શક્કરિયા: માત્ર સ્વાદ જ નહીં, શિયાળાનું પાવરફુલ ‘સુપરફૂડ’; જાણો ઓરેન્જ, સફેદ અને પર્પલમાંથી કયું છે સૌથી શ્રેષ્ઠ?

શક્કરિયા: શિયાળાનું ‘સુપરફૂડ’ જે છે સ્વાસ્થ્યનો ખજાનો; જાણો તમારા માટે ઓરેન્જ, સફેદ કે પર્પલમાંથી કયું છે બેસ્ટ?

શક્કરિયાને (Sweet Potato) હવે માત્ર બટાકાના વિકલ્પ તરીકે જોવામાં આવતા નથી, પરંતુ તેના જબરદસ્ત પોષક તત્વોને કારણે તેને શિયાળાનું ‘સુપરફૂડ’ માનવામાં આવે છે. તાજેતરના સંશોધનો મુજબ, બજારમાં મળતી શક્કરિયાની વિવિધ જાતો—જેમ કે ઓરેન્જ, સફેદ અને પર્પલ—દરેકના પોતાના વિશિષ્ટ સ્વાસ્થ્ય લાભો છે.

કઈ જાતમાં શું છે ખાસ?

• ઓરેન્જ શક્કરિયા (વિટામિન-A નો પાવરહાઉસ): આ જાત બીટા-કેરોટિનનો સૌથી સમૃદ્ધ સ્ત્રોત છે, જેને આપણું શરીર વિટામિન-A માં ફેરવે છે. એક મધ્યમ કદનું ઓરેન્જ શક્કરિયું આંખોની રોશની, ઇમ્યુન સિસ્ટમ અને ત્વચાના સ્વાસ્થ્ય માટે અનિવાર્ય છે. તે સ્વાદમાં વધુ ગળ્યું અને નરમ હોય છે.
• સફેદ શક્કરિયા (ડાયાબિટીસ માટે અનુકૂળ): સફેદ શક્કરિયાનો ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ (GI) ઓરેન્જ જાત કરતા ઓછો (લગભગ 46) હોય છે. ઓછો GI હોવાને કારણે તે લોહીમાં શર્કરા (Blood Sugar) ધીમે ધીમે વધારે છે, જે તેને ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે વધુ સારો વિકલ્પ બનાવે છે.
• પર્પલ અને લાલ શક્કરિયા (એન્ટીઓક્સિડન્ટથી ભરપૂર): તેમનો ઘેરો રંગ એન્થોસાયનિન (Anthocyanins) ને કારણે હોય છે, જે શક્તિશાળી એન્ટીઓક્સિડન્ટ છે. આ તત્વો શરીરમાં સોજો ઘટાડવામાં અને મગજની કાર્યક્ષમતા સુધારવામાં મદદ કરે છે.

છાલ ઉતારવાની ભૂલ ન કરો

સ્ત્રોતો અનુસાર, શક્કરિયાનું સૌથી વધુ પોષણ તેની છાલમાં અથવા તેની બરાબર નીચે હોય છે. છાલ ઉતારી નાખવાથી કેલ્શિયમ, આયર્ન, ઝિંક અને ફાઈબર જેવા મહત્વના ખનિજોમાં ભારે ઘટાડો થાય છે. શક્કરિયાની છાલ પાચનતંત્રને સુધારવામાં પણ મદદરૂપ છે.

રાંધવાની રીત અને પોષણ

શક્કરિયાની તમારા શરીર પર અસર તેને તમે કેવી રીતે રાંધો છો તેના પર પણ આધાર રાખે છે:

1. ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ (GI): શક્કરિયાને બાફવા, બેક કરવા કે માઇક્રોવેવ કરવાથી તેનો GI મધ્યમ શ્રેણીમાં આવી જાય છે.
2. રેઝિસ્ટન્ટ સ્ટાર્ચ: શક્કરિયાને રાંધીને ઠંડા કરવાથી તેમાં રેઝિસ્ટન્ટ સ્ટાર્ચ વધે છે, જે પાચન માટે ખૂબ ફાયદાકારક છે.
3. પોષક તત્વોનો બચાવ: વરાળમાં બાફવા (Steaming) એ પોષક તત્વોને સુરક્ષિત રાખવાની શ્રેષ્ઠ રીત માનવામાં આવે છે.

સાવધાની અને સૂચન

નિષ્ણાતોના મતે, જેમને કિડનીમાં પથરીની સમસ્યા હોય તેમણે સાવધાની રાખવી જોઈએ કારણ કે શક્કરિયામાં ઓક્સાલેટ (Oxalate) હોય છે. જો કે, તેને બાફવાથી તેનું પ્રમાણ ઘટાડી શકાય છે. વધુ સારા સ્વાસ્થ્ય માટે અલગ-અલગ રંગના શક્કરિયાને તમારા આહારમાં સામેલ કરવા સૌથી વધુ ફાયદાકારક છે.