને તેમાં ગોળ, સંચળ, સાદું મીઠું, લાલ મરચું પાવડર અને શેકેલા જીરાનો પાવડર ઉમેરો. તેને ત્યાં સુધી પકાવો જ્યાં સુધી તે ઘટ્ટ ન થઈ જાય. અંતે થોડા મગજતરીના બી નાખીને ઠંડું થવા દો. તમારી શાનદાર ચટણી તૈયાર છે!
2. આમલીનું ચટપટું અથાણું
જો તમે કેરી કે લીંબુનું અથાણું ખાઈને કંટાળી ગયા હોવ, તો આમલીનું અથાણું તમારી જમવાની થાળીમાં નવો સ્વાદ લાવી શકે છે. આ અથાણું પરોઠા સાથે ખૂબ જ સ્વાદિષ્ટ લાગે છે.
-
કેવી રીતે બનાવવી: આ માટે સૂકી અને બી વગરની આમલીના નાના ટુકડા કરી લો. એક બાઉલમાં આ ટુકડા નાખો અને તેમાં મીઠું, હળદર, પુષ્કળ લાલ મરચું, પીસેલી રાઈ અને થોડો મેથીનો પાવડર ઉમેરો. હવે સરસિયાના તેલને ધુમાડો નીકળે ત્યાં સુધી ગરમ કરો અને પછી થોડું ઠંડું કરીને મસાલા અને આમલી પર રેડી દો. તેને બરાબર મિક્સ કરો અને એક કાચની બરણીમાં ભરીને 2-3 દિવસ તડકામાં રાખો. આમલીનું તેલ અને મસાલા એકબીજા સાથે ભળીને એક જોરદાર સ્વાદ આપશે.
3. બાળપણની યાદો તાજી કરતી ‘આમલી કેન્ડી’
90ના દાયકાના બાળકો માટે આમલી કેન્ડી કોઈ ટ્રીટથી ઓછી નહોતી. આજે પણ ખટમીઠી ગોળીઓ કોને પસંદ નથી આવતી? તેને ઘરે બનાવવી ખૂબ જ સુરક્ષિત અને સરળ છે.
-
કેવી રીતે બનાવવી: આમલીના પલ્પને ગોળ કે ખાંડ સાથે એક કડાઈમાં ત્યાં સુધી પકાવો જ્યાં સુધી તે એકદમ સખત અને જામી જાય તેવી કન્સીસ્ટન્સીમાં ન આવી જાય. તેમાં થોડું સંચળ અને ચાટ મસાલો ઉમેરો. જ્યારે આ મિશ્રણ થોડું ઠંડું થાય (હાથ લગાવી શકાય તેવું), ત્યારે તેની નાની નાની ગોળીઓ બનાવી લો. આ ગોળીઓને દળેલી ખાંડમાં (Powdered Sugar) રોલ કરો જેથી તે એકબીજા સાથે ચોંટે નહીં. તેને એરટાઈટ ડબ્બામાં રાખો અને જ્યારે મન થાય ત્યારે મજા લો.
4. ટેમરિંડ રાઈસ
જો રાતના ભાત બચી ગયા હોય અથવા તમે લંચ બોક્સ માટે કંઈક ઝડપી અને ટેસ્ટી બનાવવા માંગતા હોવ, તો ટેમરિંડ રાઈસ સૌથી ઉત્તમ વિકલ્પ છે. આ દક્ષિણ ભારતની એક ખૂબ જ પ્રખ્યાત વાનગી છે.
-
કેવી રીતે બનાવવી: 1. સૌથી પહેલા રાંધેલા છૂટા ભાત તૈયાર રાખો. 2. એક કડાઈમાં તેલ ગરમ કરો અને તેમાં રાઈ, ચણાની દાળ અને અડદની દાળ નાખો. 3. જ્યારે દાળ સોનેરી થઈ જાય, ત્યારે તેમાં મગફળીના દાણા નાખીને ક્રિસ્પી થાય ત્યાં સુધી શેકો. 4. હવે તેમાં મીઠો લીમડો, સૂકા લાલ મરચાં, લીલા મરચાં અને થોડી હીંગનો વઘાર કરો. 5. તેમાં હળદર અને આમલીનો ઘટ્ટ પલ્પ ઉમેરી 2-3 મિનિટ સુધી પકાવો જ્યાં સુધી તેલ છૂટું ન પડે. 6. અંતે રાંધેલા ભાત અને સ્વાદ મુજબ મીઠું નાખીને બરાબર મિક્સ કરો. ધીમા તાપે 2 મિનિટ ઢાંકીને પકાવો જેથી ભાતમાં ખટાશ બરાબર બેસી જાય.
આમલીનો ઉપયોગ કરતી વખતે કેટલીક ખાસ વાતો (પ્રો-ટિપ્સ)
-
સફાઈનું ધ્યાન: આમલીનો ઉપયોગ કરતા પહેલા હંમેશા ચેક કરી લો કે તેમાં કોઈ બી કે કચરો (રેસા) રહી ન જાય, નહીંતર ખાતી વખતે સ્વાદ બગડી શકે છે.
-
તાજગી: હંમેશા સારી ગુણવત્તાવાળી જૂની આમલી લો, કારણ કે જૂની આમલીનો સ્વાદ વધુ ઘેરો અને સારો હોય છે.
-
બેલેન્સ: આમલી ખૂબ જ ખાટી હોય છે, તેથી હંમેશા ગોળ કે ખાંડની માત્રાનું ધ્યાન રાખો જેથી વાનગી વધુ પડતી ખાટી ન થઈ જાય.
આમલી માત્ર એક ફળ નથી, પણ યાદો અને સ્વાદનો ખજાનો છે. ભલે તે ટેમરિંડ રાઈસની તીખાશ હોય કે કેન્ડીની મીઠાશ, આમલી દરેક રૂપમાં લાજવાબ છે. હવે પછી જ્યારે તમારું કંઈક ચટપટું ખાવાનું મન થાય, ત્યારે બજારમાંથી લાવવાને બદલે ઘરે જ આ સરળ રેસિપીઝ અજમાવો. અમને ખાતરી છે કે તમારા ઘરના સભ્યો તમારી કુકિંગના ફેન થઈ જશે!
