જાણો રાજસ્થાન અને યુપીની પરંપરાગત વાનગી ‘પીતોડ’ બનાવવાની સૌથી સરળ રીત
સવારના વ્યસ્ત સમયમાં જ્યારે ઓફિસ, સ્કૂલ કે કોલેજ જવાની ઉતાવળ હોય, ત્યારે ગૃહિણીઓ માટે સૌથી મોટો સવાલ એ હોય છે કે નાસ્તામાં એવું શું બનાવવું જે ઝડપી બને, હેલ્ધી હોય અને સ્વાદમાં પણ અદભુત હોય. જો તમે રોજિંદા પૌંઆ, ઉપમા કે થેપલા ખાઈને કંટાળ્યા હોવ, તો આજે અમે તમારા માટે લાવ્યા છીએ રાજસ્થાનનો એક પરંપરાગત અને અત્યંત લોકપ્રિય નાસ્તો – ‘બેસનનો થોપા’.
રાજસ્થાન અને ઉત્તર પ્રદેશના ઘણા ભાગોમાં પરંપરાગત રીતે ખવાતો ‘બેસનનો થોપા’ અસલમાં સ્વાદ અને સગવડનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. તેને અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં ‘પીતોડ’ અથવા ‘ચણાના લોટની કટલી’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ નાસ્તાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે ખૂબ જ ઓછા તેલમાં અને ઘરમાં સરળતાથી મળી રહેતી બેઝિક સામગ્રીથી તૈયાર થઈ જાય છે.
થોપા બનાવવા માટેની જરૂરી સામગ્રી
આ પરંપરાગત સ્વાદિષ્ટ વાનગી બનાવવા માટે તમારે ૧ કપ ચણાનો લોટ (બેસન), ૨ બારીક સમારેલા લીલા મરચાં, એક ચપટી હળદર પાવડર, પા ચમચી લાલ મરચું પાવડર, એક ચપટી હિંગ, ૧ ચમચી જીરું, ૧ ચમચી તેલ, સ્વાદ અનુસાર મીઠું અને સજાવટ માટે બારીક સમારેલી લીલી કોથમીરની જરૂર પડશે.
સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ થોપા બનાવવાની સરળ રીત
સૌપ્રથમ એક મોટા બાઉલમાં ચણાનો લોટ લો. તેમાં હિંગ, હળદર, લાલ મરચું પાવડર અને સ્વાદ અનુસાર મીઠું ઉમેરીને બરાબર મિક્સ કરી લો. હવે તેમાં ધીમે-ધીમે પાણી ઉમેરીને એક એકદમ પાતળું અને લીસું ખીરું (બેટર) તૈયાર કરો. ધ્યાન રાખવું કે ખીરામાં એક પણ ગાંઠ (ગઠ્ઠા) ન રહેવી જોઈએ.
ત્યારબાદ, ગેસ પર એક કડાઈ ગરમ કરવા મૂકો અને તેમાં માત્ર એક ચમચી તેલ ઉમેરો. તેલ ગરમ થાય એટલે તેમાં જીરું અને સમારેલા લીલા મરચાં ઉમેરીને સાંતળો. જીરું તતડે એટલે ગેસની આંચ એકદમ ધીમી કરી દો અને ચણાના લોટનું પાતળું ખીરું કડાઈમાં રેડો.
ખીરું રેડ્યા પછી તેને ચમચા વડે સતત હલાવતા રહો જેથી લોટ કડાઈના તળિયે ચોંટી ન જાય. ધીમા તાપે રાંધવાથી ખીરું ધીમે-ધીમે ઘટ્ટ થવા લાગશે અને કડાઈ છોડવા માંડશે. આ સમયે ઉપરથી બારીક સમારેલી કોથમીર ઉમેરીને મિક્સ કરી લો.
હવે ગેસ બંધ કરો. એક થાળી અથવા પ્લેટને તેલથી ગ્રીસ (ચીકણી) કરી લો અને તૈયાર થયેલું ગરમ મિશ્રણ તેના પર સરખી રીતે ફેલાવી દો. આ મિશ્રણ થોડું ઠંડુ થાય એટલે ચપ્પુની મદદથી તેને બરફીની જેમ ચોરસ કે ડાયમંડ આકારના ટુકડાઓમાં કાપી લો.
પીરસવાની રીત અને મલ્ટીપર્પઝ ઉપયોગ
તમારો ગરમાગરમ, નરમ અને સ્વાદિષ્ટ રાજસ્થાની થોપા તૈયાર છે. તેને તમે સવારની ગરમ ચા, ફુદીનાની લીલી ચટણી કે ટોમેટો કેચઅપ સાથે નાસ્તા તરીકે સર્વ કરી શકો છો. આ નાસ્તો લંચ બોક્સ માટે પણ એક ઉત્તમ વિકલ્પ છે.
એક ખાસ ટિપ એ છે કે જો તમે આ થોપાને સૂકો ખાવા ન માંગતા હોવ, તો દહીં અથવા ટામેટાની સ્પાઈસી ગ્રેવી બનાવીને તેમાં આ કટલી ઉમેરી દેશો, તો રાજસ્થાનનું ફેમસ ‘પીતોડનું શાક’ તૈયાર થઈ જશે. એટલે કે એક જ મહેનતમાં નાસ્તો અને જમવાનું બંને કામ આસાન થઈ જશે. તો આ રવિવારે જ તમારા રસોડામાં ટ્રાય કરો આ દેશી ટ્વિસ્ટ.
