છાતીમાં દુખાવો ગેસને કારણે છે કે હાર્ટ એટેકનો સંકેત? જાણો તેને ઓળખવાની સાચી રીત
આજના ભાગદોડભર્યા જીવનમાં અને બદલાતી જીવનશૈલી વચ્ચે છાતીમાં અચાનક દુખાવો થવો એ એક ખૂબ જ સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. જ્યારે પણ કોઈ વ્યક્તિને છાતીના ભાગમાં અસ્વસ્થતા અથવા દુખાવો અનુભવાય છે, ત્યારે સૌપ્રથમ મનમાં હાર્ટ એટેકનો ભય પેદા થાય છે. પરંતુ શું છાતીમાં થતો દરેક દુખાવો હૃદય સાથે જ સંબંધિત હોય છે? તબીબી નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, છાતીનો દુખાવો ગેસ, એસિડિટી અથવા પાચનતંત્રની તકલીફોને કારણે પણ હોઈ શકે છે. જોકે, યોગ્ય લક્ષણોની જાણકારી વગર આ બંને વચ્ચેનો તફાવત ઓળખવો મુશ્કેલ છે, પરંતુ થોડી સાવચેતી અને જાગરૂકતાથી તેને સરળતાથી સમજી શકાય છે.
આ અંગે શારદાકેર હેલ્થ સિટીના કાર્ડિયોથોરાસિક અને વેસ્ક્યુલર સર્જરી વિભાગના વડા ડૉ. અખિલ કુમાર રસ્તોગી જણાવે છે કે ગેસ અથવા એસિડિટીના કારણે થતો દુખાવો સામાન્ય રીતે ખૂબ જ તીવ્ર અને બળતરાયુક્ત હોય છે. આ પ્રકારનો દુખાવો મોટે ભાગે ખોરાક લીધા પછી થાય છે. જ્યારે દર્દી ઓડકાર ખાશે, પેટમાંથી વાછૂટ થશે અથવા થોડું ચાલશે, ત્યારે તેને આ દુખાવામાં તરત જ રાહત અનુભવાશે.
હૃદય સંબંધિત દુખાવાના મુખ્ય લક્ષણો
બીજી તરફ, હૃદયની સમસ્યા અથવા હાર્ટ એટેક સાથે જોડાયેલો દુખાવો સંપૂર્ણપણે અલગ પ્રકારનો હોય છે. તેમાં છાતીમાં બળતરા થવાને બદલે ભારેપણું, દબાણ અથવા છાતી ભીંસાતી હોય તેવો અનુભવ થાય છે. ડૉ. અખિલ ઉમેરે છે કે હૃદયનો દુખાવો માત્ર છાતી પૂરતો મર્યાદિત નથી રહેતો, પરંતુ તે ધીમે ધીમે ડાબા હાથ, જડબા, ગરદન, ચહેરા અથવા પીઠ સુધી ફેલાય છે. આ દુખાવો ઓડકાર ખાવાથી કે આરામ કરવાથી તરત દૂર થતો નથી. તેની સાથે દર્દીને અચાનક ખૂબ પરસેવો થવો, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડવી, ચક્કર આવવા કે ઉબકા આવવા જેવી ગંભીર અસરો જોવા મળે છે.
જો છાતીનો દુખાવો કોઈ શારીરિક શ્રમ કરતી વખતે અથવા માનસિક તણાવ દરમિયાન ઉપડે અને આરામ કરવાથી ઓછો થઈ જાય, તો તે હૃદય રોગનો સ્પષ્ટ સંકેત હોઈ શકે છે. આવો દુખાવો થોડી મિનિટોથી વધુ સમય સુધી રહી શકે છે અથવા વારંવાર આવીને જઈ શકે છે.
શું ગેસ કે એસિડિટી હાર્ટ એટેક જેવી અનુભવાઈ શકે?
ઘણી વખત એસિડિટી અને ગેસના લક્ષણો હાર્ટ એટેક જેવા જ પ્રતીત થાય છે, જેના કારણે લોકો ભારે મૂંઝવણમાં મુકાઈ જાય છે. પેટમાં બનતો ગેસ ક્યારેક છાતીના ઉપરના ભાગમાં અસ્વસ્થતા અને બળતરા પેદા કરે છે. પરંતુ તબીબો સ્પષ્ટ સલાહ આપે છે કે છાતીના કોઈ પણ દુખાવાને માત્ર ‘ગેસ છે’ તેમ માનીને અવગણવાની ભૂલ ક્યારેય ન કરવી જોઈએ. ખાસ કરીને મોટી ઉંમરના વ્યક્તિઓ અથવા જેમને ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર કે કોલેસ્ટ્રોલ જેવી તકલીફો હોય, તેમણે સેલ્ફ-મેડિકેશન કે દેશી ઉપચાર કરવાને બદલે ત્વરિત તબીબી તપાસ કરાવવી જોઈએ.
ક્યારે તાત્કાલિક ડોક્ટરની સલાહ લેવી?
જો છાતીનો દુખાવો અચાનક અને અત્યંત તીવ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરે, દુખાવો થોડી મિનિટોથી વધુ સમય સુધી સતત ચાલુ રહે, શ્વાસ ટૂંકો પડવા લાગે અને અતિશય ઠંડો પરસેવો વળવા લાગે, તો ક્ષણભરનો પણ વિલંબ કર્યા વગર ઈમરજન્સી મેડિકલ હેલ્પ લેવી જોઈએ. સમયસર લેવાયેલી તબીબી સારવાર વ્યક્તિનો જીવ બચાવવામાં નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે.
