વધારે પડતી ઊંઘ પણ છે જોખમી! જો તમે 9 કલાકથી વધુ ઊંઘો છો, તો થઈ શકે છે આ ગંભીર બીમારીઓ

વધારે પડતી ઊંઘના ગેરફાયદા: શું તમે પણ જરૂર કરતા વધુ ઊંઘો છો? થઈ શકે છે આ ગંભીર સમસ્યાઓ, નિષ્ણાતોએ આપી ચેતવણી

સારી ઊંઘ આપણા સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ જરૂરી છે, પરંતુ સવાલ એ થાય છે કે કેટલી? સામાન્ય રીતે પુખ્ત વયના લોકો માટે 7 થી 9 કલાકની ઊંઘની સલાહ આપવામાં આવે છે, પરંતુ નવા સંશોધનો કંઈક અલગ જ કહી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો હવે માને છે કે મોટાભાગના પુખ્ત વયના લોકો માટે સતત 7 કલાકની ઊંઘ સૌથી શ્રેષ્ઠ છે—માત્ર સવારે તાજગી અનુભવવા માટે જ નહીં, પરંતુ લાંબા ગાળાના શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે પણ.

શા માટે 7 કલાકની ઊંઘ સૌથી યોગ્ય છે?

‘નેચર એજિંગ’ (Nature Aging) માં પ્રકાશિત એક મોટા અભ્યાસમાં 38 થી 73 વર્ષના આશરે 5 લાખ લોકોની ઊંઘનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું કે:

• યાદશક્તિ અને બુદ્ધિ: જે લોકો નિયમિતપણે 7 કલાક સૂતા હતા, તેમની યાદશક્તિ, નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા અને વિચારવાની શક્તિ અન્ય કરતા વધુ સારી હતી.
• માનસિક સ્વાસ્થ્ય: તેમનો મૂડ વધુ સ્થિર રહેતો હતો અને માનસિક સમસ્યાઓ ઓછી જોવા મળી હતી.
• જોખમ: સંશોધનમાં એ પણ સામે આવ્યું છે કે ખૂબ ઓછી અથવા ખૂબ વધારે ઊંઘ લેનારાઓમાં ચિંતા (Anxiety), ડિપ્રેશન અને માનસિક ક્ષમતામાં ઘટાડો થવાનું જોખમ વધારે હતું.

શું 9 કલાકથી વધુ ઊંઘવું નુકસાનકારક છે?

બીમારી અથવા ભારે થાક પછી ક્યારેક વધુ ઊંઘ લેવી નુકસાનકારક નથી. પરંતુ જો તમને દરરોજ 9 કલાક કે તેથી વધુ ઊંઘની જરૂર પડતી હોય, તો તે શરીરની કોઈ આંતરિક સમસ્યાનો સંકેત હોઈ શકે છે. લાંબા સમય સુધી જરૂર કરતા વધુ ઊંઘ લેનારાઓમાં શરીરમાં સોજો, વિચારવાની ગતિ ધીમી થવી અને ડિપ્રેશનનું જોખમ વધી શકે છે. અભ્યાસો મુજબ, આદતવશ 9 કલાકથી વધુ ઊંઘતા લોકોમાં અકાળે મૃત્યુનું જોખમ પણ થોડું વધારે જોવા મળ્યું છે.

ઓછી ઊંઘ લેનારાઓ પર શું અસર થાય છે?

જે લોકો દરરોજ માત્ર 5 થી 6 કલાક જ ઊંઘે છે, તેમના શરીર પર તેની અસરો ધીરે ધીરે દેખાય છે:

1. નબળી ઇમ્યુનિટી: રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડવી.
2. શારીરિક બીમારીઓ: હૃદય રોગ, સ્થૂળતા, ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ અને મેટાબોલિક બીમારીઓનું જોખમ.
3. મૂડ સ્વિંગ્સ: ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી અને સ્વભાવમાં ચીડિયાપણું.

ઊંઘમાં નિયમિતતા સૌથી મહત્વની

નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ઊંઘનો સમયગાળો જેટલો મહત્વનો છે, તેટલી જ તેની નિયમિતતા પણ જરૂરી છે. ઘણા લોકો વીકેન્ડ પર વધુ સૂઈને અઠવાડિયાની ઊંઘ પૂરી કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, પરંતુ આ અનિયમિતતા શરીરની અંદરની ઘડિયાળ (Circadian Rhythm) બગાડી દે છે. જે લોકોના સૂવા અને જાગવાનો સમય રોજ બદલાતો રહે છે, તેમનામાં સ્ટ્રોક અને હાર્ટ એટેકનું જોખમ આશરે 26 ટકા વધુ જોવા મળ્યું છે.

જોકે 7 થી 9 કલાકની ઊંઘ બંને યોગ્ય માનવામાં આવે છે, પરંતુ હાલના પુરાવાઓ દર્શાવે છે કે સતત, વિક્ષેપ વગરની 7 કલાકની ઊંઘ મગજની તેજસ્વીતા અને લાંબા આયુષ્ય માટે સૌથી ફાયદાકારક છે.