HPV Vaccination: હવે ૧૪ વર્ષની છોકરીઓને મફત મળશે HPV રસી, સર્વાઇકલ કેન્સર સામે જંગ.
HPV Vaccination: ભારતમાં સ્ત્રીઓમાં સર્વાઇકલ કેન્સરના વધતા પ્રમાણને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારે એક મોટો આરોગ્યલક્ષી નિર્ણય લીધો છે. દેશભરની સરકારી હોસ્પિટલો અને આરોગ્ય કેન્દ્રો પર ૧૪ વર્ષની છોકરીઓને હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ (HPV) સામેની રસી નિઃશુલ્ક આપવામાં આવશે. આ રસી સર્વાઇકલ કેન્સરને રોકવા માટે અકસીર માનવામાં આવે છે. ભારત જેવા દેશમાં જ્યાં દર વર્ષે હજારો મહિલાઓ આ કેન્સરના કારણે જીવ ગુમાવે
છે, ત્યાં સરકારની આ પહેલ ‘ગેમ ચેન્જર’ સાબિત થઈ શકે છે.
સર્વાઇકલ કેન્સર: ભારતમાં ચિંતાજનક આંકડા
વૈશ્વિક સ્તરે સર્વાઇકલ કેન્સરના ૨૫ ટકા કેસ માત્ર ભારતમાં જોવા મળે છે. આંકડાઓ મુજબ, ભારતમાં દર વર્ષે આશરે ૮૦,૦૦૦ નવા કેસ નોંધાય છે અને ૪૨,૦૦૦ થી વધુ મહિલાઓ મૃત્યુ પામે છે. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે દેશમાં દર થોડી મિનિટે એક મહિલા આ રોગનો શિકાર બને છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ કેન્સર અટકાવી શકાય તેવું છે, છતાં જાગૃતિ અને રસીના અભાવે આંકડો ઊંચો રહે છે.
HPV રસી કેવી રીતે કામ કરે છે?
હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ (HPV) એ એક સામાન્ય વાયરસ છે જે ત્વચાના સંપર્ક દ્વારા ફેલાય છે. જો આ ચેપ લાંબા સમય સુધી શરીરમાં રહે, તો તે ગર્ભાશયના મુખના કેન્સરમાં ફેરવાઈ શકે છે. સરકાર દ્વારા આપવામાં આવતી ‘ક્વાડ્રિવેલેન્ટ’ રસી મુખ્યત્વે HPV પ્રકાર ૧૬ અને ૧૮ સામે રક્ષણ આપે છે, જે ભારતમાં ૮૦ ટકા કેસ માટે જવાબદાર છે. આ ઉપરાંત, તે અન્ય પ્રકારના કેન્સર જેમ કે ગળા અને યોનિના કેન્સરનું જોખમ પણ ઘટાડે છે.
૯ થી ૧૪ વર્ષની વય શા માટે મહત્વની?
તબીબી સંશોધન મુજબ, જો વાયરસના સંપર્કમાં આવતા પહેલા એટલે કે નાની ઉંમરમાં જ આ રસી આપવામાં આવે, તો તેની અસરકારકતા ૯૭ ટકા સુધી રહે છે. તેથી જ ૯ થી ૧૪ વર્ષની કિશોરીઓને પ્રાથમિક લક્ષ્યાંક બનાવવામાં આવી છે. આ રસીકરણથી મળતી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઓછામાં ઓછા ૧૨ થી ૧૫ વર્ષ સુધી ટકી રહે છે.
સરકારનું આયોજન અને સુરક્ષા
સરકારે આ અભિયાનને સફળ બનાવવા માટે ૨૪ કલાક કાર્યરત આરોગ્ય સુવિધાઓ ઉભી કરી છે. રસીકરણ બાદ કોઈપણ આડઅસરની સ્થિતિમાં તાત્કાલિક સારવાર મળી રહે તે માટે કેન્દ્રોને મોટી હોસ્પિટલો સાથે જોડવામાં આવ્યા છે. દેશમાં દર વર્ષે આશરે ૧.૧૫ કરોડ છોકરીઓ ૧૪ વર્ષની ઉંમરે પહોંચે છે, જે તમામને આ રસીકરણનો લાભ આપવાનું સરકારનું લક્ષ્ય છે.
ભારત સરકારનું આ પગલું માત્ર એક રસીકરણ અભિયાન નથી, પરંતુ દેશની ભાવિ પેઢીની મહિલાઓને સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષા આપવાનો એક મક્કમ નિર્ધાર છે. જો સામાન્ય જનતામાં આ અંગે જાગૃતિ આવશે, તો આવનારા દાયકામાં ભારત સર્વાઇકલ કેન્સર મુક્ત દેશ બની શકશે.
