બજારનું ઢોકળા ભૂલી જશો! ઘરે જ બનાવો એકદમ સ્પોન્જી, જાળીદાર અને પારંપરિક ગુજરાતી સફેદ ઢોકળા

શું તમારા ઢોકળા કડક બને છે? આ સરળ ટિપ્સ અપનાવો અને બનાવો રૂ જેવા મુલાયમ ઢોકળા

જો તમને નાસ્તો હળવો, પેટને શાંત કરનારો અને સ્વાદિષ્ટ હોય તેવી ઇચ્છા હોય, તો ગુજરાતી સફેદ ઢોકળા કરતાં ભાગ્યે જ કોઈ સારો વિકલ્પ હોઈ શકે. દુકાનમાંથી ખરીદેલા ઢોકળાનો સ્વાદ સારો હોઈ શકે છે, પરંતુ ઘરે બનાવેલા તાજા, ગરમ અને સ્પોન્જી સફેદ ઢોકળાનો આનંદ માણવાના અનુભવની તુલના કંઈ જ નથી. તેની વિશિષ્ટ વિશેષતાઓ તેની કપાસ-નરમ રચના, સુંદર હવાદાર રચના (છિદ્રાળુતા) અને હળવા ખાટાપણું અને ખારાશનું આહલાદક સંતુલન છે – જે ગુણો બાળકોથી લઈને પુખ્ત વયના લોકો સુધી દરેકને ગમે છે.

ઘણા લોકો માને છે કે ઘરે પરફેક્ટ સફેદ ઢોકળા બનાવવા એ રોકેટ સાયન્સ છે અથવા માસ્ટર શેફની કુશળતાની જરૂર છે. જો કે, સત્ય એ છે કે જો તમે યોગ્ય પ્રમાણ જાણો છો અને થોડા સરળ પગલાં અનુસરો છો, તો તમે રોજિંદા રસોડાના ઘટકોનો ઉપયોગ કરીને વ્યાવસાયિક-ગુણવત્તાવાળા ઢોકળા સરળતાથી તૈયાર કરી શકો છો. તો ચાલો, અધિકૃત ગુજરાતી સફેદ ઢોકળા બનાવવાની સંપૂર્ણ અને સરળ પ્રક્રિયા શીખીએ – એક એવી પદ્ધતિ જે ખાતરી કરે છે કે તમારા ઢોકળા દરેક વખતે સંપૂર્ણ સ્પોન્જી બને.

સ્ટેપ ૧: ચોખા અને અડદની દાળનું યોગ્ય પ્રમાણ અને પલાળવાની રીત

કોઈપણ ઉત્તમ વાનગીની શરૂઆત તેની સાચી તૈયારીથી થાય છે. સફેદ ઢોકળાનો બેઝ ચોખા અને અડદની દાળથી બને છે.

• સૌથી પહેલા એક કપ સામાન્ય ચોખા (તમે ઘરમાં રોજિંદા વપરાશમાં લેતા હોવ તે ચોખા લઈ શકો છો) અને એક ક્વાર્ટર કપ ધોયેલી અડદની દાળ લો.

• આ બંનેને સાથે અથવા અલગ-અલગ સાફ પાણીથી બે-ત્રણ વાર સારી રીતે ધોઈ લો જેથી તેની બધી જ અશુદ્ધિઓ નીકળી જાય.

• હવે તેમાં પૂરતું પાણી ઉમેરીને તેને ઓછામાં ઓછા 4 થી 5 કલાક માટે પલાળીને રાખી દો. પલાળવાથી ચોખા અને દાળ સારી રીતે નરમ થઈ જાય છે, જેનાથી તેને પીસતી વખતે એકદમ લીસ્તી પેસ્ટ બનાવવામાં મદદ મળે છે. આ જ પહેલું પગલું છે જે તમારા ઢોકળાની મુલાયમ બનાવટનો મજબૂત પાયો નાખે છે.

સ્ટેપ ૨: દરદરી અને યોગ્ય બેટર તૈયાર કરવું

પલાળ્યા પછી ચોખા અને અડદની દાળનું પાણી સંપૂર્ણપણે નિતારી લો.

• હવે તેને મિક્સર જારમાં ઉમેરો. ધ્યાન રાખો કે પીસતી વખતે બહુ વધારે પાણી ન ઉમેરવું, બેટરની કન્સીસ્ટન્સી ઈડલીના બેટર જેવી અથવા હળવી ઘટ્ટ હોવી જોઈએ.

• તેને પીસતી વખતે એ વાતનું ખાસ ધ્યાન રાખો કે પેસ્ટ એકદમ ઝીણી (મેદા જેવી લીસ્તી) ન હોવી જોઈએ, પરંતુ હળવી દરદરી હોવી જોઈએ. આ દરદરો ભાગ પકવ્યા પછી ઢોકળામાં શાનદાર જાળી બનાવવામાં મદદ કરે છે.

• પીસેલા મિશ્રણને એક મોટા વાસણમાં કાઢી લો અને તેમાં સ્વાદ મુજબ મીઠું અને થોડી આદુ-મરચાની પેસ્ટ ઉમેરીને મિક્સ કરી લો.

સ્ટેપ ૩: બેટરનું યોગ્ય આથો લાવવો (Fermentation)

સફેદ ઢોકળાનો મુખ્ય આધાર તેનું આથો લાવવાની પ્રક્રિયા છે. જો બેટરમાં યોગ્ય આથો નહીં આવે, તો ઢોકળા સ્પોન્જી બનવાને બદલે કડક બનશે.

• બેટરને સારી રીતે હલાવ્યા પછી તેને કોઈ ઢાંકણથી ઢાંકીને કોઈ ગરમ જગ્યા પર 8 થી 10 કલાક અથવા આખી રાત માટે મૂકી દો.

• શિયાળાની ঋતુમાં આથો આવવામાં થોડો વધુ સમય લાગી શકે છે, તેથી તમે ઈચ્છો તો તેને માઈક્રોવેવ (બંધ કરેલા) અથવા ઓવનમાં રાખી શકો છો.

• જ્યારે સવારે તમે જોશો તો તમને જણાશે કે બેટર ફૂલીને તેના કદથી લગભગ બમણું થઈ ગયું છે અને તેમાં આથો આવ્યાની હળવી ખાટી-મીઠી સુગંધ આવી રહી છે. તેનો અર્થ એ છે કે તમારું બેટર સ્ટિમ કરવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે.

સ્ટેપ ૪: સ્ટિમિંગ માટે પ્લેટ અને સ્ટિમરની તૈયારી

બેટરમાં આથો આવ્યા પછી હવે તેને પકવવાની તૈયારી કરવાનો વારો છે.

• એક કઢાઈ કે ઢોકળા સ્ટિમરમાં બે થી ત્રણ ગ્લાસ પાણી ઉમેરીને તેને મધ્યમ આંચ પર ઉકળવા માટે મૂકી દો. કઢાઈની અંદર એક સ્ટેન્ડ અથવા નાની વાટકી મૂકી દો જેના પર ઢોકળાની થાળી મૂકી શકાય.

• જે થાળી કે કેક ટીનમાં તમારે ઢોકળા પકવવા છે, તેના પર થોડું તેલ અથવા ઘી લગાવીને તેને સારી રીતે ગ્રીસ (ചිකनी) કરી લો, જેથી ઢોકળા પકાયા પછી સરળતાથી બહાર નીકળી જાય અને ચોંટે નહીં.

સ્ટેપ ૫: ઈનો અથવા સોડા ઉમેરવો અને પરફેક્ટ સ્ટિમિંગ

આ સ્ટેપ ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક કરવાનું છે કારણ કે આનાથી જ ઢોકળામાં સ્પોન્જ આવશે.

• તૈયાર થયેલા આથો લાવેલા બેટરમાં હવે એક નાની ચમચી ઈનો (Fruit Salt) અથવા ચપટીભર બેકિંગ સોડા ઉમેરો. તેના ઉપરથી પાણીના થોડા ટીપાં ઉમેરો જેથી ઈનો સક્રિય (Activate) થઈ જાય.

• તેને હળવા હાથે માત્ર એક જ દિશામાં ઝડપથી મિક્સ કરો જેથી બેટરમાં બબલ્સ બની જાય અને તે એકદમ હળવું થઈ જાય. હવે આ બેટરને વાર કર્યા વગર તરત જ ગ્રીસ કરેલી થાળીમાં રેડી દો અને થાળીને એક-બે વાર હળવેથી થપથપાવી દો જેથી હવાના પરપોટા નીકળી જાય.

• હવે આ થાળીને ઉકળતા પાણીવાળા સ્ટિમરમાં સાવધાનીપૂર્વક મૂકી દો. કઢાઈને ઉપરથી ઢાંકણથી સારી રીતે બંધ કરી દો જેથી વરાળ બહાર ન નીકળે.

• તેને મધ્યમથી ઝડપી આંચ પર લગભગ 12 થી 15 મિનિટ સુધી પકવવા દો. વચ્ચેથી ઢાંકણ બિલકુલ હટાવવું નહીં.

સ્ટેપ ૬: ઠંડુ કરવું, કાપવું અને સ્વાદિષ્ટ વઘાર

સમય પૂરો થયા પછી ગેસ બંધ કરી દો અને એક ટૂથપીક અથવા ચાકુ ઢોકળાની વચ્ચે નાખીને ચેક કરો. જો ચાકુ એકદમ સાફ બહાર આવે, તો તેનો અર્થ એ છે કે તમારા સફેદ ઢોકળા અંદર સુધી બફાઈ ગયા છે.

• ઢોકળાની થાળીને બહાર કાઢીને 5 થી 10 મિનિટ માટે ઠંડી થવા દો. જ્યારે તે થોડા ઠંડા થઈ જાય, ત્યારે તેને તમારા મનપસંદ ચોરસ અથવા ડાયમંડ આકારમાં કાપી લો.

• હવે તેના ઉપર એક શાનદાર વઘાર કરો. એક નાની તવાઈમાં થોડું તેલ ગરમ કરો, તેમાં રાઈ, જીરું, કઢી પત્તા, સમારેલા લીલા મરચાં અને થોડી હિંગ ઉમેરો. વઘાર તતડ્યા પછી તેને ઢોકળાના ટુકડાઓ પર ચારેય બાજુ ફેલાવી દો.

બસ, તમારા એકદમ સ્પોન્જી, નરમ અને પારંપરિક ગુજરાતી સફેદ ઢોકળા તૈયાર છે! તેને તમારી મનપસંદ તીખી લીલી ચટણી અથવા મીઠી આમલીની ચટણી સાથે ગરમાગરમ પીરસો અને પરિવાર સાથે તેની મજા માણો. જ્યારે તમે ઘરે આ સરળ રેસિપીથી ઢોકળા બનાવશો, ત્યારે બજારના ઢોકળા ખાવાનું ભૂલી જશો!