શું ડાયાબિટીસમાં ખાંડ કરતાં તેલ નુકસાનકારક?

ડાયાબિટીસમાં ખાંડ કરતાં પણ વધુ વિલન સાબિત થઈ રહ્યું છે રસોઈ તેલ; નવા રિસર્ચનો ચોંકાવનારો ખુલાસો

સામાન્ય રીતે આપણે એવું માની લઈએ છીએ કે ડાયાબિટીસ થયો એટલે ખાંડ, મીઠાઈ કે ગળપણ પર આજીવન પ્રતિબંધ મૂકી દેવો! પ્રત્યેક ડાયાબિટીસના દર્દીના ઘરમાં સુગર ફ્રી પ્રોડક્ટ્સનો વપરાશ વધી જાય છે. પરંતુ તાજેતરમાં સામે આવેલા એક આશ્ચર્યજનક તબીબી અભ્યાસે આ પરંપરાગત વિચારધારાને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખી છે. મેડિકલ એક્સપર્ટ્સ અને વૈજ્ઞાનિકોના મતે, ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે ડાયરેક્ટ ખાંડ ખાવા કરતાં આપણે જે રસોઈ તેલ (Cooking Oil) રોજિંદા ખોરાકમાં વાપરીએ છીએ, તે અનેક ગણું વધારે ખતરનાક અને નુકસાનકારક સાબિત થઈ રહ્યું છે. આપણી જાણ વગર, હેલ્ધી હોવાના દાવા સાથે વેચાતા વનસ્પતિ તેલ શરીરને અંદરથી ખોખલું કરી રહ્યા છે.

વનસ્પતિ તેલ અને શરીરમાં ક્રોનિક ઇન્ફ્લેમેશન (બળતરા) નો ખતરો

સ્વસ્થ રહેવાની અને હૃદયને તંદુરસ્ત રાખવાની આશામાં આપણે રસોઈમાં જે સૂર્યમુખી (Sunflower), સોયાબીન, તલ, મકાઈ કે સરસવના તેલનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, તે ખરેખર સંપૂર્ણપણે સલામત નથી. આ બીજમાંથી તેલ કાઢવાની પ્રક્રિયા અને રિફાઇનિંગ દરમિયાન તેમાં કેટલાક એવા ઘટકો ઉમેરાય છે અથવા કુદરતી બંધારણ એવું બદલાય છે, જે શરીરમાં જઈને ગંભીર આંતરિક બળતરા (ક્રોનિક ઇન્ફ્લેમેશન) પેદા કરે છે. સૌથી ભયાનક વાત એ છે કે આ બળતરા કોઈ સામાન્ય કે કામચલાઉ સમસ્યા નથી. તેની અસરો લાંબા સમય સુધી શરીરમાં અદ્રશ્ય રહીને કાયમી નુકસાન પહોંચાડે છે.

ડાયાબિટીસમાં ક્યારેક મીઠાઈ કે ખાંડ ખાવાથી બ્લડ સુગરના સ્તરમાં ક્ષણિક અથવા અચાનક વધારો થઈ શકે છે. તેનાથી શરીરમાં ‘રિએક્ટિવ ઓક્સિજન સ્પીસીઝ’ (Reactive Oxygen Species) નું નિર્માણ થાય છે, જેના કારણે બળતરા થાય છે. પરંતુ ડોકટરોના મતે, ખાંડ ખાવાથી થતું નુકસાન અમુક અંશે દવા કે કસરતથી કંટ્રોલ થઈ શકે છે, જ્યારે બજારમાં મળતા પ્રોસેસ્ડ તેલના હાનિકારક ઘટકો જે શરીરમાં લાંબા ગાળાની અને વિનાશક બળતરા પેદા કરે છે, તેની સામે લડવું શરીર માટે અશક્ય બની જાય છે.

રક્તવાહિનીઓ પર સીધો ઘાતક હુમલો

રસોઈમાં વપરાતા આ નુકસાનકારક તેલના તત્વો આપણી રક્તવાહિનીઓ (Blood Vessels) પર સીધો પ્રહાર કરે છે. તે રક્તવાહિનીઓની સૌથી સંવેદનશીલ આંતરિક દિવાલો, જેને તબીબી ભાષામાં એન્ડોથેલિયમ (Endothelium) કહેવામાં આવે છે, તેને સંપૂર્ણપણે ડેમેજ કરે છે. જ્યારે પણ રક્તવાહિનીઓનું સ્વાસ્થ્ય બગડવાનું શરૂ થાય, ત્યારે લોહીનું પરિભ્રમણ ખોરવાય છે. ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં આ સ્થિતિ વધુ ગંભીર બને છે કારણ કે તે આપણા હૃદય અને કિડનીને સીધી અસર કરે છે. પરિણામે, હૃદય રોગ (Heart Attack) અને કિડની ફેલ્યોર (Kidney Failure) જેવા જીવલેણ જોખમો શરીરમાં શાંતિથી એટલે કે સાયલન્ટ કિલરની જેમ વધવા લાગે છે.

જટિલ રોગોની સાંકળ પ્રતિક્રિયા (Chain Reaction)

રક્તવાહિનીઓને થયેલા આ નુકસાનના કારણે શરીરમાં એક પછી એક જટિલ રોગોની આખી ચેઈન શરૂ થઈ જાય છે. ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં તેલના અતિશય વપરાશથી નીચે મુજબની ગંભીર બીમારીઓ મૂળ પકડી લે છે:

• ડાયાબિટીક રેટિનોપેથી (Diabetic Retinopathy): આંખોની રક્તવાહિનીઓ નબળી પડવાથી દૃષ્ટિ નબળી થવી અથવા અંધાપો આવવો.

• નેફ્રોપથી (Nephropathy): કિડનીના ફિલ્ટરેશનની ક્ષમતા નાશ પામવી અને કિડની બ્લોક થવી.

• ન્યુરોપથી (Neuropathy): શરીરની ચેતાઓ (Nerves) ને નુકસાન થવું, જેના કારણે હાથ-પગમાં સતત બળતરા અથવા ખાલી ચડવી.

• પેરિફેરલ ધમની રોગ (Peripheral Artery Disease): હાથ અને પગની નસો બ્લોક થવી, જેનાથી ગંભીર દુખાવો થાય છે.

આ તમામ પરિસ્થિતિઓનું અંતિમ અને સૌથી ભયાનક પરિણામ અચાનક આવતો બ્રેઈન સ્ટ્રોક અથવા હાર્ટ એટેક હોઈ શકે છે.

બચવાનો ઉપાય: માત્ર સુગર પર નહીં, તેલ પર પણ લગામ લગાવો

જો તમે એવું વિચારતા હોવ કે તમે ચામાં ખાંડ નથી પીતા કે મીઠાઈ નથી ખાતા એટલે તમે સંપૂર્ણ સુરક્ષિત છો, તો આ તમારી મોટી ભૂલ છે. ફક્ત સુગર બંધ કરીને જો તમે તેલમાં તળેલું, ફાસ્ટ ફૂડ કે વધુ પડતું તેલવાળું શાક ખાવાનું ચાલુ રાખશો, તો ડાયાબિટીસ ક્યારેય કાબૂમાં નહીં આવે. તમારી જાતને અને પરિવારને સુરક્ષિત રાખવા માટે આજથી જ રસોઈમાં તેલનો ઉપયોગ ન્યૂનતમ કરો. રિફાઇન્ડ તેલને બદલે કોલ્ડ પ્રેસ્ડ (કચ્ચી ઘાણી) તેલનો મર્યાદિત માત્રામાં ઉપયોગ કરવો અને તળેલા ખોરાકથી દૂર રહેવું એ જ ડાયાબિટીસ સામે જીતવાનો સાચો રસ્તો છે.