માત્ર 15 મિનિટમાં બનાવો બંગાળી સંદેશ, મોઢામાં મુકતા જ ઓગળી જાય તેવી સોફ્ટ મીઠાઈની રેસીપી

કોઈપણ તહેવારની શાન વધારશે આ બંગાળી મીઠાઈ, જાણો સોફ્ટ સંદેશ બનાવવાની રીત

ભારતીય મીઠાઈઓની વાત હોય અને બંગાળના ‘સંદેશ’ (Sandesh) નો ઉલ્લેખ ન થાય તે શક્ય જ નથી. સંદેશ માત્ર બંગાળની ઓળખ નથી, પરંતુ તે દેશભરમાં તેની હળવી મીઠાશ, મખમલી બનાવટ અને શુદ્ધ સ્વાદ માટે પસંદ કરવામાં આવે છે. અવારનવાર લોકોને લાગે છે કે માર્કેટ જેવી મુલાયમ મીઠાઈ ઘરે બનાવવી મુશ્કેલ છે, પરંતુ સત્ય તો એ છે કે તેને બનાવવી ખૂબ જ સરળ છે.

આ મીઠાઈની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે માત્ર તાજા પનીર (છેના) માંથી બને છે અને તેમાં ઘી કે ભારે મસાલાનો ઉપયોગ ઘણો ઓછો થાય છે, જેના કારણે તે સ્વાસ્થ્ય માટે પણ અન્ય મીઠાઈઓની સરખામણીમાં હળવી માનવામાં આવે છે. તહેવાર હોય, પૂજા-પાઠ હોય કે મહેમાનોનું સ્વાગત, બંગાળી સંદેશ દરેક પ્રસંગે ચાર ચાંદ લગાવી દે છે.

સંદેશ બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)

હલવાઈ જેવો સંદેશ બનાવવા માટે તમારે ખૂબ જ ઓછી સામગ્રીની જરૂર પડશે. બસ એટલું ધ્યાન રાખવું કે દૂધ તાજું અને ફૂલ ક્રીમ હોય:

• ફૂલ ક્રીમ દૂધ: 1 લિટર (છેના બનાવવા માટે)

• લીંબુનો રસ અથવા વિનેગર: 2 મોટી ચમચી (દૂધ ફાડવા માટે)

• દળેલી ખાંડ: 4 થી 5 મોટી ચમચી (સ્વાદ મુજબ વધ-ઘટ કરી શકાય)

• ઈલાયચી પાવડર: ½ નાની ચમચી (સુગંધ માટે)

• કેસરના તાંતણા અથવા ઝીણા સમારેલા પિસ્તા: સજાવટ માટે

• થોડું ગરમ દૂધ: 1 ચમચી (જો મિશ્રણ કોરું લાગે તો)

બંગાળી સંદેશ બનાવવાની રીત (Step-by-Step Recipe)

સંદેશ બનાવવાની પ્રક્રિયાને મુખ્યત્વે ચાર તબક્કામાં વહેંચી શકાય છે:

સ્ટેપ 1: તાજો પનીર તૈયાર કરો

સૌ પ્રથમ એક જાડા તળિયાવાળા વાસણમાં દૂધ ઉકાળો. જ્યારે દૂધમાં ઉભરો આવે ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો અને તેને 2 મિનિટ માટે ઠંડુ થવા દો (ઉકળતા દૂધમાં લીંબુ નાખવાથી છેના કઠણ થઈ જાય છે). હવે ધીમે ધીમે લીંબુનો રસ અથવા વિનેગર નાખો અને હલાવતા રહો. જ્યારે દૂધ સંપૂર્ણપણે ફાટી જાય અને લીલું પાણી અલગ થઈ જાય, ત્યારે તેને મલમલના કપડાથી ગાળી લો. હવે આ છેનાને ઠંડા પાણીથી 2-3 વાર ધોઈ લો જેથી લીંબુની ખટાશ નીકળી જાય. તેને કપડામાં બાંધીને 20-30 મિનિટ માટે લટકાવી દો જેથી બધું પાણી નીકળી જાય.

સ્ટેપ 2: પનીરને મસળવું (Kneading)

આ સૌથી મહત્વનું સ્ટેપ છે. છેનાને એક મોટી પ્લેટમાં કાઢો. હવે તમારી હથેળીના નીચેના ભાગનો ઉપયોગ કરીને પનીરને 8 થી 10 મિનિટ સુધી સારી રીતે મસળો. તેને ત્યાં સુધી મસળવાનું છે જ્યાં સુધી તે સંપૂર્ણપણે લપસણું અને માખણ જેવું મુલાયમ ન થઈ જાય. તેમાં દાણા રહેવા જોઈએ નહીં.

સ્ટેપ 3: રાંધવાની પ્રક્રિયા (Cooking)

હવે એક નોન-સ્ટિક પેન અથવા કઢાઈને બિલકુલ ધીમી આંચ પર રાખો. તેમાં મસળેલું પનીર અને દળેલી ખાંડ નાખો. તેને સતત હલાવતા રહીને 5 થી 7 મિનિટ સુધી પકાવો. ધ્યાન રાખવું કે આંચ તેજ ન હોય, નહીંતર પનીર દાણાદાર અને કઠણ થઈ જશે. જ્યારે આ મિશ્રણ લોટ (Dough) ની જેમ ભેગું થવા લાગે અને પેન છોડવા લાગે, ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો અને તેમાં ઈલાયચી પાવડર ઉમેરો.

સ્ટેપ 4: આકાર આપવો અને સજાવટ

મિશ્રણને એક પ્લેટમાં કાઢો અને સહેજ ઠંડુ થવા દો (તેને સંપૂર્ણપણે ઠંડુ ન થવા દો). હવે હાથ પર થોડું ઘી લગાવીને નાના-નાના ગોળા બનાવો. તમે ઈચ્છો તો બજારમાં મળતા ‘સંદેશના બીબાં’ (Molds) નો ઉપયોગ કરીને તેને સુંદર ડિઝાઈન પણ આપી શકો છો. અંતે ઉપરથી કેસરના તાંતણા અથવા પિસ્તા લગાવીને સજાવો.

પ્રો-ટિપ્સ: માર્કેટ જેવો સ્વાદ મેળવવા માટે

1. ઓવરકુક ન કરો: પનીરને ખાંડ સાથે ખૂબ લાંબા સમય સુધી ન પકાવો, નહીંતર સંદેશ ચીકણો (Chewy) થઈ જશે.

2. ખાંડનો વિકલ્પ: તમે સફેદ ખાંડને બદલે ગોળ (Nolen Gur) નો પણ ઉપયોગ કરી શકો છો, જેનાથી સંદેશનો સ્વાદ વધુ વધી જાય છે.

3. તાજગી: સંદેશ હંમેશા તાજો જ ખાવો, ફ્રીજમાં રાખ્યા પછી તે થોડો કઠણ થઈ શકે છે.

નિષ્કર્ષ

બંગાળી સંદેશ માત્ર સ્વાદમાં લાજવાબ નથી પરંતુ તે શુદ્ધ દૂધમાંથી બનેલો હોવાથી બાળકો અને વડીલો સૌ માટે સુરક્ષિત મીઠાઈ છે. આ નવા વર્ષે, તમારા હાથે બનેલી આ પરંપરાગત મીઠાઈ સાથે ખુશીઓ મનાવો.