શું રાત્રે તમારી ઊંઘ વારંવાર ઉડી જાય છે? જાણી લો હાઈ બ્લડ શુગરના આ ૩ મુખ્ય સંકેતો

સમયસર ડાયાબિટીસ ટેસ્ટ કરાવવો કેમ જરૂરી? રાત્રિના સંકેતો અને તેના નિવારણ અંગે ખાસ અહેવાલ

આજની ભાગદોડભરી અને અનિયમિત જીવનશૈલીમાં સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત ઘણી નાની-મોટી સમસ્યાઓને આપણે સામાન્ય સમજીને અવગણી દેતા હોઈએ છીએ. દિવસ દરમિયાન શરીર સંપૂર્ણપણે સામાન્ય લાગતું હોય, પરંતુ રાત્રે સૂતી વખતે જો વારંવાર ઊંઘ ઉડી જતી હોય, કોઈ પણ કારણ વગર અચાનક પરસેવો થતો હોય કે હાથ-પગમાં સુન્નતા અનુભવાતી હોય, તો આ સામાન્ય થાક નથી પરંતુ શરીરમાં વધી રહેલા બ્લડ શુગર (હાઈ ગ્લુકોઝ) નું પ્રાથમિક લક્ષણ હોઈ શકે છે.

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ડાયાબિટીસના શરૂઆતના દિવસોમાં દેખાતા સંકેતો ખૂબ ગંભીર નથી લાગતા, પરંતુ ખાસ કરીને રાત્રિના સમયે દેખાતા આવા લક્ષણો તરફ સમયસર ધ્યાન આપવું અત્યંત જરૂરી છે.

શરીરમાં હાઈ બ્લડ શુગર વધવાનું ગણિત

ડાયાબિટીસ એ એવી શારીરિક સ્થિતિ છે જેમાં લોહીમાં શુગર અથવા ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ સામાન્ય કરતા વધી જાય છે. આપણે જે ખોરાક લઈએ છીએ તેનું પાચન થઈને ગ્લુકોઝ બને છે, જેને ઇન્સ્યુલિન હોર્મોન શરીરના કોષો સુધી પહોંચાડવાનું કામ કરે છે. પરંતુ જ્યારે પેન્ક્રિયાસ દ્વારા ઇન્સ્યુલિનનું ઉત્પાદન ઘટી જાય અથવા શરીર ઇન્સ્યુલિનનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરવામાં અસમર્થ બને, ત્યારે લોહીમાં ગ્લુકોઝ જમા થવા લાગે છે. બિનઆરોગ્યપ્રદ આહાર, કસરતનો અભાવ, વજન વધવું અને તણાવ આ સ્થિતિ માટે મુખ્ય જવાબદાર પરિબળો છે.

રાત્રે દેખાતા હાઈ બ્લડ શુગરના ૩ મુખ્ય સંકેતો

• ૧. રાત્રે અચાનક વધુ પડતો પરસેવો થવો:

  જો રૂમનું તાપમાન અનુકૂળ કે ઠંડું હોય તેમ છતાં તમને રાત્રે ઊંઘ દરમિયાન અચાનક ખૂબ જ પરસેવો વળી જતો હોય, તો આ બ્લડ શુગરના સ્તરમાં થતા ઉતાર-ચઢાવનો સંકેત હોઈ શકે છે.

• ૨. વારંવાર પેશાબ કરવા માટે જાગવું:

  જ્યારે લોહીમાં ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોય છે, ત્યારે કિડની (મૂત્રપિંડ) વધારાની શુગરને પેશાબ વાટે બહાર કાઢવા માટે વધુ સક્રિય બની જાય છે. આ કારણે રાત્રે વારંવાર પેશાબ જવાની જરૂરિયાત ઊભી થાય છે અને ઊંઘમાં ખલેલ પહોંચે છે.

• ૩. હાથ-પગમાં ઝણઝણાટ અને સુન્નતા:

  જો તમને સૂતી વખતે હાથ અથવા પગમાં કીડીઓ ચડતી હોય તેવી ઝણઝણાટ, ચક્કર કે સુન્નતા અનુભવાય, તો તે નસો (ચેતા) ને નુકસાન પહોંચવાનો સંકેત છે. લાંબા સમય સુધી બ્લડ શુગર વધારે રહેવાને કારણે ડાયાબિટીક ન્યુરોપથી થઈ શકે છે.

તબીબી સલાહ અને યોગ્ય ટેસ્ટિંગ જરૂરી

અત્રે એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે હાથ-પગમાં ઝણઝણાટ થવાનું કારણ માત્ર ડાયાબિટીસ જ હોય તે જરૂરી નથી; શરીરમાં વિટામિન B-12 ની ઉણપ અથવા અન્ય ચેતા સંબંધિત ક્ષતિઓને કારણે પણ આવું થઈ શકે છે. તેથી કોઈ પણ એક લક્ષણ જોઈને ગભરાયા વગર તબીબી તપાસ કરાવવી હિતાવહ છે.

જો આ લક્ષણો વારંવાર અને નિયમિત રીતે દેખાતા હોય, તો તાત્કાલિક બ્લડ શુગર પ્રોફાઈલ ટેસ્ટ કરાવવો જોઈએ. સમયસર નિદાન થવાથી આહારમાં સુધારો, કસરત અને યોગ્ય સારવાર દ્વારા ભવિષ્યમાં થનારી મોટી ગંભીરતા અને શારીરિક ગૂંચવણોથી બચી શકાય છે.