દરરોજ 30 મિનિટ ચાલવાથી હૃદયને મળે છે મોટો ફાયદો! નવા સંશોધનમાં સામે આવ્યા ચોંકાવનારા તારણો
આજની વ્યસ્ત જીવનશૈલીમાં લોકો ઘણીવાર પોતાના સ્વાસ્થ્ય માટે સમય કાઢી શકતા નથી. કલાકો સુધી એક જગ્યાએ બેસીને કામ કરવું, શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ અને અનિયમિત દિનચર્યા ધીમે ધીમે શરીરને અસર કરી શકે છે. ખાસ કરીને હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે નિયમિત કસરત ખૂબ જ જરૂરી છે. હવે એક નવા સંશોધનથી જાણવા મળ્યું છે કે કસરત માત્ર હૃદયના સ્નાયુઓને જ નહીં, પરંતુ હૃદયના ધબકારા નિયંત્રિત કરતા ચેતાતંત્રને પણ અસર કરી શકે છે.
કસરતથી હૃદયમાં કેવા ફેરફારો થાય છે?
યુકેની બ્રિસ્ટલ યુનિવર્સિટીના સંશોધન અંગેના અહેવાલ મુજબ, આશરે 10 અઠવાડિયા સુધી નિયમિત મધ્યમ કક્ષાની એરોબિક કસરત કરવાથી હૃદય સાથે જોડાયેલા ચેતાકોષોમાં ફેરફાર જોવા મળ્યા હતા. ઝડપી ચાલવું એ એરોબિક કસરતનું એક સરળ ઉદાહરણ છે.
અહેવાલમાં જણાવ્યા પ્રમાણે, અભ્યાસમાં હૃદયની જમણી બાજુના ચેતાકોષોની સંખ્યામાં ચાર ગણો વધારો અને ડાબી બાજુના ચેતાકોષોના કદમાં બમણો વધારો નોંધાયો હતો. આ તારણો સૂચવે છે કે શારીરિક પ્રવૃત્તિની અસર હૃદયને નિયંત્રિત કરતી નર્વસ સિસ્ટમ પર પણ પડી શકે છે.
જોકે, આ સંશોધનનાં પરિણામોને સમજતી વખતે અભ્યાસ કયા પ્રકારના પ્રયોગમાં અને કયા જીવ પર કરવામાં આવ્યો હતો તે જાણવું જરૂરી છે. આ પરિણામોનો અર્થ એવો નથી કે દરેક વ્યક્તિમાં માત્ર 10 અઠવાડિયાં ચાલવાથી હૃદયના ચેતાકોષોમાં આટલો જ ફેરફાર થશે.
હૃદય માટે ચાલવું કેમ ફાયદાકારક છે?
ચાલવું સરળ, ઓછા ખર્ચાળ અને મોટાભાગના લોકો માટે અનુકૂળ શારીરિક વ્યાયામ છે. નિયમિત ચાલવાથી હૃદયની કાર્યક્ષમતા સુધારવામાં, બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રિત રાખવામાં અને શરીરની સહનશક્તિ વધારવામાં મદદ મળી શકે છે.
આ ઉપરાંત, યોગ્ય પ્રમાણમાં કસરત કરવાથી શરીરમાં લોહીનું પરિભ્રમણ સુધરે છે અને વજન નિયંત્રણમાં રાખવામાં પણ મદદ મળે છે. શારીરિક પ્રવૃત્તિ તણાવ ઘટાડવામાં અને ઊંઘની ગુણવત્તા સુધારવામાં પણ ઉપયોગી બની શકે છે.
દિવસમાં કેટલો સમય કસરત કરવી જોઈએ?
સામાન્ય રીતે પુખ્ત વયના લોકો માટે અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછી 150 મિનિટ મધ્યમ તીવ્રતાની શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે. એટલે કે દરરોજ લગભગ 30 મિનિટ ચાલવાની ટેવથી શરૂઆત કરી શકાય છે, અઠવાડિયામાં પાંચ દિવસ પણ આ લક્ષ્ય પૂર્ણ કરી શકાય છે.
જો લાંબા સમયથી કસરત કરવાની ટેવ ન હોય, તો શરૂઆતમાં 10થી 15 મિનિટ ધીમે ચાલવું અને પછી ધીમે ધીમે સમય વધારવો યોગ્ય છે. ચાલતી વખતે શ્વાસ એટલો ન ચઢવો જોઈએ કે સામાન્ય વાતચીત કરવી મુશ્કેલ બની જાય.
હૃદયને સ્વસ્થ રાખવા માટે બીજી કઈ બાબતો જરૂરી?
માત્ર ચાલવું પૂરતું નથી. સંતુલિત આહાર, પૂરતી ઊંઘ, ધૂમ્રપાનથી દૂર રહેવું અને બ્લડ પ્રેશર, કોલેસ્ટ્રોલ તથા બ્લડ શુગર પર નજર રાખવી પણ જરૂરી છે. લાંબા સમય સુધી સતત બેસી રહેવાને બદલે વચ્ચે ઊભા થઈને થોડું ચાલવું પણ સારી ટેવ છે.
જો ચાલતી વખતે છાતીમાં દુખાવો, અસામાન્ય શ્વાસની તકલીફ, ચક્કર અથવા બેભાન થવા જેવાં લક્ષણો દેખાય, તો કસરત બંધ કરીને તાત્કાલિક તબીબી મદદ લેવી જોઈએ.
