ઓક્ટોબરમાં વહેલી શેરડી પિલાણની શરૂઆત: ઉત્પાદન ૧ મિલિયન ટનથી ઓછું રહ્યું અને ખાંડના રિકવરી રેટમાં ઘટાડો
દેશના બજારમાં ખાંડના ભાવ અને પુરવઠાને લઈને ચિંતાઓ યથાવત છે. નવી ખાંડની સિઝનની શરૂઆત સાથે જ મિલોએ વહેલું શેરડીનું પિલાણ (કેન ક્રશિંગ) શરૂ કરી દીધું છે, પરંતુ ઓક્ટોબર મહિનાના અંત સુધીમાં આ પિલાણના આંકડા અપેક્ષા કરતા થોડા નબળા રહ્યા છે. મળતી માહિતી મુજબ, ઓક્ટોબરના અંત સુધીમાં દેશભરમાં અંદાજે ૧૫૨ ખાંડ મિલોએ પિલાણ કાર્ય શરૂ કરી દીધું હતું, પરંતુ કુલ ખાંડનું ઉત્પાદન ૧ મિલિયન ટન (૧૦ લાખ ટન) થી પણ ઓછું એટલે કે આશરે ૦.૮૫ મિલિયન ટન (૮.૪૫ લાખ ટન) જ નોંધાયું છે.
રિકવરી રેટમાં કેમ આવ્યો ઘટાડો?
આ શરૂઆતી તબક્કામાં સૌથી મોટો ચિંતાનો વિષય ખાંડનો ‘રિકવરી રેટ’ બન્યો છે. ઓક્ટોબરના અંત સુધીમાં દેશભરમાં સરેરાશ ખાંડ પુનઃપ્રાપ્તિ દર (રિકવરી રેટ) ઘટીને ૮.૦૧ ટકા પર પહોંચી ગયો છે, જે ગત વર્ષે આ જ સમયગાળા દરમિયાન ૮.૪૪ ટકા હતો. રિકવરી રેટ ઘટવાનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે શેરડીમાંથી ખાંડ નીકળવાનું પ્રમાણ ઓછું થઈ રહ્યું છે.
રાજ્યવાર નજર કરીએ તો, મહારાષ્ટ્રમાં સૌથી વધુ ૧૨૩ મિલોએ વહેલી પિલાણની શરૂઆત કરી હતી, જ્યાં રિકવરી રેટ ઘટીને આશરે ૭.૯૦ ટકા જેટલો નીચો રહ્યો છે. બીજી તરફ, ઉત્તર પ્રદેશ જેવા મોટા રાજ્યોમાં ઓક્ટોબર મહિના દરમિયાન પડેલા કમોસમી વરસાદ અને હવામાન ખરાબ હોવાને કારણે પિલાણની પ્રક્રિયાને ભારે અસર થઈ છે અને ઘણી મિલોમાં કામ સમયસર શરૂ થઈ શક્યું નહોતું.
બજાર અને ગ્રાહકો પર શું અસર પડશે?
છેલ્લા કેટલાક સમયથી દેશમાં ખાંડના ભાવ ઊંચા સ્તરે જળવાઈ રહ્યા છે. તહેવારોની મોસમમાં બજારમાં ખાંડની સતત માંગ રહેતી હોય છે અને પૂરવઠો ચુસ્ત બનવાથી કિંમતો પર દબાણ વધ્યું છે. આ જ કારણોસર સરકારે અગાઉ બજારમાં ભાવ નિયંત્રણમાં રાખવા માટે વેપારીઓ પર સ્ટોક લિમિટ જેવા સખત પગલાં પણ લીધા છે.
નિષ્ણાતોના મતે, જો શરૂઆતી તબક્કામાં જ રિકવરી રેટ આ રીતે નીચો રહેશે અને ઉત્પાદન અપેક્ષા કરતા ઓછું મળશે, તો આગામી દિવસોમાં ખાંડની ઉપલબ્ધતા અને તેના ભાવ પર તેની સીધી અસર જોવા મળી શકે છે. જોકે, જેમ જેમ નવેમ્બર મહિનો આગળ વધશે અને વધુ મિલો સંપૂર્ણ ક્ષમતા સાથે કાર્ય શરૂ કરશે, તેમ સ્થિતિ સ્પષ્ટ થશે કે કુલ વાર્ષિક ઉત્પાદન કેટલું રહે છે.
આગામી સપ્તાહોમાં ખાંડની નવી આવક બજારમાં કેટલી ઝડપથી વધે છે અને તેનાથી છૂટક કિંમતોમાં રાહત મળે છે કે નહીં, તે જોવું ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
